Albinorevolutie

Dieter Telemans kreeg onlangs de jaarlijkse Spiegelprijs voor realistische beeldvorming over Afrika. Hij ging vorig jaar in Tanzania op zoek naar de realiteit van albino’s, die niet alleen met bijgeloof af te rekenen hebben, maar ook met hun eigen kwetsbare huid. Een verhaal in enkele portretten.
  • Dieter Telemans Maria is kleuterleidster. Dieter Telemans

Siwasaha


Siwasaha woont met haar tweeling, dochter Aziza en zoon Aziz, en haar man in een kleine kamer in een buitenwijk van Dar es Salaam. Haar kinderen zijn geen albino’s, omdat haar man ook geen albino is: pas als je twee albinogenen hebt, één van de vader en één van de moeder, ben je zelf een albino. Aziza en Aziz zijn wel drager van het gen en kunnen later albinokinderen krijgen. Het aantal albino’s in Tanzania is onbekend, maar volgens de Tanzania Albino Society zouden het er meer dan 170.000, al lijkt dat cijfer wel heel erg hoog.
In Europa is gemiddeld één mens op de 17.000 albino, maar in Afrika kan dat in sommige streken oplopen tot één op de 3000. In Siwasaha’s huis wonen nog twee andere gezinnen met albino’s, die allen in schrijnende armoede leven. ‘Het is voor ons heel moeilijk om werk te vinden,’ zegt ze. Veel albino’s zien slecht – ook het hoornvlies behoort tot de (in hun geval kwetsbare) huid – en sterven voor hun dertigste aan huidkanker. Daardoor weigeren veel werkgevers om albino’s in dienst te nemen.

Maria


Maria is kleuterleidster. Onderwijs is volgens haar de enige manier om Afrikaanse albino’s een kans op een menswaardig bestaan te geven. ‘Doordat hun huid niet bestand is tegen UV-straling, werken albino’s beter niet buiten. Maar voor een kantoorbaan is een goede opleiding noodzakelijk. Jammer genoeg krijgen albino’s niet vaak de kans om te studeren. En degenen die mogen studeren, vallen al snel uit omdat ze slecht zien en niet kunnen lezen wat er op het bord geschreven staat,’ zegt Maria. ‘Hier in Dar es Salaam is er weinig of geen bijgeloof tegenover albino’s. Iedereen weet dankzij radioprogramma’s en andere informatiebronnen dat albinisme niet besmettelijk is.’

Irene


Irene is een gelukkig en zelfverzekerd kind. Zij is de enige albino in haar gezin, maar voelt zich daardoor niet minder geliefd. Ze voelt zich enkel ‘anders’ wanneer ze gepest wordt vanwege haar huidskleur. ‘Ik vind het ook wel lastig om altijd lange mouwen te moeten dragen en een hoed en een zonnebril wanneer ik buiten kom,’ zegt ze. Elke dag smeert Irene haar huid in met zonnecrème en zelfs in de klas draagt ze beschermende kleding.
Door een aangeboren afwijking van haar netvlies is ook haar gezichtsvermogen beperkt. Van de Tanzaniaanse ngo CCBRT kreeg ze een bril en een speciale telescoop om in de klas te kunnen lezen wat er op het bord geschreven staat. Maar in plaats van die te gebruiken, heeft ze liever dat haar beste vriend Zainabu, die in de klas naast haar zit, voorleest wat er op het bord staat. Irene wil later net zoals haar grootmoeder arts worden.

Fadhiri en de ARCT


Fadhiri is de belangrijkste acteur van de Albino Revolution Cultural Troupe. Eerder heeft deze toneelgroep campagnes gevoerd over aids en mensenrechten. Haar laatste voorstelling gaat over de discriminatie van albino’s in Tanzania. ‘Sinds januari 2008 zijn in het noorden van het land al meer dan dertig albino’s vermoord,’ vertelt Fadhiri.
‘Traditionele genezers en tovenaars gebruiken lichaamsdelen van albino’s om magische drankjes te maken die rijkdom zouden brengen. Door die groeiende criminele handel leven wij tegenwoordig in angst. Ons haar en bloed, onze genitaliën en ledematen worden voor grote sommen verkocht aan bijgelovige en hebzuchtige mensen. In ons toneelstuk vertellen we ons publiek dat we alleen verschillen van andere mensen doordat ons lichaam geen pigment kan aanmaken en dat wie albino’s vermoordt door God gestraft zal worden. Het liefst van al zouden we willen optreden in het binnenland, en dan vooral in de dorpen waar albino’s werden vermoord en waar het bijgeloof wellicht het grootst is. Jammer genoeg hebben we daar geen middelen voor.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2751   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift