Coöperaties redden de kleine boeren

2012 is het VN-jaar van de coöperatie. Een goede gelegenheid, vond de Belgische ontwikkelingsorganisatie Trias, om boerencoöperaties uit Brazilië uit te nodigen. Vijftien Braziliaanse boerenleiders en vertegenwoordigers van de confederatie Confesol bezochten ons land en ontmoetten Vlaamse landbouwcoöperaties.

Vooral het belang van de coöperatieve gedachte voor de familielandbouw in Brazilië, die het nog steeds hard te verduren heeft, werd onderstreept. Trias stond in 1995 mee aan de wieg van de eerste Braziliaanse spaar- en kredietcoöperaties voor de kleine boeren. Anno 2012 is het aantal landbouwcoöperaties in Brazilië enorm gestegen. Vandaag groepeert Confesol 174 spaar- en kredietcoöperaties, waarbij 286.000 boerengezinnen zijn aangesloten. De coöperaties openen voor kleine boeren deuren naar kredieten waarmee ze hun economische activiteiten kunnen uitbouwen en zaaigoed, vee en machines kunnen kopen. Het overgrote deel van de boeren had daartoe, voor ze zich aansloten, geen toegang.

Brazilië mag dan een BRIC-land zijn, deze stimuli voor kleine boeren blijven essentieel, onderstrepen Trias en de Confesol-afgevaardigden. ‘Familielandbouw blijft nu eenmaal een kwetsbare economie’, zegt Marc Vogelaers van Trias. ‘Net zoals de toegang tot kredietverstrekking zijn voor kleine producenten ook de toegang tot technologie en tot de afzetmarkt beperkt.’ De landbouw en zeker de kleine boeren leiden ook enorm onder het harde, droge klimaat in Brazilië. Bovendien besteedt de Braziliaanse overheid slechts 15 procent van haar landbouwbudget aan hen, terwijl de kloof tussen kleinschalige en industriële landbouw nog zeer groot is.

Een bijkomend probleem is dat landbouwgrond systematisch wordt opgekocht door grote landbouwbedrijven. En dat zijn niet noodzakelijk Brazilianen. Zo heeft SLC Agrícola, een onderneming met Duitse banden, intussen Braziliaanse grond in bezit met een totale oppervlakte van de helft van het landbouwareaal in Vlaanderen. ‘De greep van buitenlanders op de landbouwgrond in Brazilië is in elk geval verontrustend’, liet Amadeu Bonato van de onderzoeksinstelling Deser weten aan Trias toen de ngo meer uitleg vroeg. ‘Speculanten deinzen er niet voor terug om op vruchtbare grond bomen aan te planten in plaats van voedingsgewassen.’ Volgens Bonato is een debat nodig over de toekomst van de familielandbouw binnen de landbouwproductie. ‘De voedselzekerheid van een groot deel van de bevolking hangt daar immers van af.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur