Reactie van een Gutmensch op heer Boudry

Maarten Boudry, een filosoof uit het Gentse, noemde me onlangs in een interview in Knack, wat misprijzend, een Gutmensch. Ik kan niet zeggen dat het me raakte, ik ben eerder geneigd het als iets positief te ervaren, een geuzentitel die zegt dat ik de goede houding nastreef in deze tijden van polarisering. 

  • Tim Deschaumes (CC BY 3.0) Maarten Boudry Tim Deschaumes (CC BY 3.0)
  • Tim Deschaumes (CC BY 3.0) Tim Deschaumes (CC BY 3.0)

John Vandaele

MO*redactie
Globalisering & wereldpolitiek, Oost-Azië, Centraal-Afrika
29 juni 2017

Het is niet dat ik niet besef tot welke gruwel wij mensen in staat zijn, of dat ik niet zou zien dat het identitaire denken overal verder oprukt – weze het nu in de vorm van Chinees, Japans, Amerikaans of Vlaams nationalisme, of het terugplooien op rabiate interpretaties van de islam of het hindoeïsme. Maar wat is het juiste antwoord op die evolutie? Ik blijf geloven dat we zeker hier in onze diverse samenleving moeten blijven streven naar wederzijds begrip en empathie. Dat we alleen zo tot meer samenhang kunnen komen. Dat iemand me verwijt dat ik dat doe, vind ik geen verwijt. Integendeel.

Wat ik wel misplaatst vind, is de onuitgesproken hautaine houding van Boudry, zijn misplaatste zekerheid dat hij toch evident de verstandige visie belichaamt. Ik weet niet wat Boudry over allerlei mogelijke onderwerpen al verkondigd heeft, maar als ik alleen nog maar het artikel in Knack doorneem, ben ik niet overtuigd van zijn wijsheid.

Weinig intellectuele hygiëne

Van een filosoof verwacht ik dat hij heldere termen hanteert zodat hij of zij duidelijkheid schept. Alleen al het gebruik van de term Gutmensch met alle connotaties die daaraan vasthangen, staat daar haaks op. Boudry aarzelt ook niet om uitspraken te doen die aantoonbaar verkeerd zijn. De door hem aangeduide Gutmenschen, waaronder dus ondergetekende, vinden volgens hem onze samenleving de slechtste ter wereld. ‘Ik stoor me aan publicaties als MO* Magazine, De Wereld Morgen of Kif Kif, die totaal doorgeschoten zijn in een soort antiwesters cultuurrelativisme. Ze vinden dat alle culturen gelijkwaardig zijn, min het Westen en Israël. In hun ogen is de enige echt verwerpelijke cultuur de onze’, zo zegt hij.

Waarop hij zich baseert om deze sterke uitspraak te doen, blijft geheel onduidelijk. Dat is ongepast voor een helder denker.

Waarop hij zich baseert om deze sterke uitspraak te doen, blijft geheel onduidelijk. Dat is ongepast voor een helder denker. Om maar iets te zeggen: het artikel dat hem er naar eigen zeggen toe bewoog mij een Gutmensch te noemen, eindigt met deze woorden: ‘Mevrouw Rutten, ik woon graag in Gent, in België, in Europa en ben ongetwijfeld met elke vezel verbonden met die plekken en hun tradities. En ik ben daar blij om. Een tikkeltje fier zelfs bij momenten. Toch voel ik niet de behoefte om ons superieur te noemen. Wie dat wel doet, heeft niet erg diep nagedacht.’.

Zeg nu zelf: dat zijn niet echt de woorden van iemand die onze samenleving de slechtste ter wereld vindt. Dit is slechts een kleinigheid, maar het illustreert toch hoe onvoorzichtig onze filosoof met labels en woorden jongleert. Het is niet omdat je kritiek formuleert op uitspraken en/of handelingen van Belgische politici dat je onze samenleving de slechtste ter wereld vindt. Dat is hetzelfde soort denkfout als elke kritiek op Israël duiden als Jodenhaat.

Hoe verdedig je onze geliefde samenlevingsvorm?

Boudry vindt onze samenlevingsvorm superieur. Ik zou dat nooit zo zeggen, maar ik leef ook liever in een samenleving die de vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel voert, en alle burgers (ook minder hooggeschoolde) de kans biedt mee het beleid te beïnvloeden – door te stemmen, door zich te organiseren en verenigen, door te participeren zelfs in het beleid. En zo te komen tot een samenleving die vrijheid en gelijkheid realiseert. Ik wil best wel vechten om dat soort samenleving in stand te houden of tot stand te brengen.

Dat ik verknocht ben aan deze samenlevingsvorm, betekent evenwel niet dat ik zo nodig overal wil gaan verkondigen dat onze samenlevingsvorm superieur is aan die van anderen. Ik heb teveel gereisd, en teveel volkeren ontmoet die sceptisch worden als wij, de oude kolonisatoren, bombardeerders en regime changers, de passie preken. Dat kan ik nooit vergeten. Dat soort taal roept bovendien bij heel wat mensen al meteen weerstand op, en verkleint de kans om mensen te betrekken in onze samenleving.

Het is zo moeilijk om over een anarchistisch georganiseerde godsdienst als de islam algemene uitspraken te doen, maar Boudry voelt zich niet geremd.

Boudry gaat nog verder. Hij wil onze samenlevingsvorm kennelijk beschermen door haar te ondergraven. Immers, hij vindt het niet kunnen dat er in onze samenleving mensen zijn die verwerpelijke ideeën hebben over vrouwen, homo’s en ongelovigen. Ik zie dat ook liever niet, hoor, maar in een liberale samenleving geldt de vrijheid van meningsuiting. De grote Verlichtingsfilosoof Voltaire wordt in verband gebracht met de uitspraak ‘ik verfoei uw mening, maar ik zou mijn leven geven opdat u ze zou kunnen uiten’. Niks van die ruimdenkendheid bij Boudry, ten minste als het om moslims gaat.

Hij heeft begrip voor kiezers die op Trump stemmen – ‘we moeten ermee leren leven dat er mensen zijn die een andere boodschap hebben dan wijzelf’, zei hij in een krant – maar datzelfde inlevingsvermogen wil hij niet betonen voor moslims. Het valt ook op dat de ongelijkheid van mannen en vrouwen in de kerk onbesproken blijft: vrouwelijke priesters zijn ondenkbaar, vrouwelijke imams niet want die bestaan. Het is zo moeilijk om over een anarchistisch georganiseerde godsdienst als de islam algemene uitspraken te doen, maar Boudry voelt zich niet geremd. Onvoorzichtige veralgemeningen zijn geen goed idee voor een filosoof.

Ik had mijn “vijand” kunnen zijn

Onlangs las ik een mooie tekst van de Joodse schrijver David Grossman. Daarin schreef hij: ‘We hebben eindeloos veel manieren om in het leven te zijn… Heel snel, heel jong, verkalken we en sluiten we ons op in één enkel ik, een welomschreven wezen. … Voor mij is schrijven een reis langs de denkbeeldige assen tussen het jongetje dat ik was, en de oude man die ik zal zijn, tussen de Israëliër die ik ben, en de Palestijn die ik had kunnen zijn.’

Begrip komt eerst en is een voorwaarde voor verzoening of toenadering. Niks daarvan bij homo sapiens Boudry.

Dat vind ik een ontroerende en hoogstaande houding, dat je zover wil gaan in je zoektocht naar “begrijpen”, dat je je ook in de levensloop en het zijn van je “vijand” wil inleven. Vanuit het besef ‘we zijn allemaal mensen die evenwel door hun omgeving, de loop van hun leven, bepaalde individuen worden’. Zo kan je de wereld begrijpen, daarom hoef je hem nog niet goed te keuren. Maar begrip komt eerst en is een voorwaarde voor verzoening of toenadering.

Niks daarvan bij homo sapiens Boudry. Hij concentreert zich juist op het zo groot mogelijk maken van het zij dat hij stelt tegenover een vanzelfsprekend correct wij – waar hij dan zelf uiteraard toe behoort. Eerder dan zoveel mogelijk mensen met begrip en inleving te bejegenen, wil hij er zoveel mogelijk in het zij-kamp krijgen. Want ‘Liberale moslima’s die hier om spirituele redenen een hoofddoek dragen, gebruiken onwillekeurig een symbool van vrouwenonderdrukking en hebben indirect iets gemeen met fundamentalisten.’

Wat een aanmatigende houding. Deze mannelijke verdediger van de vrouwenemancipatie gaat dus aan vrouwen zeggen wat die hoofddoek voor hen betekent: onderdrukking. Ik weet niet of hij hier al moslima’s met een hoofddoek ontmoet heeft, ik vond dat soms erg alerte en zelfbewuste dames. Ik had geen enkele behoefte – maar dan ook geen enkele, heer Boudry – om hen met de gekken van IS te associëren. Dat is eigenlijk hetzelfde als atheïsten verbinden met Stalin, of christenen met de inquisitie. Boudry gooit ook Erdogan en Turkije op dezelfde hoop.

Eigenlijk beledigt hij zo vele mensen. De voornaamste slachtoffers van jihadistische terreur zijn immers moslims. Die distanciëren zich steeds luider van daesh en van de terreur. Toch worden die door Boudry allemaal tot een grote klonter van de islam geboetseerd.

Als je een beetje mensenkennis hebt, dan weet je dat die houdingen – agressief taalgebruik, selectieve empathie, de zaken op de spits drijven, onvoorzichtige veralgemeningen, het wij-zij-denken in de hand werken – niet bevorderlijk zijn voor wederzijds begrip. Terwijl we juist dat broodnodig hebben in onze samenleving.

Er is een andere houding mogelijk en wenselijk

Kijk, ik ben zelf ook het geloof in den heer verloren. En sta soms versteld van de bizarre zaken waarin mensen geloven. Van de dwangmatigheid waarmee ze bepaalde rituelen willen naleven. Terwijl ze toch ook zien dat anderen, overal ter wereld, dan weer in heel andere zaken geloven. Maar ik weet tevens dat wij, Europese atheïsten, een minderheid zijn in de wereld. En als je kijkt naar de morele resultaten, in termen van beheersing van menselijke agressie, dan doen die godsdiensten het niet per se slechter dan het atheïsme. Zie Mao, Stalin en Hitler.

Je kan als mens ook een heel andere beweging maken.

Soms voel ik ook een woede tegenover ‘de’ moslims in mij opkomen als ik begin na te denken over de terreuraanslagen, de verknochtheid aan de eigen godsdienst, de onverdraagzaamheid van sommige moslims,… Het is een emotionele zuigkracht die ik soms voel.

Maar dan denk ik aan de moslims die ik persoonlijk ken en dan weet ik dat woede tegenover “de” moslims gewoon misplaatst is.

Maar dan denk ik aan de moslims die ik persoonlijk ken en dan weet ik dat woede tegenover “de” moslims gewoon misplaatst is. Even vaak zag ik bij hen de woede om de vernedering en de discriminatie die ze hier ondergaan, en om het westerse geweld tegenover moslimlanden. En die begrijp ik ook.

En ik begrijp tevens dat mensen die gediscrimineerd en verdacht gemaakt worden – 9/11 droeg daar sterk toe bij, ik weet nog dat ze me “Osama” toeriepen toen ik in die periode een dancing betrad met een Marokkaans mutsje – op zoek gaan naar andere houvast dan de samenleving die hen lijkt af te wijzen. En dat ze zich bijgevolg terugplooien op tradities die ze associëren met hun herkomst.

En ik voelde hun appreciatie als ik begrip toonde voor die andere kant van het verhaal. En daarvandaan komt mijn aanvoelen dat we er alleen zo kunnen uit geraken. Dat we elkaar alleen met wederzijds begrip kunnen vinden en beetje bij beetje de muren van wantrouwen slopen. En dat lukt soms ook, voel ik in mijn eigen stad Gent. Alleen zo kunnen we leren hand in hand staan tegenover de gekken aan weerskanten. Door te zeggen ‘jij hoort eigenlijk ook bij de gekken’, zoals Boudry doet met meisjes met een hoofddoek, bereik je juist het omgekeerde. Dat is elementaire menselijke psychologie. Dat is ook een vorm van intelligentie, Maarten, emotionele intelligentie, heet dat. En verder stel ik voor dat we eens iets gaan drinken, want je woont in mijn buurt, denk ik.

Was getekend,

een Gutmensch.

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

Peter Van den B...

De pot verwijt de ketel en vice versa.

Meer kan ik hierover niet zeggen.

Wat ik altijd mis aan links of sociaal geëngageerde betogen is DE REDE.

En eigenaardig, maar logisch genoeg vindt men die enkel bij opgeleide mensen.

Ongeschoolden gaan de rede meestal uit de weg. En dat kan ik niet goed vinden. Er zijn ook geschoolden die liever globaal denken, Want als men dat onderscheid maakt, rede tegenover sociaal voelend zonder remmingen, lijkt men niet iedereen gelijke kansen te geven. En nochtans het is de vraag van de dag; hoe geven wij die niet willen of niet kunnen, arbeid ? Het onderscheid is dus luid en klaar gesteld. Daarenboven kan het in een aantal omstandigheden gelinkt worden aan een overtuiging.

Velen kunnen gelijk halen, maar waar wij allen naar zoeken is de reden van ons bestaan. Zeer onlangs (begin bij Aristoteles) is duidelijk geworden dat enkel de wetenschap, dus hoger opgeleiden, hier eventueel het antwoord zullen geven. en daarmee is de opdeling van de maatschappij die zich langzaam voltrekt een feit. Ik beweer niet dat deze hoger opgeleiden niet kunnen leven tussen en met ‘de anderen’, er zullen gradaties zijn, , maar het zoeken naar de mogelijke gemeenschap zal veel conflicten oproepen en het gesprek zeer moeilijk maken.

Peter Van den Branden

Hans Becu

 

Als je overduidelijk het onderscheid niet kan maken tussen systeemkritiek en niet inziet dat die kritiek niks te te maken heeft met het vellen van een oordeel over de individuele moraliteit van mensen, i.c. moslims is bedroevend. Dat men dan zijn eigen publicaties en die van Kif Kif, die effectief bol staan van de Westerse Zelfhaat, blijkbaar niet eens leest, tja, dan houdt het op. Misschien kunnen we van Moslims en migranten ook eens wat empathie vragen. Als ik sommigen bezig zie en hoor, is het erg gesteld met hun emotionele intelligentie. Die van de Erdogan Turken, bijvoorbeeld. Agressief  taalgebruik, selectieve empathie ? Zeer empatische lui, voorwaar. Maar volgens de MO-ideologen is empatisch zijn enkel een plicht van autochtonen. Allochtonen, Moslims, per definitie zijn altijd slachtoffer, nooit verantwoordelijk. Dat zegt Kif Kif elke dag opnieuw. Ofwel is men bij Mo dom, maar ik vrees dat men liegt. Mentez, Mentez, il en restera toujours quelque chose. Dixit Mitterand, de grote socialist, de grootse leugenaar ooit. J’en ai Marre, des parvenus intellectuels. 

Geert N

Ik waardeer zowel John als Maarten voor hun bijdragen tot de reflectie over brandende maatschappelijke kwesties, en van beiden heb ik al heel wat gelezen.

Ik zou een erg lange bijdrage kunnen schrijven, want volgens mij heeft John idd weinig van Boudry gelezen, zoals hij zelf in het begin aangeeft. De manier waarop waarop gezegd dat dat ook zo zal blijven “alleen al dit artikel getuigt van niet veel wijsheid”, is nu zo een typisch voorbeeld van de arrogantie die Maarten aanklaagt. 

Als 82% van de moslims volgens een recente enquête vasthoudt aan het creationisme, tja, wat zou je er dan van denken moesten we zeggen “getuigt niet van veel wijsheid, gewoon niet au sérieux nemen die lieden”. Hoe zou die houding getypeerd worden ?

Nu, voor de rest voel ik niet de behoefte om Boudry te verdedigen, dat kan hij véél beter dan ik.

Toch nog één puntje. Citaat: “Even vaak zag ik bij hen de woede om de vernedering en de discriminatie die ze hier ondergaan, en om het westerse geweld tegenover moslimlanden.” En die begrijp ik ook.

Ook een mooi voorbeeld van een dubbel gebrek aan taalhygiëne:

1. “Het westerse geweld”. Herinner je je nog hoeveel mensen hier en in de UK, om er maar twee te noemen in 2003 de straat optrokken om de met leugens gewettigde invasie van Irak te veroordelen (meerderheid Britse opinie was tegen de oorlog). Maw: dergelijk uitdrukking is…. zeer veralgemenend, een houding waarvoor dan wél Johns empathie. En is de verontwaardiging om wat de Saoedi’s in Jemen aanrichten (mét steun vd VS, die is nu kennelijk minder omstreden…) even groot ?

Bovendien riepen vele moslims hier “waarom doet het westen niets tegen (de alawiet) Assad ?”. Als er dan ingegrepen wordt, en er wordt gebombardeerd, worden die (ik veronderstel niet doelgericht gemaakte burgerslachtoffers) meer dan eens impliciet gelijkgesteld met de burgerdoden die IS hier doelgericht maakt. Enige lichte empathie voor het optreden van IS is dan niet helemaal ver weg.

2. En: bestaan er ook “christenlanden”, of “atheïstenlanden” ? Ik vind dat algemeen ingeburgerde taalgebruik “moslimland” tegen de borst stuitend, en vanwege diegenen die koortsachtig waken over het “multireligieuze”, erg inconsequent. Als men zo spreekt, moet men niet verwonderd zijn, dat zionisten Is-ra-ël (“Land of God”) zo zien en, ook in naam van “God”, geen duimbreed wijken…

Maar al dit zal wel een aanmatigende of zelfs beledigende houding mijnentwege zijn, veronderstel ik ? Sorry bij voorbaat, Gutmensch.

marc van ginder...

De Arabieren pompen dag en nacht olie op uit het Carboon dat 300 miljoen jaar oud is, maar beweren toch dat Allah de wereld 6000 jaar geleden geschapen heeft. Evenmin geloven ze in de evolutie van het leven, maar willen toch een Westerse chirurg wiens geneeskunde helemaal op die evolutie gebaseerd is. De protestanten hadden de verlichting, de katholieken zagen het licht pas na 1960, even geduld met de moslims. Geef hen tijd om iets als een ’rationele islam’ te ontdekken. Ook wij moesten in de jaren ‘50 de ‘verzen’ uit de  catechismus nog van buiten leren. Wanneer de opwarming zich nog wat doorzet, zullen ze in het Midden Oosten ervaren wat hen het meest helpt: wetenschap en techniek of middeleeuwse verzen uit een heilig boek. Tot slot: Maarten Boudry is een verstandige filosoof, die al veel weet, ook al is hij nog redelijk jong. Hij staat goed met zichzelf, spreekt graag vóór zijn beurt en verstaat de kunst om twee keien te doen vechten. John Vandaele is al meer ervaren, opvallend nobel, maar ook wijs. Kortom een échte goede mens… waarvan we veel kunnen leren.

Hans Becu

Marc

De verlichting heeft niks te maken met het protestantisme en kwam eeuwen later. Denk vooral niet dat de Islam een soortement oosterse variant is van het ‘christendom. Het christendom liet kritiek toe, o.m net dat protestantisme, en het humanisme. Dus was er evolutie mogelijk. De Islam niet, dus enkel stilstand. En de cathechismus was een compilatie van een stel morele en religieuze regels. Meer niet. Ze zouden hem beter terug invoeren in het onderwijs. Dan wisten de Migranten en zeker de Moslims tenminste wat de spelregels waren. En zonder Westerse technologie als de verbrandingsmotor en de petrochemie was de Arabische olie waardeloos. Het wordt tijd dat we die Jongens dat eens glashelder duidelijk maken, want de olierijkdom is de voornaamste materiële en intellectuele hefboom waaraan de Islam zich optrekt, hun eigen onderontwikkeling straal negerend. Ze zijn het zichzelf aan het wijsmaken dat ze het zelf geflikt hebben. Hoe krijg je een Turk op de kast ? Vraag hem welke Turkse technologie ofproducten wij hier gebruiken, en wie zijn ijskast, Tv, auto, smartphone, enfin van boomzaag tot pampers heeft uitgevonden. En vooral : waar hij naar de dokter gaat. Einde discussie, gegarandeerd.

Francis Evens

Het is weer zo één van de vele wij, zij artikels. Zij de sukkelaars, verlichte gelovige geesten en wij de hautaine achterlijke conservatieven die hen discrimineren met onze levenswijze. We moeten dringend van onze levenswijze ook een geloof maken,dan kan men ons niets meer verwijten. wij moeten dat dan ook van ons geloof, het staat in de  ……(nog uit te vinden bv Konbijl ).

U elementaire psychologie werkt alleen als u hen constant gelijk geeft en zij de sukkelaars kunnen blijven spelen. Ik wil niet beweren dat er geen problemen zijn, maar je bekijkt het te éénzijdig. U psychologie is dezelfde als ik en vele anderen heb meegemaakt thuis. Ik was de oudste en moest altijd toegeven ik was toch de oudste en moest de slimste zijn, maar de kleinste was de slimste die deed altijd wat hij wou of hij stond te wenen en als ik niet meer wou toegeven was ik de slechte en achterlijke.

Hans Becu

 

Het is geen kwestie van psychologie, het is een kwestie van ideologie. Voor MO mensen is het liberale kapitalisme des duivels. Ze belichten dan ook  systematisch de kwalijke aspecten ervan (en die zijn er), voor de positieve kanten sluiten ze hun ogen. Voor andere culturen, de Islam aan kop, doen ze net het omgekeerde. Lyrische verhalen over de Ramadan, gezwets over Islam als nieuwsoortig bevrijdingsfeminisme, maar over de systematische  vrouwenonderdrukking geen woord. Ik beschouw Thierry Baudet echt niet als de grootste denker van de 20e eeuw, maar hij heeft wel een punt met zijn oikofobie. Een groot deel van de Westerse linkerzijde lijdt aan obsessionele zelfhaat gecombineerd met een kritiekloze adoratie voor alles wat “anders” of “exotisch” is. En het  zijn en blijven diehard marxisten en collectivisten, maar ze overgieten het met een democratisch sausje. In de jaren 60 liepen ze Mao achterna, nu de Islam. Het rode boekje en  de Koran hebben ze nooit gelezen. 

Wim Prové

Hallo ,

Mijnheer Vandaele behoort tot de redactie van MO* en is journalist , een beroep (!) waar hij voor gekozen heeft . Fijn . 

Het stoort mij dan ook mateloos dat een professioneel pertinente onwaarheden gebruikt zoals ” zie , Mao , Stalin en Hitler “   om een punt te maken .

Van een goede vakman verwacht ik dat hij weet waarover hij praat en dat hij zijn gegevens natrekt alvorens ze als ‘feit’ de wereld in te sturen . 

LEES OOK

qimono (cc: 0)
Afgelopen juni werden waterschaarste en droogte in Vlaanderen plots brandend actueel.
© Sammy Van Cauteren
De complexiteit van migratie is sinds de eerste migratiegolf 50 jaar geleden alleen maar toegenomen, zegt Pascal Debruyne, voorzitter van Uit de Marge.
Laura Wolf (CC BY 2.0)
Denise De Bondt is voogd van “Niet Begeleide Minderjarige Jongeren” een kreeg recent een heel speciale uitnodiging voor één van haar jongens. 
© Floris Van Cauwelaert
#Everydayracism. Een hashtag die tegenwoordig vaker en vaker opduikt op sociale media, maar die op tijd en stond toch een inhoudelijke reminder verdient.

Meest recent van John Vandaele

© Kenny Katombe/Reuters
‘Alleen een volksopstand kan in Congo voor verandering zorgen’
‘Alleen een volksopstand kan voor verandering zorgen’, zegt abbé Nshole, de secretaris-generaal van de Congolese bisschoppenconferentie, in een gesprek met MO*.
Sebastiaan ter Burg (CC BY 2.0)
Hoe Michel Bauwens Gent een “partnerstad” ziet worden
De stad Gent vroeg de gerenommeerde transitiedenker Michel Bauwens om ’s werelds eerste stedelijke “commons” transitieplan uit te tekenen.
© www.negenduust.com
De stad als identiteit: ‘In Gent heerst een soort taboeloosheid’
‘Schrijf jij maar eens iets over de Gentse identiteit’, zei de hoofdredacteur die mijn gevoelens voor mijn stad kende. Dat bleek evenwel makkelijker gezegd dan gedaan.
De Backer reageert op ons onderzoek: ‘Detachering bestrijden met lastenverlaging, loont nu al’
Staatssecretaris voor Sociale Fraudebestrijding, Philippe De Backer, zegt dat zijn aanpak van lastenverlaging, meer flexibiliteit inzake overuren en betere controles nu al het aantal gedetacheerden
Nooit meer tonen X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 28.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.