Belaagde burgemeesters besturen 'per afstandsbediening'

Twee dozijn burgemeesters van gemeenten in het
zuiden van Colombia zijn van plan binnen 20 dagen hun sjerp aan de wilgen
hangen als de federale overheid hen niet meer bescherming biedt tegenover de
rebellen van de FARC. De grootste rebellenbeweging in het land heeft de 23
burgervaders in de departementen Caquetá en Huila expliciet als militair
doelwit uitgeroepen. Ook in andere gemeenten voelen burgemeesters, lokale
ambtenaren en rechters zich niet meer veilig. Sinds begin dit jaar zijn er
in Colombia al acht burgemeesters vermoord.


Naast een verhoogde aanwezigheid van de politie en het leger op hun
grondgebied - 180 van de 1089 gemeenten in Colombia hebben geen plaatselijke
ordedienst - en de uitbreiding van het aantal lijfwachten waarop ze recht
hebben - in de meeste gevallen is dat er nu één enkele - eisen de belaagde
burgemeesters ook dat er in elke gemeente een landingsbaan voor kleine
vliegtuigen komt. Op die manier kunnen de noodzakelijke verplaatsingen naar
de departementale hoofdstad of andere centra door de lucht gebeuren - de
meeste overvallen door rebellen of paramilitairen gebeuren langs wegen die
door verlaten gebieden voeren. De burgemeesters vinden ook dat ze moeten
kunnen beschikken over gepantserde voertuigen, en sommigen willen kogelvrije
vesten hebben.

Geweld tegen lokale gezagsdragers is niet nieuw in Colombia - vorig jaar
werden er zeven burgemeesters vermoord. Maar de dreiging is nog toegenomen
sinds de voorbije maanden de vredesonderhandelingen tussen de regering en de
twee grote guerrillagroepen in het land zijn afgebroken en de Colombiaanse
bevolking met Alvaro Uribe voor een president heeft gekozen die de rebellen
nog veel harder wil gaan aanpakken. Uribe gold tijdens de
presidentsverkiezingen voor zijn tegenstanders als de man van de
paramilitairen, de rechtse doodseskaders die gezworen hebben de linkse
guerrilla in Colombia met wortel en tak uit te roeien.

Meer dan 50 Colombiaanse gemeenten worden nu per afstandsbediening
bestuurd, zegt Gilberto Toro van de Colombiaanse Federatie van Gemeenten. De
burgemeesters van die plaatsen wagen zich nog nauwelijks op hun eigen
grondgebied. De Colombiaanse Raad van State heeft overigens in 1999 al
vastgelegd dat voortvluchtige burgemeesters niets kan worden verweten.

De FARC hebben de druk vooral opgevoerd in Caquetá en Huila. In alle
gemeenten waar Alvaro Uribe een meerderheid van de stemmen achter zijn naam
kreeg, lopen burgemeesters die geen ontslag nemen het gevaar vermoord te
worden. Maar er wordt druk uitgeoefend op iedereen die in overheidsdienst
is - tot de koffiedames toe, zegt Toro.

Van de 16 burgemeesters uit Caquetá die door de FARC tot militair doelwit
zijn uitgeroepen, werd er op vijf mei al één vermoord. Tien van de zestien
burgervaders besturen hun gemeente nu vanuit Florencia, de hoofdstad van het
departement. Verscheidene gemeenteraadsleden in het departement hebben
ontslag genomen en 16 plaatselijke rechtbanken hebben hun deuren voorlopig
gesloten. In de praktijk komt dat er op neer dat de staat zich heeft
teruggetrokken uit een gebied van 90.000 vierkante kilometer - bijna drie
keer de oppervlakte van België.

Zeven burgemeesters uit het naburige departement Huila worden door de
rebellen zwaar onder druk gezet om hun functie neer te leggen. Toro vindt
dat de federale regering snel voor een betere beveiliging van de
burgemeesters moet zorgen. Als we hen zomaar ontslag laten nemen, beginnen
straks alle geweldplegers die tactiek van dreigementen te gebruiken.
Volgens Toro heeft de regering wel al voor een betere bescherming van
parlementsleden en geestelijken gezorgd na de moord op twee
volksvertegenwoordigers en de bisschop van Cali in maart. Maar voor de
burgemeesters zou nog niets zijn ondernomen.

Niet alleen de linkse rebellen proberen burgemeesters weg te krijgen die
volgens hen tot het verkeerde kamp horen - ook de rechtse paramilitairen
doen hun invloed gelden. Pablo Rodriguez, de burgemeester van Olaya Herrera
in het departement Nariño werd één jaar geleden door paramilitairen
gedwongen zijn dorp te verlaten. Nog steeds bestuurt hij zijn onderdanen
vanuit Pasto, de hoofdstad van Nariño.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift