Cubaan 'woont' al zes weken in luchthaven Costa Rica

In ‘The Terminal’ speelt Tom Hanks een vluchteling die door allerlei omstandigheden maandenlang in de luchthaven van New York moet blijven. De luchthaven van San José, op Puerto Rico, heeft nu echt zo’n bijzondere bewoner. Een Cubaan zit er al sinds 4 december vast in de transitzone.
Een iets te zwaar Cubaans accent had hem de das omgedaan. Volgens zijn paspoort kwam José Ángel Roque uit El Salvador maar de immigratiedienst op de internationale luchthaven Juan Santamaría rook onraad. Een vals paspoort, bleek algauw. Roque is Cubaan, naar eigen zeggen een vliegtuigtechnicus, en wilde zijn land ontvluchten. Voor het valse document had hij 1000 dollar neergeteld.

De reis die volgens zijn papieren naar Ecuador ging, werd voortijdig afgebroken. Een familielid in Costa Rica nam meteen contact op met een advocaat en die verhinderde de deportatie naar Cuba door een beroep te doen op het habeas corpus-recht (het recht om bij een rechter voorgeleid te worden). Het Grondwettelijke Hof verbood daarop aan Migratie om Roque het land uit te zetten voordat zijn aanvraag tot politiek asiel zou worden behandeld. Tegelijk moest men zijn leefomstandigheden in de luchthaven verbeteren.

Migratie verwierp die beslissing op 13 januari. Volgens de Costa Ricaanse media gaat de nationale ombudsdienst nu een habeas corpus-verzoek voorleggen omdat de overheid bepaalde regels met de voeten getreden zou hebben.

Steven Spielberg



Zo komt het dat de Cubaan nu al bijna twee maanden vastzit in het zogenaamde aquarium, een minuscuul zaaltje in de transitzone van de luchthaven. De zaak doet denken aan de odyssee van de Iraanse vluchteling Mehran Karimi Nasseri, die van 1988 tot 2006 in de Parijse luchthaven Charles de Gaulle verbleef, vooral doordat hij zijn identiteit niet kon bewijzen. De Amerikaanse regisseur Steven Spielberg gebruikte dat verhaal als basis voor The Terminal, een film waarin Tom Hanks een Oost-Europese vluchteling speelt die maandenlang in de luchthaven van New York geblokkeerd zat.

Net zoals Nasseri-Hanks moet José Ángel Roque inventief zijn in zijn geïmproviseerde woonplaats. De omstandigheden zijn niet goed maar worden stilaan beter, zegt de Cubaan. Hij kreeg onlangs een veldbed, zodat hij niet langer stoelen bij elkaar moet schuiven om te overnachten. En “ze hebben me vier keer een douche laten nemen in een andere zone van de luchthaven”.

Hij heeft nauwelijks contact met de buitenwereld, alleen met journalisten. Zijn goede relatie met het veiligheids- en onderhoudspersoneel compenseert zijn eenzaamheid wat. “Met sommigen ben ik bevriend geraakt, en ze hebben me al hemden en broeken cadeau gedaan.” Het luchthavenpersoneel is ook een petitie gestart met het verzoek Roque legaal het land binnen te laten.

Roque zegt dat hij door zijn kritiek op het Cubaanse regime al drie keer in de gevangenis is beland. Hij maakte deel uit van Varela Project van de Christelijke Bevrijdingsbeweging, die tevergeefs 11.000 handtekeningen verzamelde om politieke veranderingen te vragen. “De druk was zeer groot, daarom heb ik besloten te vertrekken.”

Mario Zamora, directeur-generaal van Migratie in Costa Rica, wijst erop dat Roque zijn eigen land “zonder tegenstand” van de autoriteiten heeft verlaten met zijn Cubaanse paspoort en dat hij vervolgens Costa Rica heeft willen binnenkomen met valse papieren. Op die manier trachtte de Roque te vermijden dat men hem het inreisvisum zou vragen dat Cubanen moeten kunnen voorleggen in Costa Rica. Bovendien “diende hij zijn asielaanvraag pas op 5 januari in”, aldus de directeur-generaal. “Voor ons is dit gewoon een van de vele personen die het land trachten binnen te komen zonder aan de migratieprocedures te voldoen.”

De Costa Ricaanse delegatie van het VN-Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen (Acnur) toonde zich ontgoocheld over de houding van de migratie-autoriteiten.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2916   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift