Marlies Casier (Sensoa)
“‘Op mensenlevens bespaart men niet’
De vrees dat de EU landen nog meer zullen besparen op ontwikkelingssamenwerking is gegrond. Maar liefst 12 EU lidstaten zetten vorig jaar al het mes in de middelen. In Spanje was er een daling met 32,7 %, in Oostenrijk 14,3% en België 13,3%. Om het gat in de federale begroting te dichten zou er op het ontwikkelingsbudget van 2012 maar liefst 420 miljoen bespaard worden. 11.11.11 berekende dat we met die besparing uitkomen op 0.44% van het BNP voor steun aan ontwikkelingslanden. Daarmee drijft ons land steeds verder weg van haar internationaal engagement om 0,7% van het BNP aan ontwikkelingssamenwerking te besteden.
Niet in het minst is het verontrustend dat ook in de middelen voor gezondheid, één van de prioritaire sectoren voor België in veel partnerlanden, wordt bespaard. Een analyse van de uitgaven die de voorbije jaren aan de OESO gerapporteerd werden, toont aan dat de middelen voor gezondheid daalden van 136 miljoen euro in 2010 naar 123 miljoen euro in 2011. De uitgaven voor reproductieve gezondheid daalden van 33 naar 24 miljoen euro. In de voorbije drie jaar daalden de middelen die België inzet voor de aanpak aids met bijna één vierde, van 22 naar 17 miljoen euro.
Besparen op de aanpak van aids is onbegrijpelijk. Met de juiste medicatie kunnen mensen lang en relatief gezond leven én wordt de overdracht van de ziekte op anderen voorkomen. Het is dus wel degelijk mogelijk om de epidemie op termijn te beëindigen. Dit is ook de boodschap van grote VN-organisaties: “together we can end AIDS”. En toch komen de middelen voor de aanpak van aids wereldwijd in het gedrang. Dat maakte dat Artsen Zonder Grenzen ons recent nog alarmeerde over de DR Congo, waar slechts 15% van alle hiv-patiënten een behandeling krijgt en amper 6% van de moeders die leven met hiv aidsremmers krijgt die de overdracht van het virus op hun baby kunnen voorkomen.
In tijden van crisis blijkt de verleiding echter groot om voor ‘short term gains’ te gaan. Wie het serieus neemt met de levens van miljoenen mensen zou beter moeten weten.
Niet alleen is er een gebrek aan middelen om mensen op behandeling te zetten: zij die in behandeling zijn worden steeds vaker geconfronteerd met stock outs. Die onderbrekingen kunnen tot resistentie leiden en verhogen de sterftekans. Mensen worden daardoor ook opnieuw meer besmettelijk en resistente vormen van hiv kunnen zich verder verspreiden. Zo wordt de geboekte vooruitgang in het terugdringen van hiv/aids volledig onderuit gehaald. Besparingen maken ook dat er weinig of niet geïnvesteerd wordt in het onderzoek naar een aidsvaccin en microbiciden die het risico op infectie tot een minimum zouden herleiden. Positieve onderzoeksresultaten hebben de hoop op het vinden van een aidsvaccin nochtans doen groeien. Investeren in onderzoek naar een vaccin zou op lange termijn bovendien ongelooflijk kostenbesparend zijn. In tijden van crisis blijkt de verleiding echter groot om voor ‘short term gains’ te gaan. Wie het serieus neemt met de levens van miljoenen mensen zou beter moeten weten.
Marlies Casier is beleidsmedewerker Internationaal bij Sensoa, het Vlaamse expertisecentrum voor seksuele gezondheid.