De onbestaande staat

Wanhoop alom en toch ben ik privé een heel klein beetje opgelucht in dit artikel te lezen dat Walter Zinzen als bevoorrechte en erudiete waarnemer eigenlijk ook zoekende is in de Kongolese woestijn.

Zelf volg ik al jaren Kongo op en daarbij ontvang ik info uit Kinshasa maar ook uit Kigali, uit Brussel maar ook uit Zuid-Afrika, uit Beijing maar ook uit Kampala, uit Washington en Harare ….
Op basis van die info zou ik toch een paar kanttekeningen willen maken bij dit artikel.
Dit ontkracht geenszins de centrale lijn van het artikel dat elke lezer met z’n hart op de juiste plaats “ter harte” zou moeten nemen.

Toen ik geschiedenis studeerde heeft men mij duidelijk gemaakt dat interne tegenstellingen meestal dominant zijn en buitenlandse krachten daar enkel kunnen op inspelen.

Vrijwel iedereen is erover eens dat de oorzaak van alle ellende in Kongo zich manifesteert via de implosie van de Kongolese staat. De Gucht had het over de kwaliteit van de Kongolese politici, Museveni over “dirigents inexistants”, Kabila over “geef mij 10 man”…
In deze context zijn de FARDC tegelijkertijd zowel een illustratie als een oorzaak van bovenstaande malaise…
Midden in centraal Afrika ligt dus één groot zwart gat en een kenmerk van zwarte gaten is dat het een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitoefent op z’n omgeving.
Dit is zeker in de zakenwereld zo. Uno rapporten hebben voldoende aangetoond dat niet enkel grootmachten daarbij actief zijn, niet enkel Rwanda, maar vrijwel alle buurlanden van Kongo.
En militair is het gelijklopend: elke strijdmacht die het te warm heeft in z’n eigen land wijkt tijdelijk uit naar Kongo, uit Angola, Tanzanië, Burundi, Rwanda en Oeganda, gewoon omdat dit ongestraft kan.
De militarisering van de grondstoffen exploitatie in Kivu is dus niet de oorzaak van de daar heersende ellende maar het gevolg van de afwezigheid van elke vorm van staatsadministratie.

In het laatste decennium daverde Oost-Kongo tot 4 maal toe op z’n grondvesten, de eerste maal door Hutu vluchtelingen uit Rwanda, en dan driemaal door pro-Kigali krachten. Nu zijn deze van de kaart geveegd en blijft enkel de FDLR over die zich al jaren, al dan niet in samenwerking met de FARDC, specialiseerde in mijnontginning.

Maar wat zien we: de pro-Kagame CNDP is van de kaart geveegd maar er is geen jota veranderd aan de economische stromen. Of toch, de grondstoffenhandelcijfers stijgen! Alles wat in Kivu ontgonnen wordt gaat zoals steeds naar Goma en van Goma maar Gysengi en vandaar uit verder naar de havens in Kenia en Tanzanië.
Of zoals een Belgische generaal het in Kongo ooit zei: Voor=Na (hier wel na Nkunda die zich afzijdig hield van mijnontginning).
En deze handel is groeiende want Rwanda is jaar na jaar het Afrikaanse land dat de grootste vooruitgang maakt inzake bedrijfvriendelijkheid terwijl Kongo zo’n cijfers enkel inzake corruptie kan voorleggen. Bv. volgens het staatsbudget werd er in Kongo in 2008 enkel 123 kg (ja, kg!) goud ontgonnen en volgens eigen zeggen betaalde de Forrest groep meer belastingen dan er uit de ganse mijnsector binnenkwam.

Of Kagame een nieuwe Hitler is betwijfel ik en ik ben een beetje verbaast dat Walter Zinzen stelt dat hij het FDLR zomaar moet binnenlaten. Meer dan 500.000 Hutu’s zijn er al als individu gerepatrieerd en enkel de schuldigen aan de genocide zijn veroordeeld ( de –14 jarigen in 1994 krijgen automatisch amnestie). Maar de FDRL website schreeuwde het van de daken: de diehards hadden berouw over niks en wouden Kigali binnentrekken als overwinnaars. Kagame moet die kerels omarmen terwijl wij ons het recht voorbehouden Léon De Grelle, zeker toch geen genocidair, naar de eeuwige zon te sturen?

Kongo is zwak en zal het geweten hebben. Het is bv. niet Rwanda dat regelmatig aan z’n grenzen knabbelt maar Oeganda en Angola…

Er zijn zaken te doen in Kongo en niet enkel de Chinese bedrijven staan daarbij te likkebaarden, ook de majors als BHP Billiton Randgold en Anglo, maar ze vonden het risico te hoog.
Hun druk werd te groot en ook Kabila heeft eieren voor z’n geld moeten kiezen; om orde op zaken te stellen diende men (wie ooh wie?) uiteindelijk beroep te doen op, en Kigali en Kampala (en Africom).
En eigenaardig genoeg jaagt de grote coalitie van RPF, CNDP en FARC de FDLR niet naar Rwanda maar verder Kongo in! De zaken worden namelijk net in de grensstreek gedaan.

En ze rollen, van methaangas/electriciteit uit het Lake Kivu (Contour Global project) tot deze week een high speed internetlink akkoord voor Burundi en Kongo die via Kigali loopt om zo aan te sluiten op de internationale link in de Indische Oceaan die via de Rode Zee de verbinding met de rest van de wereld maakt (Seacom).

Via Kigali wegens de druk van de Rwandese Hitler? Nee, gewoon omdat dit het enige land in de regio is net die zo’n backbone heeft! Niet voor niks heeft het zich gepositioneerd als regionale ICT-hub. Niet voor niks kan het een jaarlijkse economische groei van 11 % voorleggen in een periode van wereldcrisis.
Machinaties van Rwanda of businessmen van allerlei slag en uit gans de wereld die geld ruiken en dit enkel kunnen incasseren via Kigali? Wat denk je?
Is er enig alternatief om die grondstoffen uit de Kivustreek weg te krijgen?

Om dezelfde reden trekken trouwens de vrouwen en kinderen met hun echtgenoot FARDC soldaat op; er is namelijk geen enkele mogelijkheid dat deze soldaat z’n magere soldij (als z’n officieren er niet mee zijn gaan lopen) zou kunnen doorsturen naar z’n gezin in een andere regio.

Recent had Colette Braeckman het over Ces guèrres “terminées” qui n’en finissent pas.
En dit is het gevolg van de door iedereen naar voor geschoven top down benadering. Het Westen dacht het alles voor elkaar gekregen te hebben met veel geld toen Kabila verkozen werd en er enkel een soort steenpuist in Kivu overbleef.

Toch waren er in België en internationaal academici met enige terreinkennis die daarvoor waarschuwden; de problemen in Kivu waren complex en hadden diepe wortels en om button up tot enige rechtvaardigheid te komen is het best mogelijk dat men terug moet gaan naar de periode van de kolonialisatie.
Maar wie heeft daar oren naar, heeft het geduld en wil de nodige fondsen en mensen in zo’n wespennest steken?
Zelfs de MONUC, die 1 miljard USD per jaar kost heeft altijd maar een minderheid van z’n 17.000 militairen aan Kivu besteed, de problemen manifesteren zich namelijk over gans het land.
Enkel en alleen de UN World Food Program houdt er 3 miljoen mensen dagelijks in leven!

Hoe het verder moet zullen de Kongolezen zelf moeten uitmaken en vooral zelf realiseren, buttom up….

In de (wan)hoop dat zij tijdig een tegenwicht zullen kunnen vormen tegen de monstercoalitie van Kabila/Kagame/US/multinationals (Tripartite Plus)….
Die staan namelijk te popelen voor een volgende opening up…
Tot zover uit de losse pols…

dan maertens