Braziliaanse wetenschappers kweken anti-malariamug

In een laboratorium in Brazilië is een genetisch gemanipuleerde mug gekweekt die niet meer in staat is malaria over te brengen. Als zo’n malariavrije mug zich kan vermenigvuldigen in de natuur en de malariamug verdringt, zouden daarmee jaarlijks een miljoen mensenlevens gered kunnen worden.
Het zal echter nog minstens tien jaar duren voordat het zover is, zegt onderzoekscoördinator Luciano Andrade Moreira van het René Rachou Onderzoekscentrum in Belo Horizonte, dat in 2003 met het onderzoek begon.

Naar deze manier van malariabestrijding wordt al twintig jaar onderzoek gedaan. De techniek werd ontwikkeld door Amerikaanse en Europese wetenschappers, die zich concentreerden op de meest dodelijke Afrikaanse malariamuggen. Het project in Brazilië richt zich op een Braziliaanse malariamug, het eerste project in zijn soort in een ontwikkelingsland.

De Braziliaanse wetenschappers brachten een proteïne in de genen van de mug die een enzym produceert die de malariaparasiet blokkeert. Vijf jaar geleden ontdekten Amerikaanse wetenschappers het enzym in bijengif. Het enzym voorkomt dat de parasiet de darm van de mug verlaat.

De genetisch veranderde mug is een mug van het soort dat kippen met malaria besmet, niet de Anophelis-mug die de ziekte bij mensen veroorzaakt. Die keuze werd gemaakt omdat die muggensoort zich gemakkelijker liet vermenigvuldigen, maar ook om veiligheidsredenen. Mocht de transgene mug ontsnappen uit het laboratorium, dan zou dat geen gevaar voor de menselijke gezondheid opleveren, zegt Moreira.

De volgende stap is het manipuleren van de Anopheles Aquasalis, die in de buurt van zout water voorkomt. Maar wil de strategie vruchten afwerpen, dan zal het noodzakelijk zijn ook de mug die in Brazilië de meeste mensen besmet, de Anopheles Darlingi genetisch te veranderen.

Pas al dat allemaal gebeurt is, kan getest worden of de transgene mug in staat is te overleven in de natuur. De populatie van de genetisch veranderde mug zal op zijn minst even groot moeten zijn als die van de traditionele malariamug, wil de nieuwe soort de oude kunnen vervangen.

De transgene mug zal niet de definitieve oplossing voor het malariaprobleem zijn, zegt Moreira. Daarvoor is een combinatie van strategieën nodig, inclusief de traditionele methoden, zoals betere sanitaire voorzieningen.

Malaria vormt in negentig landen een bedreiging voor de volksgezondheid. Jaarlijks krijgen 300 tot 500 miljoen mensen malaria, waarvan 90 procent in Afrika. In 2005 werden er 591.000 gevallen gemeld in Brazilië. De ziekte kostte 88 Brazilianen het leven. (JS)
Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift