Brazilianen willen waardig werk

Terwijl de rest van de wereld worstelt met een financiële en economische crisis, groeide de Braziliaanse economie in de eerste helft van 2010 met tien procent en wordt voor het hele jaar een gemiddelde groei van zeven procent verwacht. Ondanks die groei blijft de informele economie erg groot in Brazilië. Van de zeventig miljoen werknemers in Brazilië zou dertig miljoen in de informele sector werken.
Volgens Roberto Nascimento, socioloog bij het IPROS, het instituut voor vakbondsvorming van de algemene werknemersvakbond UGT, heeft dat te maken met het lage minimumloon. Vaak hebben mensen wel een formele job maar is het loon te laag om hun familie te onderhouden, waardoor ze in de informele sector bijklussen. Nochtans is het minimumloon in Brazilië de afgelopen jaren gestegen. Momenteel bedraagt het 190 euro (1510 reais), en dat bedrag stijgt met de groei van het bnp. 
Hoewel de arbeidssituatie onder president Lula –sinds januari 2003 aan de macht– is verbeterd, heeft Brazilië nog een lange weg te gaan, aldus Nacimento. In het kader van de campagne Waardig Werk was de vakbondsman onlangs –samen met zijn UGT-collega Maria Lucia da Silva– te gast bij de ngo Wereldsolidariteit. Vorig jaar werd in Brazilië een onderzoek vrijgegeven, uitgevoerd tussen 1999 en 2007, getiteld Profiel van waardig werk in Brazilië.
Daaruit bleek dat de discriminatie tussen mannen en vrouwen op het vlak van gelijk loon voor gelijk werk is verbeterd. Toch is de situatie nog verre van optimaal; kinder- en slavenarbeid bijvoorbeeld komen nog steeds voor. São Paulo mag dan al de meest gemoderniseerde economische regio van het land zijn, begin 2010 werden op een suikerrietplantage in de deelstaat mensen aangetroffen die werkten in omstandigheden die gelijkgesteld kunnen worden aan slavernij. De snelle groei in de suikerrietsector, voor de productie van bioethanol, stimuleert zulke extreme uitbuiting.
Werkloosheid bij jongeren is problematisch: bijna de helft van alle werklozen zijn tussen de 16 en de 24 jaar. Voor een deel is die jeugdwerkloosheid het gevolg van een zwak onderwijssysteem, dat te weinig aansluit bij de arbeidsmarkt. De andere grote uitdaging is het wegwerken van de immense kloof tussen arm en rijk. Het inkomen van de één procent rijkste Brazilianen is gelijk aan het inkomen van de vijftig procent armsten. Een belangrijke verdienste van de regering-Lula is volgens Nascimento dat de dialoog tussen werknemers, werkgevers en de overheid fel is verbeterd.
Brazilië heeft de mondiale economische crisis opmerkelijk goed het hoofd kunnen bieden, deels omdat er de afgelopen jaren miljoenen Braziliaanse consumenten op de eigen binnenlandse markt zijn bijgekomen. Dat is niet alleen dankzij bijkomende jobs maar ook dankzij sociale voorzieningen zoals de Bolsa Familia –een aan voorwaarden gebonden uitkering aan armste gezinnen– en Fôme Zero –een programma om honger te bestrijden, onder meer via maaltijden op school.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Latijns-Amerika & ecologie
    Alma De Walsche schrijft over ecologische thema’s, van klimaat- en energiebeleid, over landbouw- en voedsel tot transitie-initiatieven en baanbrekers. Ze volgt al enkele decennia Latijns-Amerika, met een speciale focus op de Andeslanden.