Boko Haram blijft het noorden van Nigeria teisteren

U herinnert zich misschien nog het brandende VN hoofdkwartier in Abuja, de hoofdstad van Nigeria. Bij deze gewelddadige actie van augustus 2011 vielen 32 doden en ze werd opgeëist door de islamistische beweging Boko Haram. Twee jaar later zorgen ze nog steeds voor dood en vernieling in het noorden van Nigeria.

Dinsdag 25 juni stelde Boko Haram de noordelijke bevolking voor een ultimatum: christenen en dienstverleners moeten de dorpen Bama en Gwoza verlaten binnen zeven dagen. Dit is niet de eerste keer dat Boko Haram burgers in het noorden bedreigt. De overheid reageerde met een militair offensief en nam woensdag verscheidene leiders gevangen.

Wie zijn Boko Haram?

Boko Haram is een radicale Islamitische sekte in het noorden van Nigeria. Ze zweren de westerse samenleving af. In 2009 waren ze vooral een jongerenbeweging en kwam het tot de eerste grote aanvaaringen met de politie. Toen werden zo’n 2000 van hun leden door middel van executies om het leven gebracht door de politie. Tegen 2011 vergrootte hun rebellie en pleegden ze vele bomaanslagen op openbare gebouwen en dienstverleners. Het is onduidelijk of de beweging linken heeft met terroristische organisaties zoals Al Qaida.

Nigeria is Afrika’s grootste olieproducent. Toch is de noordelijke regio de armste van het land en lijden Nigerianen er het meest onder verwaarlozing door de overheid, slecht beleid en corruptie. Boko Haram heeft weinig problemen met rekruteren, want ze zijn zelf ontstaan uit een groep werklozen en misnoegde jeugd. Hier komt bij dat het noorden van Nigeria overwegend door moslims wordt bevolkt, terwijl in het zuiden voornamelijk christenen wonen. In het noorden vergroot de armoede de spanningen tussen de twee religieuze groepen.

Het is algemeen verondersteld dat de beweging een Islamitische staat in het noorden van Nigeria wil creëren, waar nu al een gematigde Shariawet van kracht is. Sommigen delen deze mening niet. Gerespecteerde mensenrechtenactivist Shehu Sani, die betrokken werd bij de eerste onderhandelingspogingen met Boko Haram, zegt: ‘Ze hebben duidelijk gemaakt dat ze niet vechten voor een Islamitische staat, maar wel tegen de onrechtvaardigheid die hen berokkend werd’. Toch is er veel veranderd sinds 2011, wanneer Sani deze uitspraak deed.

Vuur met vuur bestrijden

Sinds de aanslag op het VN hoofdkwartier in 2011 eiste Boko Haram aanslagen op kerken en christenen op en komt het tot steeds meer confrontaties met het leger. Op 14 mei 2013 kondigt president Goodluck Jonathan de noodsituatie af in het noordoosten en belooft hij extra troepen. De reactie van de overheid op het geweld van Boko Haram toont grote tekortkomingen: ze slaagt er niet in de activiteiten van de beweging na te gaan. Analist Ibrahim Shamsudeen verwijt de overheid ‘een verwarrend scenario te creëren, waarbij de overheid een dialoog wil opstarten en tegelijkertijd een oorlog tegen hen voert’.

Tijdens het militaire offensief op de guerrilla’s vond men zelfs zelfgemaakte raketten. Maar de bevolking is bang van beide kampen. Nigeria heeft traditioneel schietgrage soldaten die tijdens operaties veel burgerslachtoffers maken. Soldaten zijn doorgaans slecht getraind, niet gemotiveerd en moeten in hun eigen uniform en bewapening voorzien. ‘Nigeria riskeert een sanctie van de VN Veiligheidsraad als ze de levens van haar veiligheidspersoneel en burgers blijft riskeren’, zegt Femi Falana, mensenrechtenactivist en advocaat, enkele dagen voor het militaire offensief.

Mensenrechten in het gedrang

De radicale beweging viel voordien enkel overheidsinstellingen en veiligheidsdiensten aan. De afgelopen maanden zijn burgers potentiële schietschijven. ‘De priester wilde zijn geloof niet afzweren. Daarom sneden ze zijn keel over’, leidt een nieuwssite in. Vorige week vonden verscheidene aanvallen plaats, de ergste sinds de noodtoestand werd afgekondigd. De extremisten vielen scholen binnen, waarbij leerlingen en leerkrachten doodgeschoten werden.

‘De oorlogsmisdaden die Boko Haram gepleegd heeft, kunnen worden veroordeeld als misdaden tegen de mensheid’, zegt Rupert Colville, woordvoerder van het VN kantoor van de Hoge Commissaris voor Mensenrechten (OHCHR), in mei. Indien men aantoont dat de 1600 doden die de extremisten sinds 2010 op hun kerfstok hebben een manier zijn van etnische of religieuze zuivering, kunnen ze worden veroordeeld door de internationale gemeenschap.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3153   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift