Brazilië hoopt dat buitenlands kapitaal Hollywood-factor terugdringt

De Braziliaanse Senaat zal deze maand waarschijnlijk een grondwetswijziging goedkeuren die de inbreng van buitenlands kapitaal in de media en in het bijzonder in tv-zenders mogelijk maakt. Merkwaardig genoeg hoopt de Braziliaanse wetgever dat er op die manier in de toekomst meer programma’s van eigen bodem te zien zullen zijn.



Het amendement is al goedgekeurd in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en moet nu nog de zegen krijgen van de Senaat. Daar hebben de meerderheidspartijen al een akkoord bereikt met een meerderheid van de senatoren van de oppositie over de stemming van de tekst. In die overeenkomst zijn een aantal ‘voorzorgsbepalingen’ opgenomen. De senatoren eisen onder meer dat het toezicht op de redactie van nieuwsberichten, de selectie van TV-programma’s en andere strategische taken in handen blijven van Braziliaanse burgers.

De senatoren van de meerderheid hebben er ook mee ingestemd dat er een Raad voor Sociale Communicatie wordt opgezet die voor een betere regulering van de media moet zorgen. Dat orgaan was al in een wet uit 1991 voorzien, maar raakte nooit opgericht.

Dat de grondwetswijziging waarschijnlijk zal goedgekeurd raken met de steun van de linkse Arbeiderspartij en andere oppositiepartijen, is niet naar de zin van twee fervente tegenstanders van de denationalisering van de audiovisuele sector - het Nationaal Forum voor de Democratisering van Communicatie en het Braziliaanse Filmcongres. Beide koepels vertegenwoordigen honderden organisaties die vrezen dat buitenlandse financiers grotendeels hun zin zullen kunnen doen in het chaotische medialandschap in Brazilië. En dat betekent vooral nog meer Amerikaanse programma’s. Braziliaanse cinefielen hebben uitgerekend dat 93 procent van alle films die op de Braziliaanse tv-schermen verschijnen, uit Hollywood komt.

Een groot deel van de Braziliaanse audiovisuele industrie zelf heeft geen schrik. Globo, het grootste Braziliaanse tv-netwerk, steunt een voorstel voor een bijkomende wet die media zou verplichten 60 procent programma’s van eigen bodem uit te stralen om in aanmerking te komen voor buitenlandse kapitaalinbreng. Globo, dat bekend is voor de soaps die produceert en wereldwijd afzet, is de enige zender die daar momenteel aan beantwoordt. Andere zenders kopen tot vier vijfden van hun series en films in de VS. Die media zouden dus in de toekomst verplicht worden veel meer bij onafhankelijke Braziliaanse producenten te gaan aankloppen, een eis die deze sector al lang laat horen. Op die manier zou de buitenlandse inbreng dus paradoxaal genoeg tot meer zendtijd voor Braziliaanse programma’s leiden.

Volgens James Görgen, een medewerker van het Instituut voor Communicatieonderzoek in Porto Alegre en ook lid van het Nationaal Forum voor de Democratisering van Communicatie, maken de senatoren en de Braziliaanse programmamakers zich illusies. In de eerste plaats is het niet zeker dat de bijkomende wetten goedgekeurd raken. Bovendien biedt de verplichting om sleutelposities bij de zenders te blijven bezetten met Brazilianen geen garantie dat de kijkers genoeg programma’s zullen voorgeschoteld krijgen die echt van eigen bodem zijn. Braziliaanse tv-makers volgen immers steeds meer de Amerikaanse trends en formats. Bovendien zullen buitenlandse financiers volgens Görgen niet nalaten hun wetten te stellen als ze merken dat hun geld onmisbaar is - daar kan geen meerderheid van Braziliaanse aandeelhouders tegenop. De grondwetswijziging die momenteel in de senaat ter stemming ligt, laat een buitenlands aandeel van maximaal 30 procent in Braziliaanse media toe.

Maar de lokroep van het buitenlandse geld is sterk. De Braziliaanse media maken een zware crisis door - verscheidene kranten staan op de rand van het bankroet en de tv-netwerken lijden zware verliezen. Eerdere pogingen om het grondwettelijke verbod op buitenlandse investeringen in de media op te heffen, verzandden allemaal door het verzet van linkse partijen, vakbonden of communicatiewetenschappers, maar nu vordert het amendement opeens met een sneltreinvaart door het parlement.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift