Afrikaanse katoenboeren kampen met derde prijsdaling op rij

Sommigen noemen het ‘wit goud’, maar de eeuwig kelderende prijs van katoen doet dat nu cynisch klinken. Katoenboeren in Burkina Faso wijzen met beschuldigende vinger naar de subsidies aan Amerikaanse katoenboeren. Die veroorzaken steeds verdere prijsdalingen die de Burkinese boeren pijn doen.
Een kilogram katoen bracht een boer in 2003-2004 nog 42 dollarcent op. Het jaar daarop bleef daarvan nog 35 dollarcent over, en dit seizoen 33 dollarcent. Volgend jaar kan de prijs verder zakken tot 30 dollarcent, zegt Sofitex, veruit de grootste katoenfirma in het West-Afrikaanse Burkina.

Volgens Oxfam kregen Amerikaanse katoenboeren tussen 2004 en 2005 alleen al een slordig miljard dollar aan subsidies toegestopt, waardoor ze aan goedkopere prijs verkopen dan hun Afrikaanse concurrenten en de marktprijs van katoen naar beneden halen. In diezelfde periode verloren katoenboeren in zwart Afrika 450 miljoen dollar. Ongeveer twintig miljoen mensen in de regio die voor hun inkomen afhangen van katoen, werden armer. Niet omdat ze minder hard hadden gewerkt, maar omdat de markt tegenzat.

Tot overmaat van ramp wordt meststof duurder, zegt Drissa Fayama, een katoenboer in Siniena, in het westen van Burkina Faso. “We gaan een tijdje geen of minder katoen verbouwen en overschakelen naar maïs en sorghum”, zegt hij. Zelf is Fayama van plan deze keer twee hectare katoen te zaaien in plaats van de gebruikelijke vier. “Ik moet mijn familie eten kunnen geven; mijn twee kinderen kunnen niet met een lege maag naar school.”

Maar voor een zak van honderd kilo maïs krijg je op de plaatselijke markt maar ongeveer vijf dollar, of minder dan een dollarcent per kilo. Er bestaan ook geen netwerken om granen te verkopen, wat kleine boeren kan ontmoedigen om dezelfde overstap te maken als Fayama.

Genkatoen

Misschien is genetisch gemanipuleerde katoen de oplossing, stelt de overheid van Burkina. Ze wil dat in 2008 over het hele land zaaien. Specialisten schatten dat genkatoen boeren een opbrengst van 2.500 tot 3.000 kilogram per hectare levert, tegenover gemiddeld 1.000 kilogram met gewone katoen. Genkatoen is bovendien goedkoper om te verbouwen – reken nog eens 72 dollar winst per hectare.

De katoenfirma Sofitex van zijn kant gaat drie extra katoenverwerkingsfabrieken bouwen om competitiever te worden. Kostprijs: een miljoen dollar. Katoenboeren bezitten ongeveer dertig procent van de aandelen in Sofitex.

“Als we niet willen verdwijnen, moeten we onze investeringen verhogen”, zegt Georges Yaméogo, productiedirecteur van de katoenfabriek. “Als de katoen verdwijnt, krijgen we een sociale crisis.” Sofitex verwacht dit jaar een productie van 700.000 ton katoen; de nationale geschatte productie bedraagt 800.000 ton.

Doha

Een aantal Burkinese katoenboeren hadden gehoopt dat hun situatie zou verbeteren door de Doha-ontwikkelingsonderhandelingen binnen de Wereldhandelsorgansiatie. De Doharonde, genoemd naar de plek waar ze in 2001 werd opgestart, had de bedoeling ontwikkelingslanden een eerlijk deel van de internationale handel te geven – onder meer door te snijden in landbouwsubsidies aan westerse boeren. Maar de onderhandelingen liepen vast.

De oudere boeren zullen wel verderdoen onder deze moeilijkheden, maar ik vrees dat de jongere weg zullen gaan”, zegt François Traoré, voorzitter van de Nationale Unie van Burkinese Producenten en van de Vereniging van Afrikaanse Katoenboeren.

Toch blijf ik hopen, zegt de voorzitter. De huidige handelsakkoorden zijn een commercieel systeem opgezet door de grote wereldmachten en op maat van hun eigen belangen geknipt. Geduld en strijd is nodig om Afrikaanse landen hun plaats op de markt te geven. MDG8

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift