Australië wil rol op wereldtoneel

De recente overzeese trips van de Australische eerste minister Kevin Rudd om het imago van Australië in de wereld op te krikken, zijn een teken van de groeiende ambities van het land om ernstig genomen te worden als speler op het wereldtoneel.
Eind maart begon Rudd aan een rondreis om verschillende westerse leiders te ontmoeten, naar eigen zeggen in het belang van “de Australische veiligheid, het buitenlands beleid en de zakenwereld” en “om de bijdrage van Australië aan de strijd tegen de klimaatverandering te vergroten”. En dat is hem deels gelukt. Rudd sprak over samenwerking en handel, economische en ecologische problemen. Maar hij toonde vooral ook dat Australië voortaan bij de grote spelers wil horen rond thema’s waar het land traditioneel vooral volgzaam was.
Zo werd Rudd de eerste Australische leider die een top van de Navo bijwoonde. Tijdens zijn bezoek aan het Witte Huis liet hij de Amerikaanse president Bush dan weer weten dat Australië zijn troepen uit Irak terugtrekt. Een beslissing die gecompenseerd wordt met een verhoogde financiële en humanitaire hulp, maar een duidelijk signaal dat hij in tegenstelling tot zijn voorganger John Howard bereid is om openlijk van mening te verschillen met de VS, de belangrijkste militaire partner van Australië.
Het is niet verrassend dat een progressieve regering een andere buitenlandse koers vaart dan de voormalige conservatieve coalitie, maar de ambities van Rudd gaan een stuk verder. Dat blijkt ook uit zijn pogingen om steun te vergaren voor de Australische gooi naar een niet-permanente zetel in de Veiligheidsraad van de VN vanaf 2013.

Chinese droom


Rudds verlangen om Australië op de wereldkaart te plaatsen blijkt nog het duidelijkst uit de relaties met China. Hij wordt zowel in Australië als in China geprezen om zijn interesse en betrokkenheid in het land, waar hij meerdere jaren als diplomaat werkte en vloeiend Chinees leerde spreken. Bij zijn bezoek aan Peking kreeg hij een erehaag, ook al had hij voor Chinese wrevel gezorgd door kort daarvoor kritiek te uiten op de mensenrechten in het land.
En daar bleef het niet bij. Tijdens een toespraak in het Chinees voor de Universiteit van Peking herhaalde hij zijn mening over de “significante problemen met de mensenrechten in Tibet”. Hoewel de Chinese leiders zoals president Hu Jintao en premier Wen Jiabao de toespraak van Rudd zonder meer afkeurden, slaagde hij er toch nog in om goede vooruitgang te boeken op andere terreinen om beide landen dichter bij elkaar te brengen.
China is de grootste handelspartner van Australië, ondermeer door de Australische steenkool die de Chinese centrales doet draaien, en de twee landen investeren samen in manieren om de klimaatverandering aan te gaan. Rudd heeft ook al laten weten dat hij ook politiek nauwer wil samenwerken met China. Hij denkt aan een regionaal veiligheidspact tussen de landen die betrokken waren in de gesprekken rond het Noord-Koreaanse nucleaire programma.
Op het eerste gezicht lijkt zijn positie tegenover China ambigu. Maar precies het feit dat hij tegelijk de banden aanhaalt en kritiek uitspreekt, toont dat hij van Australië een nieuwe, zelfzekere wereldspeler wil maken.

Regionale reus


De wereldreis van Rudd kwam er overigens na een eerdere regionale rondreis doorheen de Stille Zuidzee, met bezoeken aan onder meer Papoea-Nieuw-Guinea en de Salomonseilanden. Rudd wilde daarmee de breuk duidelijk maken met zijn voorganger, die de relaties met verschillende landen in de regio op een waakvlam zette.
Volgens Dr Sinclair Dinnen van de Research School for Pacific and Asian studies aan de Australian National University zal die breuk vooral met de toon van de gesprekken te maken hebben. “Onder de regering Howard is Australië veel meer betrokken geraakt in de regio, met name bij het opzetten van een regionaal hulpproject voor de Salomonseilanden (RAMSI) in 2003” zegt hij. “Deze regering zal die samenwerking voortzetten. Maar er zal wel meer nadruk liggen op overleg en op samenwerking.”

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift