Mogen we blij zijn over de nieuwe “Vlaamse soja”?

De Vlaamse Overheid, Alpro en veevoedergigant AVEVE pakken fier uit met “Vlaamse soja”. Moeten we daar zonodig gelukkig mee zijn?

  • © Aveve © Aveve
  • © Aveve © Aveve
  • © Aveve © Aveve

Luc Vankrunkelsven

7 juli 2017
MO*wereldbloggers

Deze zomer heerst er een hoerastemming over ‘Vlaamse soja’. Het is een voorlopige score, na hoge investeringen vanwege de Vlaamse overheid. Indertijd nog was het nog Minister-President Kris Peeters, tevens toenmalig Vlaams minister van landbouw, die veel geld in het onderzoek wou steken.

De vergelijking wordt deze dagen gemaakt met die andere (sub)tropische plant, maïs, die sinds de zeventiger jaren onze akkers bezet. Inderdaad, beiden hebben grote troeven: ze gedijen in monocultuur en zijn mechanisch gemakkelijk in te zaaien en te oogsten…, zowel in de Verenigde Staten, Brazilië, Argentinië, Paraguay… en nu dus: in Vlaanderen.

Voor menselijke consumptie

Het is de verdienste van de samenwerking tussen Alpro, het Ilvo en Aveve dat met de Vlaamse soja geopteerd wordt voor menselijke consumptie. In dat goede nieuws gaan we graag mee, alhoewel er tal van andere eiwitbronnen zijn (denk maar aan lupinen, hennep, etc.), waar Alpro en co zouden kunnen op inzetten. Waarom toch de alomtegenwoordigheid van soja?

Op zich is het een wonderlijke plant. Al meer dan 5000 jaar een heilige plant in China, zoals maïs al duizenden jaren een heilige plant is in Midden-Amerika.

Het goede nieuws zou ons kunnen doen vergeten dat de internationale handel van maïs en soja niet heilig, maar pervers kan genoemd worden. Soja en maïs zijn potentieel bronnen voor menselijke voeding. Chapeau dus, Alpro, maar laat ons nu vooral niet vergeten dat ongeveer 80 % van de wereldproductie van soja voor de veevoeding bestemd is. Voor maïs is dat cijfer zo mogelijk nog hoger.

Komt de Siamese tweeling soja-maïs in dienst van bijvoorbeeld onze hoge Vlaamse vleesconsumptie en Vlaamse exportbelangen?

40 miljoen ton

De Europese Unie blijft jaarlijks 40 miljoen ton overzeese (vooral GGO-)soja importeren, met als koploper Rotterdam en Nederland als doorvoerland naar de Vlaamse en Duitse, veelal grondloze veehouderij. De “kruisende schepen in de nacht” zijn in handen van vier bedrijven: A-B-C-D of ADM, Bunge, Cargill en Dreyfus.

“Landgrabbing” is niet alleen een fenomeen in Afrika of Zuid-Amerika, maar rukt op in Europa om onze vleesbelangen te dienen.

Ja, laat ons juichen voor Vlaamse soja, als het geen kopie wordt van de immense monoculturen in Latijns-Amerika, waarop onze intensieve veehouderij nog altijd gestoeld is.

Soja en maïs ontwrichten zowel de kleinschalige, ecologische(r) landbouw in beide Amerika’s als in Europa. Neem eind augustus de trein naar de Vlaamse kust en je ziet vooral veel monocultuur maïs. Willen we dat landschap nu gaan ‘verrijken’ met monocultuur soja?

Monocultuur soja staat hier voor—gelukkig maar!—menselijke consumptie, maar de Donausoja rukt tegelijkertijd massaal op in Oostenrijk, Roemenië, Bulgarije, Oekraïne.

Wat is lokaal?

Deze soja wordt in de veevoedersector als “lokaal” voorgesteld. Is dat zo? Tot hoe vér gaat lokaal? Is de vrachtwagen met soja uit Roemenië beter dan het schip uit Brazilië? Beide ontwrichten de lokaal verweven landbouw. Komt er voor Roemenië nog bij dat heel wat boeren verdreven worden. Landgrabbing is niet alleen een fenomeen in Afrika of Zuid-Amerika, maar rukt op in Europa om onze vleesbelangen te dienen.

Laat ons genieten van het goede nieuws: Vlaamse soja voor menselijke consumptie. Laat ons ondertussen de verborgen veevoederstromen niet vergeten, die het landbouwmodel radicaal omver gegooid hebben. Hier en onzichtbaar, ver over zee.

Gelukkig zijn er onder ons heel wat boeren en boerinnen die een ommekeer maken.

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

jan vanhumbeeck

Heel wat boeren en boerinnen? 372 als ik goed kan tellen. Voor een agro-ecologisch landbouwmodel  zijn er in Vlaanderen 30 000 nodig.

LEES OOK

qimono (cc: 0)
Afgelopen juni werden waterschaarste en droogte in Vlaanderen plots brandend actueel.
International Labour Organization ( ILO - OIT - BIT) Photo Collection (CC BY-NC-ND 2.0)
Wat was nu de oogst van de 106de Internationale Arbeidsconferentie vorige maand? Een slotbeschouwing van Chris Serroyen (ACV) vanuit het perspectief van de werknemers.
Sebastiaan ter Burg (CC BY 2.0)
De stad Gent vroeg de gerenommeerde transitiedenker Michel Bauwens om ’s werelds eerste stedelijke “commons” transitieplan uit te tekenen.
© Vredesactie
Weet u wie er in Brussel aan de touwtjes trekt? De ngo Vredesactie organiseert op 2 september voor de lezers van MO* een alternatieve stadswandeling door de Europese wijk. 

Meest recent van Luc Vankrunkelsven

guilherme jofili (CC BY 2.0)
Over wateroorlogen en hoe waterbronnen te doen herleven
Momenteel is er een wateroorlog gaande. In Brazilië. In Afrika. In Palestina. Wereldwijd. Tegelijk zijn er initiatieven alom om waterbronnen te doen herleven.
© "Cows in Space: The Great British Space Dinner"/youtube
Zullen we dan maar koeien houden op Mars?
Als we stellen dat runderen een plaats kunnen hebben in een duurzaam landbouwmodel, wat doen we dan met overdadige vleesconsumptie? Kan hoge vleesconsumptie wel geglobaliseerd en gedemocratise
jbdodane (CC BY-NC 2.0)
De kip, primus van de neoliberale klas
Globalisering is gewoon een feit en moet niet altijd negatief uitpakken. Er is wel een perverse globalisering. ‘Soja en kippen’ behoren tot de beste leerlingen van de neoliberale klas.
© Museu do Índio
In Brazilië bestaat officieel geen racisme
Het nieuwe museum  ‘Museu dos povos tradicionais’ in Campo Grande is een bijzonder goed en respectvol ingericht museum waarin vooral de cultuur van de Xavantes en Bororo worden op een mee
Nooit meer tonen X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 28.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.