BABEL: Polak Potrafi

‘Het lukt de Pool.’ De legendarische veelzijdigheid van de Poolse bouwvakker is alombekend. Stukadoor, schilder, loodgieter, metselaar: een Poolse arbeider lijkt met alle opdrachten moeiteloos overweg te kunnen. Sceptici vragen zich soms af of hij de stiel nog moet leren als hij op de werf komt, ook al zegt hij dan met bravoure alles aan te kunnen.
De uitdrukking had en heeft voor sommigen echter een positievere connotatie. ‘Polak Potrafi’ was in de communistische jaren een nationale slogan in Polen. Edward Gierek, die in 1970 aan de macht kwam en trouwens lange tijd in België woonde, nam het zinnetje vaak in de mond. Met Polak Potrafi werd een periode van economische heropleving ingeluid. Helaas was de groei gestoeld op leningen uit het Westen en de relance kwam niet echt van de grond. Wel bleef het land na Gierek zitten met een enorme schuldenberg. Toch is de herinnering aan begin jaren zeventig nog springlevend. Nu nog zal je sommige Polen zien glunderen als je de uitdrukking laat vallen op een bouwwerf. ‘Een Pool kan alles.’
De gemiddelde Belg associeert de Pool veeleer met goedkoop zwartwerk. Onderzoek bevestigt dat trouwens. De Arteveldehogeschool van Gent nam tien maanden lang krantenartikels uit de Vlaamse pers onder de loep en kwam tot de ontstellende conclusie dat het substantief Pool steevast verschijnt naast adjectieven als illegaal, opgepakt en gerepatrieerd. Zal het ooit veranderen? Misschien wel. In knelpuntberoepen kan nu legaal een beroep op hen worden gedaan en er rest nog altijd de optie detachering: Polen tewerkstellen in België en socialezekerheidsbijdragen betalen in Polen.
Vraag is of het verantwoord is om veel Polen aan te trekken. In eigen land zit het patronaat te bedelen om werkkrachten. Sinds de toetreding van Polen tot de Europese Unie in 2004 zijn de lonen er fors gestegen, ook al omdat veel Polen uitwijken. Het gemiddeld bruto maandloon in Polen schommelt vandaag rond de 800 euro, terwijl het minimumloon amper de helft bedraagt. Is de uitdrukking Polak Potrafi nog van toepassing, nu Polen in eigen land kieskeuriger worden en de vuile jobs liever overlaten aan Oekraïners?

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift