Een coalitie van hoop in Palestina en Israël

Israëlische bombardementen op dichtbevolkte wijken in Gaza, Palestijnse steekpartijen tegen Israëlische burgers, geweld van kolonisten, Palestijnse aanslagen, standrechtelijke executies door het Israëlische leger, … In het dominante discours over Israël en Palestina is het geweld alomtegenwoordig. Paradoxaal genoeg is er in Palestina toch een groot draagvlak voor vreedzaam verzet.

  • © Combatants For Peace Een van de vrijheidsmarsen door Israëlische en Palestijnse vredesactivisten © Combatants For Peace

Brigitte Herremans

MO*academy
Medewerker Midden-Oosten bij Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen
28 januari 2016

‘To exist is to resist’ is een veelgehoorde slogan in Palestina. De meeste Palestijnen hebben geen grote theorieën over vreedzaam verzet maar geven er blijk van in hun dagelijkse leven.

Onder de noemer van soemoed (veerkracht) proberen Palestijnse burgers een zo waardig, normaal mogelijk leven te leiden. De Israëlische bezetting confronteert hen constant met fysieke en psychische obstakels zoals de dreiging van willekeurig geweld, checkpoints, nederzettingen en de Muur.

Voor hen is op hun land blijven en voortdoen het grootste verzet. Amal Nasser, die de bio-boerderij “Tent of Nations” runt bij Bethlehem, beaamt dit. In mei 2014 werden bij hen zo’n 1.500 fruitbomen van twintig jaar oud met de bulldozer omvergetrokken en verbrand. Ze weigert echter om in vijandschap te vervallen en wil dubbel zoveel bomen terug planten. ‘We refuse to be enemies’ staat op een steen bij de ingang geschilderd.

Zichtbaarheid en successen voeden vreedzaam verzet

Door de aanhoudende bezetting en Israëls gewelddadige respons op geweldloze acties, zijn er weinig zichtbare successen. Niet zo heel lang geleden, in de eerste Intifada (1987-1993) bezielde het vreedzame verzet de Palestijnse massa. Activisten die geloofden dat ze de bezetter van zich konden afschudden en Israëls overmacht breken door stakingen, boycots of sit-ins voerden het verzet aan.

Zij plaveiden de weg voor de eerste vredesgesprekken met Israël, maar jammer genoeg stopte de bezetting niet. Israël behield zijn machtspositie en kon door het vredesproces met de Palestijnen en het uitblijven van internationale druk zijn controle op het terrein versterken. De Palestijnse zijde miste bovendien een sterk politiek leiderschap dat de geweldloze strijd hoog in het vaandel droeg en burgerrechtenactivisten een warm hart toedroeg.

Israël een spiegel voorhouden

Sinds 2002 gaf de bouw van de Muur het vreedzame verzet een nieuwe adem, ook dankzij de steun van Israëlische en internationale sympathisanten. Dit verzet was vaak erg lokaal, gefocust op plaatsen waar Israël de Muur bouwde. Zo wilden ze de ogen van de wereld richten op de strijd van de dorpen om hun voortbestaan. De bezetting zou zo misschien niet gebroken worden, maar Israël zou wel gezichtsverlies lijden.

De vreedzame activisten houden Israël, tot op vandaag, een spiegel voor. In de geest van Gandhi probeert de onderdrukte partij aan te tonen dat beide partijen baat hebben bij gerechtigheid.

Zoals de Palestijnse dichteres Samah Sabawi schrijft in ‘Liberation anthem’: “De dag dat ik opsta uit het puin van je onderdrukking, beloof ik je dat ik niet alleen zal opstaan. Jij zal ook opstaan. Je zal bevrijd worden van je tirannie en mijn vrijheid zal je redding zijn.”

De dualiteit van vreedzaam verzet

Op de vraag hoe ze tegen vreedzaam verzet aankijken, reageren veel Palestijnen terughoudend. Ze verkiezen de term “volksverzet” omdat die dichter aansluit bij de realiteit van de betogingen tegen de Muur en de nederzettingen. Die betogingen starten meestal vreedzaam maar lopen toch vaak uit de hand omdat Palestijnse jongeren met stenen naar het Israëlische leger gooien.

‘Wat vermogen onze stenen tegen de verpletterende overmacht van het Israëlische leger?’

Deze dualiteit toont aan dat het vreedzaam verzet in Palestina geen zwart-wit verhaal is. Veel Palestijnen leven geweldloos maar willen het geweld toch niet helemaal veroordelen, omdat ze kampen met boosheid en menen dat ze het recht hebben om zich te verzetten tegen de bezetting: geweldloos als het kan, maar met geweld als het moet. Een veelgehoorde bedenking is: ‘Wat vermogen onze stenen tegen de verpletterende overmacht van het Israëlische leger?’

Er zijn partners aan de andere kant

De betrokkenheid van Israëlische activisten is essentieel om het vreedzame verzet in stand te houden en aan te wakkeren. Veel Israëli’s geloven niet dat er aan de andere kant een partner voor vrede is. Ze vrezen dat de Palestijnen tegen het voortbestaan van Israël strijden en zijn blind voor het leed van de bezetting.

Uit angst voor geweld trekken ze een schild van onverschilligheid op. Israëlische mensenrechtenactivisten en hun bezorgdheid over de koers die Israël vaart, zorgen op zijn minst voor zichtbaarheid en discussie. Maar ook hun strijd wordt steeds moeilijker. Verschillende Israëlische regeringen ondernamen stappen om de bewegingsruimte van activisten te beperken.

Onder het mom van transparantie wil de regering nieuwe regels opleggen aan Israëlische ngo’s die voornamelijk buitenlandse steun krijgen. Volgens Yehuda Shaul van Breaking the Silence, een Israëlische ngo die sterk geviseerd wordt door de regering, is die wet slechts het topje van de ijsberg. Hij vreest dat de ziel van Israël op het spel staat.

Geen hoop op een politiek mirakel, maar wel op solidariteit

Ondanks alle tegenstand, de onheilsvoorspellingen en het gebrek aan internationale aandacht gaat het vreedzame verzet tot op vandaag voort. Ook de aandacht van Israëlische en internationale sympathisanten is er, en die is broodnodig. Op dit moment voeren mensen wereldwijd campagne voor de vrijlating van Mohammed Abu Sakha, een jonge circusartiest die zonder aanklacht door Israël gevangen werd gezet.

In brieven aan Israëlische instanties kunnen vrijwilligers oproepen om hem vrij te laten of eerlijk te berechten. Deze steun maakt een wereld van verschil uit. Burgeractivisten wachten niet op een politiek mirakel, maar ze hebben wel een duwtje in de rug nodig. Wat hen met ons verbindt, is de overtuiging dat solidariteit ertoe doet, dat het uitblijven van de grote vrede ons niet mag verlammen. Op het terrein zijn er Palestijnen en Israëli’s die een coalitie van hoop voorbereiden, en ze rekenen op ons.

Broederlijk Delen organiseert van 29 januari tot 19 februari de tentoonstelling Vreedzaam verzet in Palestina en Israël

Brigitte Herremans is medewerker Midden-Oosten Broederlijk Delen-Pax Christi Vlaanderen

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

Bert Laon

Er is een groot draagvlak voor vreedzaam verzet, stelt Brigitte Hermans.

Uit opininepeilingen die Pew Research Center uitvoert in heel het Midden-Oosten blijkt dat in de Palestijnse gebieden de steun voor zelfmoordaanslagen het hoogst is: 62% in de Gaza strook, 36% op de Westbank, zie http://www.pewglobal.org/2014/07/01/concerns-about-islamic-extremism-on-…

89% van de moslims in de Palestijnse gebieden is van mening dat de sharia de officiële wet moet vervangen, zie http://www.pewforum.org/2013/04/30/the-worlds-muslims-religion-politics-…

Mooi gedicht hoor, dat Liberation Anthem, maar maak ons niet wijs dat de meerderheid van de Palestijnse bevolking daarachter staat: “I will be your equal”, “I don’t want to obliterate you”…

Brigitte Hermans vertelt sprookjes. Of in het beste geval wishful thinking…

Jan

Is het glas half vol of half leeg? En wanneer noem je een draagvlak groot?

In het stuk wordt gesteld dat er heel wat mensen op een vreedzame manier protesteren en verlangen naar een vreemzame oplossing van het conflict. Dit lijkt mij een hoopvol gegeven. U lijkt te stellen dat Palestijnen vaak of in meerderheid gewelddadig verzet verkiezen en of extremistisch zijn (de sharia willen invoeren). Natuurlijk bestaan beide kanten van het spectrum, zowel in Israel als in de bezette gebieden. De geweldadige kant krijgt heel wat steun, vooral de Israelische. Laten we de vreedzame kant eens wat meer supporteren.

Trouwens, veel mensen beschouwen verzet tegen een bezetting als legitiem, ook geweldadig verzet. De bezetter noemt zoiets terrorisme…

En over de sharia: “de” sharia bestaat niet. Ik heb gelezen dat in het Ottomaanse rijk “de” sharia vaak populair was onder de bevolking, omdat hij een zekere bescherming bood tegen de willekeur van allerlei machthebbers (Mustafa Akyol: Islam without extremes: a Muslim case for liberty. Norton, New York, 2013). Persoonlijk prefereer ik de democratische rechtstaat. Maar als ik mezelf voorstel als moslim, opgegroeid onder een bezetting die al generaties duurt (sinds mensenheugenis dus), met onderdrukkende wetten en schendingen van mensenrechten: zou ik dat niet iets zien in een wet gebaseerd op goddelijke rechtvaardigheid en op de woorden van de Profeet?

Ik bedoel maar: dit soort meningen hebben een voedingsbodem. In hetzelfde stuk van het Pew RC is trouwens te lezen dat de meeste Palestijnen een negatief oordeel hebben over Hamas. Het glas is wat mij betreft halfvol.

Bert Laon

Gaza is niet bezet. En de Westbank bezet noemen is niet correct. Het is immers geen soverein gebied. Het is een territorium dat aan geen enkele staat toebehoort. Een juistere benoeming is: betwist gebied.

Als moslim die opgroeit in de Westbank is het leven niet gemakkelijk en in Gaza uiterst deprimerend. Daar is geen twijfel over. En door de aanhoudende propaganda die al begint van kinds af aan, op school, op kinderprogramma’s op tv, in het gezin, worden mensen gehersenspoeld en is het begrijpelijk dat ze gaan haten en extremistisch worden.

Maar als je naar de geschiedenis van Israël en haar buurlanden kijkt, dan stelt je vast dat de penibele toestand van de Palestijnen vooral het gevolg is van de keuzes van de Palestijnen zelf, alleszins van hun leiders, en van andere Arabische leiders die beweerden voor de Palestijnen op te komen.

De Palestijnen hadden al lang een eigen staat kunnen hebben. Er had al lang vrede kunnen zijn. Keer op keer kozen de Arabieren niet voor vrede of de oprichting van een Palestijnse staat, maar voor oorlog en pogingen om Israël te vernietigen. Het is belangrijk om de geschiedenis te begrijpen en de fouten die gemaakt zijn, of mensen zijn gedoemd om die te blijven herhalen. Dat is de situatie waar de Palestijnen nu in vastzitten.

Of het glas halfvol- dan wel leeg is, valt moeilijk te zeggen. Ik ben van nature optimistisch. Als kind van de koude oorlog weet ik dat verandering heel plots kan komen, zoals bij de val van het communisme. Ik heb altijd geloofd dat ik in mijn leven nog vrede tussen Israël en de Arabieren zou meemaken. Maar op korte termijn ben ik niet optimistisch. De hele regio is in chaos. Iran en Saoedi-Arabië en de bondgenoten van beiden vechten oorlogen by proxy uit. De lage olieprijs kan landen die tot nu toe stabiel bleven destabiliseren met nog meer conflict en vluchtelingenstromen als gevolg.

Bovendien is het lot van de Palestijnen voor de man in de straat als voor de wereldleiders niet meer het meest dringende probleem. Er is al zoveel politieke energie in gestoken. Elke Amerikaanse president heeft zich al ingespannen om daar vrede te stichten. Er zijn meerdere kansen geweest, maar door de Palestijnen niet aangegrepen. In het leven blijkt vaak, dat wanneer men kansen niet grijpt wanneer ze zich voordoen, de opportuniteit verloren is en gelijkaardige kansen zich nooit of niet snel weer opnieuw voordoen.

De buurlanden zijn onmisbaar bij een toekomstige oplossing, maar die hebben vandaag andere katten te geselen. Jordanië zit met de IS aan de grens, en met steun voor de IS onder de eigen bevolking die enkel toeneemt. Egypte is essentieel voor een oplossing, en met Al-Sisi hebben ze daar vandaag een leider die creatief over vrede nadenken. Al-Sisi stelde naar verluid al voor om 1600 km van de Sinai te laten aansluiten bij een onafhankelijk Gaza, zodat daar terug levensruimte vrijkomt. Maar Al-Sisi zit vandaag zelf met gigantische problemen in de Sinai die de facto aan regeringscontrole ontsnapt is.

Ben

Betwist gebied is de kwalificatie die enkel en alleen de Israëlische regering gebruikt, en haar luidruchtige zionistische cheerleaders in Europa en Noord-Amerika natuurlijk. Bezet gebied, is de qualificatie die de rest van de wereld, inclusief de VN gebruikt. Onlangs was de Israëlische docu The gatekeepers op TV. Ook de voormalige Shin Bet chefs spraken onomwonden van een bezetting. 

De Westbank is enkel “betwist” omdat met deze politieke kwalificatie de Israëlische regering aangeeft nog niet klaar te zijn met de landgrab voor het “eigen volk”, en dat zijn uiteraard niet de burgers van Israël. 

De Palestijnen alle zonden Israëls geven is wat kort door de haarspeldbocht. Voor de stichting van Israël vroeg niemand hun mening. Voor zover ik weet gebeurde dat pas laat in de jaren ‘80 van de vorige eeuw. En toen er eindelijk een mogelijkheid tot vrede was, was één kleine klootzak (quote van de toenmalige Shin Bet baas) voldoende om alles in de vuillbak te gooien. De Shin Bet bazen zagen niemand aan het roer die kon of wou met de Palestijnen tot een vergelijk komen. Behlave Rabin dus. Ze waren dan ook stuk voor stuk zeer pessimistisch.

En waar valt anno 2015 nog over te onderhandelen? Over de grootte van de ommmuurde enclaves binnen Eretz Israël? Over het recht om zonder minimumloon te gaan werken aan de andere kant van de muur? Want binnen de muren is de economie zo goed als vernietigd en verder totaal afhankelijk van de goodwill van Israël. Over de natuurlijke rijkdommen onder de grond kan al niet emer want die zijn geconfiqueerd. Enfin, om over onderhandelingen te spreken die tot iets kunnen leiden zou Israël iets moeten doen wat het tot nu toe vertikt heeft : de Palestijnen als gelijken zien en grootmoedigheid tonen.  Zonder druk van buitenaf zal de zon nog eerder rond de aarde draaien.

 

P.clijsen

Toen de duitsers in 1914 België binnen vielen, was er toch ook niemand die de duitser legitimiteit gaf voor die inval.

hoe kan je nu van een palestijn verwachten dat hij israel legitiem vindt. Er is toch geen palestijn te vinden destijds die een Israel wilde op wat al voor tweeduizend jaar zijn vaderland was. Een vaderland overigens wat heel pluralistisch was, met Moslims, joden en druzen en wat al niet meer, christenen, die op tamelijk gelijke voet met elkaar ee samenleving deelden.

geen paradijs op alle aspecten misschien, mar heel wel leefbaar voor allen.

leni creuwels

U lijkt nogal eenzijdig de informatie door Israel’s hasbara voor waar aan te nemen. 

Daarom graag enkele aanvullingen:

-Israel is een meester in PR en besteedt grote sommen aan “informatie” in binnen-een buitenlandse bladen. Er werkt een leger lobbyisten rond de Europese gemeenschap. Recent werd er een leesboek over een relatie tussen een Israelische en een Palestijnse jongere uit het schoolcurriculum geschrapt. Israel is zeer alert om de joodse bevolking “rein” te houden en verwerpt gemengde huwelijken.Assimilatie is uit den boze voor Joden.Lees Haaretz, een engelstalige Israelische krant ,en zoek op de websites van Mondoweiss, 972, Bet’selem etc.Dat een aantal Palestijnen Israel haat  is zeker waar en dit ligt niet aan de indoctrinatie maar aan de bezetting. En Palestina is door een groot aantal landen erkend als een autonome staat. En zelfs zonder officiele erkenning: de facto is Palestina bezet door Israel en Gaza is door Israel van de buitenwereld afgesloten. Is Israel dus een bezetter of een kolonisator?Ja.

Netanyahu wil een “greater Israel ” maar met zo weinig mogelijk Palestijnen. Toch was rond 1900 slechts 10 procent van de inwoners van Palestina Joods. Dat de Palestijnen de vredesonderhandelingen geboycot hebben en afwijzen is manifest niet waar. Zelfs John Kerry heeft zich in een moedeloos moment versproken en toegegeven dat Israel geen vrede wilde. Israel wil de status-quo handhaven en intussen met een proces van bedreiging, vernedering , vernieling ,onteigening en landroof de Palestijnen zoveel mogelijk verdrijven.

Het is hoopvol dat er en Joodse en Palestijnse personen en groepen zijn die weigeren te haten en vormen van samenwerking promoten. Ze verdienen respect en waardering.

eddy de keyser

Wat zou je willen van een volk dat al meer dan 50 jaar lang bezet en onderdrukt wordt. Bij ons werden in de 2e wereldoorlog mensen die tegen de bezetter vochten, verzetsstrijders genoemd, nu maakt men er terroristen van.

Men oogst wat men zaait, haat, haat en nog eens haat.

Vraag me af hoe jij zou reageren als men je grond inpikt, je huis verwoest en je opsluit achter een omheining. Om nog maar te zwijgen van de tienduizenden doden, meestal jonge mensen aan Palestijnse kant.

Geen enkel volk zou dit accepteren.

 

Bert Laon

België is een soeverein land dat door Duitsland bezet werd.

Er bestaat geen soevereine staat Palestina. Nochtans was dat de bedoeling vanaf dag 1: het partitieplan van de VN van 1947. Israël was akkoord, de Arabieren weigerden want ze wilden het hele territorium. De Gaza-strook werd in 1948 door Egypte dat er waar schrikbewind over voerde, bezet en de West-Bank door Jordanië geannexeerd. Er was 20 jaar de tijd om de sovereine staat Palestina op te richten, maar de Arabisiche leiders hadden andere plannen: de vernietiing van Israël. In 1967 verloren Egypte en Jordanië deze gebieden aan Israël. Intussen hebben beide landen vrede gesloten met Israël en ze maken geen aanspraken meer op die gebieden. Aan wie horen die gebieden dan toe? Aan een toekomstig op te richten Palestijnse staat volgens de Oslo-akkoorden. De Palestijnen hebben die akkoorden nooit uitgevoerd. De PLO ging bvb. het streven naar de vernieting van Israël uit haar handvest schrappen. Dat handvest is intussen al 30 jaar “onder herziening”, de passage werd nooit aangepast.

Ach, er had al zo lang vrede kunnen zijn. Maar Arafat wou niet tekenen in Camp David bij Clinton. Dat was niet met de rechtse Netanyahu maar met de linkse Barack. Toen lukte het blijkbaar ook niet. Abbas kreeg later opnieuw een kans van Olmert, maar wou evenmin. Het is moeilijk om vrede te stichten wanneer één van beide partijen dat niet wenst. De Palestijnen als slachtoffers blijven voorstellen is niet langer houdbaar. Het Westen zou de Palestijnen onder druk moeten zetten om hun onrealistische eisen te laten vallen, dat zou veel productiever zijn.

Ben

Welke onrealistische eisen hebben de Palestijnen dan zoal?

Bert Laon

Ik noem er maar enkele, zonder volledig te zijn:

  • Etnische zuivering van de Westbank, ze wensen een Judenreine Palestijnse staat, dus 350.000 Joden die voorbij de bestandlijn van 1949 wonen, zouden gedwongen worden te verhuizen.
  • Recht op terugkeer en bijgevolg de demografische vernietiging van de Joodse staat: de 5 miljoen nakomelingen van de vluchtelingen van 1948 zouden het recht krijgen om zich in Israël te vestigen.
  • Jeruzalem als hoofdstad
  • Een Palestijnse staat met volledige rechten van een natiestaat inclusief een eigen leger.

De Arabieren moeten beseffen dat ze alle oorlogen die ze tegen Israël gestart zijn verloren hebben, en dat ze dus niet in de positie staan van eisen te stellen. Verder moeten ze beseffen dat ze nooit door vrede kunnen winnen, wat ze op het terrein door oorlog niet konden binnenhalen. Ze zouden ook beter inzien dat meer oorlog, bloedvergieten en conflict voor Israël wellicht onaangenaam en pijnlijk is, maar dat zij zelf gezien hun zwakkere positie altijd het grootste slachtoffer zullen zijn. Israël bestaat en zal over duizend jaar nog bestaan. De Joden gaan zich NOOIT meer laten verdrijven uit hun vaderland. Ze zouden beter samenwerken met Israël. Het Joodse volk snakt ook naar vrede en wil daar een prijs voor betalen, maar niet de zelfvernietiging. Het Joodse volk verkiest het pijnlijke status-quo, low-intensity conflict, met dagelijks terroristische aanslag, boven een suicidale vrede. In plaats van zich toe te leggen op de vernietiging van Israël, zouden de Palestijnse leiders zich beter bezighouden met het opbouwen van een economie, een onderwijs, democratische instellingen, kortom een maatschappij waarin mensen kunnen gedijen, gelukkig worden en een toekomst uitbouwen.

Als de Palestijnse leiders oprecht vrede wensen met Israël, moeten ze starten met de Joodse staat Israël te erkennen, en de bevolking voor te bereiden op vrede, door een andere retoriek te hanteren, door op te houden met de haatzaaierij in de media en in het onderwijs, met op te houden van terroristen shaheeds te noemen, en straten en pleinen naar hen te vernoemen, met imams die oproepen tot jihad aan banden te leggen. Hammas wil helemaal geen vrede. En Abbas doet alsof hij vrede wil, maar bereidt ondertussen de geesten voor verder conflict. Dat is wat vrede in de weg staat.

Pagina's

LEES OOK

Foto: Michimaya (CC BY 2.0)
Afgelopen weekend maakte de Israëlische regering bekend dat de nieuwszender Al-Jazeera niet meer mag opereren in Israël.
Foto: Kashfi Halford (CC BY-NC 2.0)
Tien jaar na de inname van de Gazastrook door Hamas, verslechteren de leefomstandigheden van de 2 miljoen mensen in de Palestijnse enclave ‘verder en sneller’ dan voorspeld was in 2012, zeggen
© Marlies Van Coillie
De Gentse muzikant Thomas Noël bezocht met zijn project “The City’s Song” de Palestijnse politieke hoofdstad Ramallah.
Heinrich-Böll-Stiftung (CC BY-SA 2.0)
Nir Baram, zoon en kleinzoon van twee Israëlische Labour-ministers, wordt de grootste Israëlische schrijver van zijn generatie genoemd.

Meest recent van Brigitte Herremans

Israel Defense Forces (CC BY-NC 2.0)
50 jaar Israëlische bezetting: wat kan België doen?
‘Na 100 jaar internationale betrokkenheid en 50 jaar Israëlische bezetting dringt een kritischer debat zich op, internationaal maar ook in België’, stelt Brigitte Herremans van Broederl
CC Freedom House (CC BY 2.0)
De Syrische opstand: 5 jaar, 5 vragen en 5 antwoorden
In maart 2011 kwamen Syrische burgers voor het eerst massaal op straat om hun ongenoegen te uiten over het regime.
Omar Chatriwala (CC BY-NC-ND 2.0)
Hoop, de ontbrekende schakel in het Midden-Oostendebat
Als het Midden-Oosten ter sprake komt, is hoop vaak het laatste woord dat valt.
© Reuters/Ammar Awad
5 vragen beantwoord om het geweld in Israël en Palestina te begrijpen
De golf van geweld die Israël en de Palestijnse gebieden sinds begin oktober overspoelt, richtte de schijnwerpers opnieuw op het Israëlisch-Palestijns conflict.