Braziliaanse groene politie strekt regio tot voorbeeld

De milieuwetgeving is er in Latijns-Amerika de laatste decennia met rasse schreden op vooruit gegaan maar de toepassing van de nieuwe wetten is in veel landen vrijwel onbestaande. Brazilië vormt een uitzondering op die regel: de overheid probeert de milieuregels af te dwingen via een lokale ecologische politiemacht en via IBAMA, het Braziliaanse federale milieuagentschap. Het Braziliaanse model van de ‘groene politie’ krijgt stilaan navolging in de rest van de regio.


De bestraffing van inbreuken op de milieuwetgeving is in bijna alle Latijns-Amerikaanse landen in handen van het leger en de politie. De reguliere veiligheidsdiensten zijn niet opgewassen tegen die taak omdat ze niet vertrouwd zijn met de wetgeving, zegt Isabel Martínez, adviseur bij het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP).

UNEP heeft veel lof voor de Braziliaanse aanpak. Het grootste land van Latijns-Amerika heeft een milieupolitie die in het leven werd geroepen in 1998 door de wet op de Milieumisdrijven. Die wet kende de Braziliaanse boswachters politionele bevoegdheden toe, streek de plooien in de jurisdictie plat en verhoogde de boetes. De groene politie maakt nu deel uit van de militaire bataljons op deelstaatniveau. Het milieukorps staat het sterkst in de deelstaat Sao Paulo, dat beschikt over 2.105 milieuagenten. Rio Grande do Sul heeft slechts 286 groene agenten, verdeeld over zeven steden en gemeenten.

In vrijwel alle deelstaten komen de groene korpsen handen tekort om de bossen en de rivieren te beschermen tegen het sluikstorten, de illegale houtkap en de stroperij. Neem nu Mato Grosso, de grensstaat waar de soja- en katoenplantages in volle expansie zijn. De deelstaat is de kampioen van de illegale houtkap en er worden voortdurend bosbranden aangestoken door boeren die bosland willen vrijmaken voor hun plantages. De actieve landbouwsector zorgt ook voor heel wat bodemvervuiling.

De milieubeweging in Mato Grosso heeft niettemin veel lof voor de groene politie. Ze zijn met te weinig en ze zijn slecht bewapend, maar ze kunnen dankzij hun opleidingsniveau de dierenpopulaties in het oog te houden en rehabiliteren. Hun expertise dwingt respect af bij de bevolking en zo brengen ze een ecologisch bewustmakingsproces op gang, meent milieuactivist Truda Palazzo.

Ook de federale overheid probeert respect voor de Braziliaanse milieuwetgeving af te dwingen. Het Braziliaanse milieuagentschap IBAMA is de spil van het federale milieubeleid. De 1500 inspecteurs van IBAMA zijn samen met de lokale politie vaak het enige gezicht van de overheid in de vele dorpen van de Braziliaanse Amazone - een gebied van 4,9 miljoen vierkante kilometer. Het milieuagentschap kampt echter met een schrijnend gebrek aan personeel. Gemiddeld is er slechts één inspecteur voor een gebied zo groot als Zwitserland, zegt Paulo Adario, coördinator van de Amazonecampagne van Greenpeace-Brazilië.

IBAMA bewees in het verleden dat een onderbemand federaal milieuagentschap ook resultaten kan boeken. De IBAMA-inspecteurs slaagden er bijvoorbeeld in om de illegale mahoniekap in de noordelijke deelstaat Pará een halt toe te roepen. Maar om echt efficiënt te zijn moeten we minstens met 5.000 zijn, zegt Carla Casara, beleidscoördinator van IBAMA. Om het tekort aan mankracht op te vangen, werkt het federale milieuagentschap samen met de lokale groene politie en occasioneel ook met milieugroepen als Greenpeace. Tijdens een operatie in Pará eind 2001 werkten 30 inspecteurs bijvoorbeeld samen met 12 milieu-activisten. Greenpeace leverde twee vliegtuigen. Dankzij de gezamenlijke actie kon de Braziliaanse overheid toen 26.000 kubieke meter mahonie, en dozijn voertuigen en 20 vuurwapens in beslag nemen. (EINDE)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3181   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift