Alliantie met VS verzuurt Indiase relaties met China

De omgang tussen de VS en de nieuwe Aziatische grootmachten wordt ruwer. De VS proberen hun strategisch bondgenootschap met New Delhi te gebruiken om een wig te drijven tussen India en China. De Indiase politieke wereld voelt zich voor het blok gezet.
Niet-gebondenheid “was misschien zinvol tijdens de Koude Oorlog, toen de wereld echt in rivaliserende blokken was opgedeeld”, doceerde de Amerikaanse buitenlandminister Condoleezza Rice vorige week op een bijeenkomst van de Amerikaans-Indiase Business Council in Washington. “Maar nu is het tijd voor India om die oude denkwijzen achter zich te laten.”
“De onderliggende boodschap is dat India zijn hele buitenlandse politiek moet doen aansluiten op het strategisch bondgenootschap met de VS”, analyseert Srikanth Kondapalli van het Centrum voor Oost-Aziatische Studies aan de Jawaharlal Nehru-universiteit. “Rice probeert India ideologische afstand te doen nemen van China en van hun gemeenschappelijke verleden van Afro-Aziatische solidariteit.” Ondanks de oude rivaliteit tussen China en India verdedigden beide landen in de internationale arena vaak samen dezelfde standpunten, tegen de geïndustrialiseerde wereld.
De Indiase regering kan de steeds engere verhoudingen met de VS moeilijk verdoezelen. Deze week ging in de Zuid-Indiase havenstad Chennai (Madras) het Amerikaanse vliegdekschip USS Nimitz bijvoorbeeld vijf dagen lang voor anker. Toch reageerde het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken op de uitspraken van Rice met de mededeling dat India achter de principes van de Niet-gebonden Beweging blijft staan. De samenwerking binnen dat forum, dat ontstond om te ontsnappen aan de opdeling van de wereld tussen het Westen en het Oostblok tijdens de Koude Oorlog, blijft relevant “om Zuid-Zuidsamenwerking te bevorderen en om het internationale systeem te democratiseren.”
Maar de toenemende spanningen tussen India en China zijn voor iedereen duidelijk. “China zit steeds meer verveeld met de toenadering tussen India en de VS en hun trouwste bondgenoten in de regio, Japan en Australië”, oordeelt Kondapalli. Ondanks Chinese bezwaren ondertekende India in 2005 met de VS een tienjarig samenwerkingsakkoord op het vlak van Defensie. Dat werd gevolgd door een akkoord over nucleaire samenwerking. Het Indiase en het Amerikaanse leger organiseerden sindsdien steeds grotere gemeenschappelijke manoeuvres; India is ook van plan voor miljarden dollars moderne wapensystemen te kopen in de VS.
In mei zetten de VS en India samen met Japan en Australië ook een “quadrilaterale” groep op die onder meer plannen moet uitwerken met betrekking tot mogelijke crisissen rond Taiwan - volgens Peking een Chinese provincie - en Noord-Korea. Bij de vier landen liep formeel protest van China binnen tegen dat overleg.
Een en ander brengt de oude ruzies tussen China en India weer aan de oppervlakte. China begint weer met nadruk aanspraak te maken op Arunachal Pradesh, een Indiase deelstaat die grenst aan Tibet. India en China vochten in 1962 een oorlog uit over grensgeschillen in Arunachal Pradesh en Aksai Chin, een hooggelegen woestijngebied bij Jammu en Kasjmir. Arunachal Pradesh is rijk aan grondstoffen en levert ook veel hout en vis.
De gesprekken die de twee landen de voorbije 25 jaar over de betwiste gebieden voerden, leken vanaf de jaren 90 in een stroomversnelling gekomen. In 2005 werden de twee landen het zelfs eens over de principes van een toekomstige regeling van het grensdispuut. Maar de vooruitgang die was geboekt, lijkt nu weer helemaal verloren te gaan. Onlangs werd bijvoorbeeld een studiebezoek van 107 Indiase ambtenaren aan China geschrapt. Peking weigerde één van de deelnemers een visum te geven omdat hij uit Arunachal kwam.
De opflakkerende onenigheid bedreigt ook de commerciële banden tussen de twee landen. De handel tussen India en China groeit sinds 2000 met gemiddeld 45 procent per jaar en was vorig jaar al bijna 20 miljard euro waard.
“Er is een groeiend risico dat we er nu weer op achteruit gaan”, zegt Achin Vanaik, professor Internationale Betrekkingen en wereldpolitiek aan de Universiteit van New Delhi. “Daarmee zou India zwaar betalen voor zijn romance met de VS.”
De Indiase premier Manmohan Singh probeert de plooien glad te strijken. Het quadrilaterale overleg tussen India, de VS, Japan en Australië is volgens hem “geen militaire alliantie”.
Maar er zijn nog meer Indiase initiatieven die in het licht van de toenemende samenwerking met de VS verkeerd kunnen worden begrepen in Peking. India participeert onder meer enthousiast in de Gemeenschap van Democratieën, een samenwerkingsverband dat in 2000 onder leiding van de VS werd opgezet. Peking gelooft dat die samenwerking de regimes in Noord-Korea en China op de korrel neemt. Verder probeert New Delhi ook zoveel mogelijk diplomatiek en commercieel terrein te bezetten in Birma, Nepal en Zuidoost-Azië om de invloed van China daar te beperken.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift