Braziliaanse indianen verklaren de oorlog aan boeren

Het landconflict tussen de Guarani-Kaiowá-indianen en grootgrondbezitters de zuidwestelijke Braziliaanse staat Mato Grosso do Sul is een kruitvat dat dreigt te exploderen, zeggen waarnemers.

  • CIMI/Cléber Buzatto De Guaraní-Kaiowá-indianen willen niet langer wachten tot de overheid actie onderneemt. CIMI/Cléber Buzatto

Uit statistieken van de Inheemse Missionaire Raad (CIMI), die in 1972 is opgericht door de Braziliaanse Nationale Bisschoppenconferentie, blijkt dat bij ruzies met land- en rancheigenaren 279 indianen vermoord zijn sinds 2003.

Het meest recente geval is de verdwijning op 10 augustus van Eduardo Pires. Hij is niet meer teruggezien na een aanval door gewapende mannen op een groep Kaiowá-indianen in het reservaat Arroio Korá, in de gemeente Paranhos bij de grens met Paraguay.

Arroio Korá, een gebied dat ongeveer 7.000 hectare telt, werd in december 2009 door de toenmalige president Luiz Inácio Lula da Silva officieel erkend als inheems grondgebied. Een week later bepaalde een federaal Hooggerechtshof na bezwaar van een landeigenaar dat een sectie van 184 hectare niet onder deze nieuwe status valt.

"De overheid had niet verwacht dat de rest van het land in de praktijk daadwerkelijk in het bezit zou komen van de Guaraní-Kaiowá-indianen", zegt Flávio Machado, regionaal coördinator van de CIMI in Mato Grosso do Sul. De gemeenschap, die ongeveer zeshonderd leden telt, bezet momenteel ongeveer 700 hectare land. "Toen de indianen besloten hun land op te eisen, kwam er een gewelddadige reactie", zegt hij.

Treiterij

Volgens Eliseu, een Kaiowá-leider die aanwezig was bij de aanval op de ochtend van 10 augustus, hadden zo'n vierhonderd indianen een kamp opgezet bij een ranch op het officieel aan hen toegekende land. Korte tijd later arriveerden gewapende mannen. "Ik hoorde geweerschoten en ging ervandoor. We zijn een vreedzaam volk. We hebben geen wapens, maar dat wil niet zeggen dat we niet blijven strijden voor ons land", zegt Eliseu. "Als we sterven, dan op ons eigen land."

Sinds de aanval is Eduardo Pires zoek. "Ik vermoed dat hij dood is", zegt Eliseu. De Federale Politie van Mato Grosso do Sul onderzoekt de zaak.

Een week na de aanval verwijderde de politie een aantal ranchers en hun vee uit het gebied. Sindsdien hebben de Kaiowá-indianen te maken met bedreigingen. De meest expliciete bedreiging wordt geuit in een filmpje op YouTube.

"Wij maken ons op voor een confrontatie. Dit is gewoon treiterij", zegt Luis Carlos da Silva Vieira in het filmpje. "Wij hebben wapens. Als ze oorlog willen, kunnen ze die krijgen."

Etnocide

De Kaiowá-gemeenschap publiceerde als reactie een brief waarin de overheid wordt gevraagd aandacht te besteden aan de kwestie. "De grondbezitters hebben een collectieve doodsbedreiging geuit in de media en wij eisen een onderzoek en stevige straffen voor deze mensen die aanzetten tot genocide of etnocide", zeggen ze.

"Wij herhalen dat ons gevecht voor ons voorouderlijk land puur bedoeld is om het menselijk leven en de flora en fauna op deze planeet te beschermen. Het is niet onze intentie iemand te vermoorden."

De openbare aanklager onderzoekt de zaak momenteel en bezocht het gebied op 28 augustus. In een bericht op de website van het parket staat naar aanleiding van het bezoek dat er vijf schoten gehoord werden, vermoedelijk bedoeld ter intimidatie.

De Guaraní-Kaiowá-indianen hebben altijd geleefd van zelfvoorzienende landbouw. Dat wordt steeds moeilijker omdat ze geen toegang meer hebben tot hun voorouderlijk land, hoewel ze de steun hebben van de Nationale Inheemse Stichting, een overheidskantoor.

Het land van de indianen wordt al tientallen jaren gebruikt door kolonisten een ranchers. De Cerrado, een tropische savanne die kenmerkend is voor Mato Grosso do Sul, is langzaamaan veranderd in een gebied met sojabonenplantages en vee. Het land is ook in trek voor de productie van suikerriet voor ethanol.

Legale bezetting

Het besluit om het gebied Arroio Korá te bezetten, werd genomen door de leiders van de indianengemeenschap tijdens een vergadering bekend als de Aty Guasú. Ondanks de recente aanvallen, wil de gemeenschap niet langer wachten tot de overheid actie onderneemt. De indianen willen snel de controle terug over hun land.

"Doordat alles zo lang duurt, worden er sowieso mensen vermoord", zegt een inheemse leider, Tonico. "We gaan al ons land bezetten, ook als we niet beveiligd worden en mogelijk gedood. Dat is zo besloten."

Het besluit om het land te bezetten werd genomen uit woede over een decreet van de procureur-generaal, die de staat verdedigt, op 17 juli. Volgens het decreet mag inheems land bezet worden voor waterkrachtprojecten, communicatie- en transportinfrastructuur en militaire faciliteiten zonder vooraf overleg te voeren met de inheemse bevolking.

LEES OOK

© Raf Custers
In het westelijk halfrond is Brazilië de derde consument van energie, na de Verenigde Staten en Canada. Het land kan zelf energie voortbrengen.
© Ichiro Guerra (CC)
Nu zondag 5 oktober brengen de Brazilianen hun stem uit voor een nieuwe president.
Lezumbalaberenjena (CC BY-NC-ND 2.0)
De ontwikkeling van een 'speciale economische zone' in de haven van Mariel is het grootste bouwproject in Cuba van de voorbije decennia. Met dank aan financiële steun uit Brazilië.
© Talita Oliveira
In Brazilië biedt de plotse dood van de socialistische presidentskandidaat Eduardo Campos perspectieven voor diens running mate Marina Silva.

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

antwerpenaar (niet gecontroleerd)

De blanke mens heeft sinds zijn komst alleen maar de wereld verkloot......

Gregoir Nieuwenhuyse (niet gecontroleerd)

"Wij herhalen dat ons gevecht voor ons voorouderlijk land puur bedoeld is om het menselijk leven en de flora en fauna op deze planeet te beschermen. Het is niet onze intentie iemand te vermoorden." ha, daar kunnen alle communisten, kapitalisten, extremisten, etc... een lesje van leren
X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 20.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.