Kruisende wegen in São Paulo

Het is een jaar geleden dat ik uit Brazilië vertrok, niet zo lang, maar lang genoeg voor een grondige mentaliteitswijziging in Brazilië. Het is alsof de Sjah Dilma is afgezet voor een rechts populistische revolutie van Ayatollah Temer.

  • © Willemjan Vandenplas Impressie van Burgemeester Doría van São Paulo die de straat veegt © Willemjan Vandenplas
  • (c) Willemjan Vandenplas Mijn foto van een straatveger in Argentinië (2005) die mijn wereld omgekeerd zette. (c) Willemjan Vandenplas
  • (c) Willemjan Vandenplas (c) Willemjan Vandenplas

Willemjan Vandenplas

9 januari 2017
MO*wereldbloggers

Ik ga nu de 7de maand in van mijn verblijf in São Paulo verspreid over 3 jaar. Het publieke leven is op dit moment tot stilstand gekomen. Ik ben nog heel erg onder de indruk van de mentaliteitswijziging in Brazilië die zich hier heeft voorgedaan. Het is te vergelijken met de Islamitische Revolutie in Iran, waar op enkele maanden tijd de idolatrie voor de Sjah teniet gedaan werd voor de Islamitische Revolutie van Ayatollah Khomeini. 

Het is natuurlijk zomer dus de meeste Paulistanos, zoals de inwoners van de stad São Paulo worden genoemd, liggen nog op strand in Rio de Janeiro. Maandag, 9 januari, begint het publieke leven weer.

De crisis is enorm voelbaar en zichtbaar in het publieke leven.

De crisis is enorm voelbaar en zichtbaar in het publieke leven. Op de Avenida Paulista, de hoofdstraat van São Paulo, is iedereen in de weer om een centje te verdienen, maar er zijn minder winkels open en het is over het algemeen rustig.

De grote hitte blijft uit omdat São Paulo niet bekend staat als één van de warmste steden van het land. Toch broeit er iets, mensen zitten op hun tandvlees.

Door het ineen stuiken van de Braziliaanse economie is iedereen het er rats over eens, de PT, die 13 jaar aan de macht was, heeft te veel geld uitgegeven. De economie is de dieperik ingegaan door wanbeleid,  corruptie komt op nummer twee van het lijstje klachten en het knippen in de sociale uitgaven komt als derde, maar dat is eerder een gevolg.

De Paulistano is elk geloof in de politiek verloren en het sociale construct herleiden ze tot inkomsten en uitgaven van een portemonnee. Hier is helemaal geen sprake meer van politieke ideologie. 

Mijn dagelijkse wandeling

Mensen beginnen weer van nul het is alsof 2016 een jaar van herbronning was dit werd me duidelijk op mijn dagelijkse pendelbeweging tussen twee boekenwinkels op de Avenida Paulista. Ik hou enorm van het Braziliaanse Naturalisme, een narrative literatuurstijl die zeer humanistisch georiënteerd is. Het is ook het soort realisme dat je in São Paulo meer dan ooit te zien krijgt. Hier is weinig plaats voor romantiek tegenwoordig. 

Daarmee dat ik er mij tot aangetrokken voel om er over te lezen, maar moet beroep doen op twee boekenwinkels die elkaar aanvullen qua aanbod. Toch zijn mijn dag dagelijkse ervaringen meer getint door Magisch-Realisme.  

Eén jaar later is het duidelijk dat het sociaal contract gebroken is tussen de rijken en de armen. 

Ik ben één jaar weg geweest en nu is het duidelijk dat het sociaal contract gebroken is tussen de rijken en de armen. De ziel van de linkse solidariteit is gebroken, de rijken zijn nog alleen met zichzelf bezig en er is weer meer onveiligheid. Op cultureel vlak is de rijke klasse nu aan zet om het beleid uit te tekenen.

Dit is één van de redenen waarom er bijna geen linkse literatuur is in de boekenwinkels, zoals vroeger wel het geval was. Het ligt deels aan het verlies van interesse van de bevolking in linkse ideeën.

Van Livraria Cultura naar Martins-Fontes

(c) Willemjan Vandenplas

 

Op mijn dagelijkse wandeling op de Avenida Paulista tussen de Livraria Cultura en Martins-Fontes die meer als een soort meditatie aanvoelt valt het mij op dat de stad wordt opgekuist. Een taxi chauffeur zei mij al dat de vorige burgemeester daar niet mee bezig was, terwijl ik vond dat het hier altijd zo proper was in vergelijking met de steden in België.

Ik werd echter uit mijn meditatie geslagen door een grote groep mensen die rond de nieuwe burgemeester van São Paulo bewogen. Na de impeachment zijn er ook gemeenteraadsverkiezingen geweest in São Paulo. João Dória, de nieuwe Burgemeester, is de schoonzoon van de gouverneur Alckmin (PSDB), journalist en zakenman. Hij heeft geen ervaring met politiek wel met marketing en PR.

Het was namelijk samen met de straatvegers de straat aan het kuisen. Het is zijn bedoeling om São Paulo als een bedrijf te laten functioneren, wordt gezegd. Hij wordt een manager van São Paulo, want daar is hij goed in. Daarom begint hij ook als straatveger omdat hij zich wil bewijzen op alle niveau’s van het bedrijf en gerespecteerd wilt worden door zijn werknemers is mijn eerste gedacht. 

Kruisende Wegen

Daarna loop ik op een drafje naar de boekenwinkel Martins-Fontes, daar spreekt een oudere vrouw mij aan en zegt dat het tijd is dat ik Caminhos Cruzadas lees van Erico Verissimo. De vrouw zegt dat ze leerkracht wiskunde, belezen en pianovirtuoze is. Ik zeg meteen dat ik het menselijke lichaam met een bachelor geneeskunde goed ken, fotograaf, polyglot en boekenzot ben, maar dit terzijde. De titel, vertaald: kruisende wegen, is precies wat ik meemaakte met de nieuwe Burgemeester Dória.

(c) Willemjan Vandenplas

Mijn foto van een straatveger in Argentinië (2005).

Onze wegen kruisten, het was een magisch-realistisch momenten, zoals je er veel beleeft in Latijns-Amerika als je bezig bent met haar magisch-realistische literatuur, omdat ik als product van de linkse golf in Latijns-Amerika mijn bewust leven ben begonnen met een foto van een straatveger in 2005 in Argentinië. En nu op het einde van die linkse golf weer met een straatveger geconfronteerd word in Brazilië. 

Onze straatveger in Argentinië had geen mooiere naam dan ‘Tito’, hij was een boksheld die aan lager wal was geraakt door de alcohol. Toen hij met zijn kar langs onze school kwam riep hij altijd: “Chicos que estudien”, “studeren kinderen, anders eindig je zoals ik”. Tito werd door heel het dorp ophanden gedragen omdat hij iedereen moed insprak. Een paar jaar later begonnen we een fan-pagina voor hem op facebook met mijn foto, heel het dorp was mee.

De burgemeester zal van straatveger tot burgervader opklimmen.

Terwijl aspirant-straatveger Dória, de Burgemeester van São Paulo, juist aan zijn ambt begint sinds 1 januari en symbolisch van straatveger naar burgervader moet klimmen. Ik zie de straatveger Dória in aan glansrijk ambt belanden, terwijl ‘Tito’ eens zijn glansrol als bokser verloor en als straatveger eindigde met alle sociale problemen erbij.

Het komt weer allemaal bekend voor, daar waar het allemaal begonnen is: de passie voor Latijns-Amerika, waar echter nooit iets solide is uit kunnen voortkomen. Nu ben ik reeds dertig. En met nog 6 weken te gaan in São Paulo, begin ik weer weg te dromen van iets nieuws.   

Dus besef ik dat ik in het economische hart van Latijns-Amerika ben op een overgangsmoment. Zoals in mijn leven, omdat ik juist dertig ben geworden en het leven op een andere manier tegemoet ga. Ik zou graag Chinees en Russisch leren. Daar droom ik al lang van. Ik ken namelijk de Oosterse Hemisfeer van de wereld niet verder dan Odessa in Oekraïne.

Het is voor mij al lang duidelijk: er breekt een nieuw seizoen aan voor de mensheid, alles is in overgang en er zijn veel Kruisende Wegen

P.S. Mijn nachtmerrie was altijd van straatveger te moeten worden.

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

LEES OOK

Derek Keats (CC BY 2.0)
Wouden die herstellen na een periode van ontbossing hebben in dat proces nood aan vogels.
guilherme jofili (CC BY 2.0)
Momenteel is er een wateroorlog gaande. In Brazilië. In Afrika. In Palestina. Wereldwijd. Tegelijk zijn er initiatieven alom om waterbronnen te doen herleven.
Leonardo Veras (CC BY 2.0)
Emir Sader (73) is kroongetuige van het politieke schaakspel in Brazilië.
Agência Brasil (CC0)
In Brazilië is Dilma Rousseff afgezet als president. In de Senaat stemde een afgetekende meerderheid in met haar impeachment. ‘Met een coup’, aldus Dilma’s aanhangers.

Meest recent van Willemjan Vandenplas

(c) www.speakingthroughsilence.com/
Is even uitblazen in Beiroet weer een goed idee?
Vroeger kwamen Emirati’s van het Arabische Schiereiland met hun jeeps volgestouwd met kroost, have en goed afgezakt naar Beiroet en de bergen rondom.
(c) www.speakingthroughsilence.com/
Het “uur nul” van een Latijns-Amerikaanse revolutionair in Beiroet
Wanneer de rode golf tot stilstand komt in Latijns-Amerika, bloeit Libanon weer open als bestemming voor de romantische lezer van het Linkse verhaal wereldwijd.
Brazilië en Venezuela steunen het regime van Bashar Al-Assad
Volgens de Braziliaanse Professor van de PUC/USP, Cecilia Baeza, is het objectief bewezen dat Latijns-Amerika aan de kant staat van het regime van Bashar Al-Assad.
(c) Pol D'huyvetter
Genieten met een artisanaal biertje in een favela van Rio de Janeiro
Op 28 januari ging ik op bezoek bij de Belg Pol D’Huyvetter in favela Babilonia in Rio de Janeiro.
Nooit meer tonen X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 28.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.