Bosnië bewapent Afghanistan en Irak

Honderdduizenden geweren die in de jaren 90 dienst deden in de burgeroorlog in Bosnië, zijn via Amerikaanse wapenhandelaars in Afghanistan en Irak terechtgekomen. Volgens de vredesakkoorden van Dayton hadden die wapens eigenlijk moeten worden vernietigd.
De Bosnische krant Nezavisne Novine en het Kroatische dagblad Vecernji List vonden een voormalige Eufor-militair die de wapenleveringen aan Irak en Afghanistan bevestigt. Eufor is de Europese troepenmacht die de vrede in Bosnië moet helpen bewaren.
De Oostenrijkse “majoor Erwin K.” zoals de bron genoemd wordt, zegt dat minstens 290.000 geweren uit de oorlog in Bosnië-Herzegovina aan overwegend Amerikaanse wapenhandelaars werden verkocht. Die geweren waren uiteindelijk bestemd voor “plaatselijke veiligheidstroepen” in Afghanistan en Irak.
De vredesakkoorden van Dayton die in 1995 een einde maakten aan de oorlog in Bosnië, schrijven de vernietiging voor van de enorme wapenvoorraden in het land. De internationale vredesmacht in Bosnië moest daarop toezien. De Eufor, een troepenmacht van 6.300 soldaten uit de EU, loste eind 2004 de veel grotere stabilisatiemacht van de Navo in Bosnië af.
IPS kreeg van officiële zijde geen bevestiging van de beweringen van majoor Erwin K.. Jasenko Maglajlija, de directeur van Unis-Promex, een staatsbedrijf in Sarajevo dat wapens verhandelt, bevestigde wel dat zijn onderneming zaken deed met het Amerikaanse bedrijf Scout. “We deden iets voor Scout, maar voor alles hadden we de toelating van de overheid”, verklaarde Maglajlija aan de krant Vecernji List. Maglajlija zegt dat hij niet weet waar de wapens uiteindelijk naartoe gingen.
Vorig jaar stelde Amnesty International al dat “honderdduizenden lichte wapens en tientallen miljoenen patronen uit de voorraden van de Bosnische burgeroorlog” tussen augustus 2004 en juli 2005 naar Irak werden geëxporteerd. Dat gebeurde volgens de mensenrechtenorganisatie via een reeks private firma’s maar “onder de auspiciën van het Amerikaanse ministerie van Defensie.” Ook Amnesty had die informatie van Eufor-bronnen. Volgens Amnesty gingen er in 2004 ook Bosnische wapens naar Rwanda, ondanks waarschuwingen van de VN dat Rwanda hulp leverde aan milities in de Democratische Republiek Congo.
De burgeroorlog tussen moslims en etnische Kroaten en Serviërs in Bosnië-Herzegovina duurde drie jaar, van 1992 tot 1995. Er vielen meer dan 100.000 slachtoffers.
In Bosnië zelf zorgt de overvloed aan wapens ook nog altijd voor problemen. “Volgens onderzoek dat we deden sterven er in Bosnië elk jaar 1.000 mensen door misbruik van wapens en ongevallen ermee”, zegt Stefan Priesner, de vertegenwoordiger van het Ontwikkelingsprogramma van de VN in Bosnië. Volgens het UNDP heeft ongeveer een vijfde van de Bosniërs wapens in huis, grotendeels zonder vergunning. In het totaal zouden er onder de burgers een half miljoen wapens circuleren.
Het UNDP organiseerde in november een loterij om Bosniërs te overtuigen hun illegale wapens in te leveren. De prijzen als scooters en huishoudtoestellen misten hun uitwerking niet: op enkele maanden tijd kregen de autoriteiten 30.000 handgranaten, 9.000 lichte wapens en 200 kilogram explosieven binnen.
Het initiatief volgde op eerdere inzamelingsacties van de vredestroepen in Bosnië. Sinds 1998 verzamelden die ongeveer 52.000 lichte wapens, 38.500 landmijnen, meer dan 225.000 handgranaten, 33 ton explosieven, 15,5 miljoen patronen en zelfs een paar tanks.
Volgens het UNDP en de Bosnische autoriteiten blijven er nog honderdduizenden wapens en 350.000 stuks munitie over die Bosnië onveilig blijven maken of hun weg kunnen vinden naar illegale wapenhandelaars.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift