Controversieel ANC-kopstuk veroordeeld voor antiblanke agitatie

De controversiële leider van de jeugdafdeling van het Zuid-Afrikaanse ANC, Julius Malema, is gisteren schuldig bevonden aan het zaaien van haat met het zingen van het lied “Shoot the Boer” op verscheidene bijeenkomsten. Daarnaast loopt er ook een interne partijprocedure tegen hem. Malema zorgt duidelijk voor opschudding in de Zuid-Afrikaanse politiek

Rechter Collin Lamont oordeelde gisteren dat Malema bewust haat zaait tegen de blanke bevolking met het zingen van “Shoot the Boer”. Het lied was voor 1994 echter een populair ANC lied in de anti-apartheidsstrijd. Nu oordeelt Lamont dat het lied gebannen moet worden. In een verklaring aan Zuid-Afrikaanse kranten voegde hij eraan toe dat woorden die mensen opjutten tegen anderen het begin kunnen vormen van een genocide.

Inbreuk tegen mensenrechten

Het proces tegen Malema kwam er na een aanklacht van de Afrikaanse burgerrechtenbeweging Afriforum. Zij beschouwen het lied als een zware inbreuk op de mensenrechten van de blanke bevolking van Zuid-Afrika. Kallie Kriel, de CEO van Afriforum, beschouwt deze uitspraak dan ook als een overwinning van wederzijdse erkenning en respect tussen de gemeenschappen op de polariserende taal die Malema volgens hen hanteert.

Heel wat aanhangers van Malema protesteren tegen de uitspraak en stellen dat de veroordeling geen rekening houdt met de geschiedenis van Zuid-Afrika. “Shoot the Boer” werd vroeger door het ANC gebruikt als anti-apartheid strijdlied en het is, volgens hen, ook in die zin dat Malema’s gebruik van het lied geïnterpreteerd moet worden.

Gelijkheidswet

Voor de uitspraak baseerde rechter Lamont zich op de Gelijkheidswet van 2000. Deze wet hanteert een brede interpretatie van haat zaaien die volgens Pierre de Vos, expert in Zuid-Afrikaanse grondwettelijk recht, niet in overeenkomst is met de grondwet. Bijgevolg zou de uitspraak ongrondwettelijk zijn. In zijn bredere context gaat deze veroordeling ook over de limieten van de vrije meningsuiting in een land dat veel te lijden heeft gehad onder racisitsche denkbeelden en daar nog steeds de gevolgen van ziet.

“Malema belichaamt een ANC dat raciale verzoening niet hoog op de agenda heeft staan”

Het ANC heeft gemeld dat het de veroordeling niet steunt en heeft besloten in beroep te gaan tegen de uitspraak. De Zuid-Afrikaanse president, Jacob Zuma, vindt dat Malema geholpen moet worden om een goede leider te worden, in plaats van uitgespuwd te worden. Afriforum heeft al laten weten de strijd niet te staken tegen Malema.

Malaise binnen ANC

Dat het ANC zijn steunt betuigt aan Malema ligt niet voor de hand. Binnen de partij loopt er een tuchtprocedure tegen Malema omdat hij verantwoordelijk zou zijn voor polarisatie van het ANC. Malema schuwt immers de straffe uitspraken niet. Onlangs nog beledigde hij de democratisch verkozen regering van buurland Botswana door te pleiten voor diens omverwerping.

Maar de tuchtprocedure legt een grotere malaise bloot binnen het ANC. Malema heeft namelijk een grote aanhang bij de Zuid-Afrikaanse bevolking en wordt beschouwd als een toekomstige concurrent voor het partijleiderschap. Die verkiezingen vinden volgend jaar plaats. De winnaar maakt een grote kans de volgende president te worden in 2014. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Zuma, die zichzelf wil opvolgen, en Malema, vroeger aanghanger van Zuma, nu met elkaar beginnen botsen.

Bovendien belichaamt Julius Malema een ander ANC dan dat van de oude rotten. Malema hanteert een radicaal en populistisch discours dat gericht is op het nationalisering van de mijnen en het onteigenen van blanke grootgrondbezitters. Hij komt, naar eigen zeggen, op voor de armen van het land, wat Zuma en de oude garde volgens hem te weinig doen. Niet toevallig is Malema dan ook zeer populair in Zuid-Afrika, waar een kwart van de bevolking werkloos is en de kloof tussen rijk en arm een van de grootste ter wereld is. Volgens Kriel staat Malema echter ook voor een ANC dat, in tegenstelling tot vroeger, raciale verzoening niet hoog op de agenda heeft staan.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift