Cubaanse prostituees nemen ‘berekend’ aids-risico

Aloyma, een 18-jarige prostituee uit Havana,
loopt elke dag de Obispo-straat op en neer op zoek naar buitenlandse
toeristen met veel lust en harde dollars in hun broek. Ze beschouwt
zichzelf niet als prostituee maar als overlevingsstrijdster en haar
Mexicaanse, Italiaanse en Spaanse aanbidders zijn geen klanten maar
vrienden. Onder vrienden is condoomgebruik taboe: de voorbije twee jaar
deed ze het misschien vier keer, niet meer.


Hoe kan ik hun vragen een condoom te gebruiken ? Ze zouden denken dat ik
hen niet vertrouw. Nee, dat is uitgesloten, legt Aloyma uit. Ik ben op
zoek naar een kerel met veel geld die met me wil trouwen. Tot het zover is
moet ik zien te overleven. Die instelling is typisch voor heel wat
prostituees in de Cubaanse hoofdstad. Seks tegen betaling gebeurt er niet
aan een vast tarief voor een bepaalde tijd, maar heeft het karakter van een
relatie die langere tijd kan duren. In het beste geval leidt het
vakantieavontuur tot een huwelijk en voor de prostituee een manier om het
land te verlaten. Condooms worden daarbij afgewezen als een lustremmende
blijk van wantrouwen.

Die praktijk is niet zonder gevaren, zo blijkt uit een kleinschalige studie
bij 17 prostituees uit Havana, die IPS kon inkijken. Bijna de helft van de
ondervraagde personen was tussen 15 en 19 jaar oud. Zeven vrouwen hadden
ooit een seksueel overdraagbare ziekte opgelopen, meestal gonorroe gevolgd
door syfilis en genitale wratten. Een vrouw was besmet geraakt met het
HIV-virus, dat aids kan veroorzaken. Deze vrouwen gaan seksuele relaties
aan zonder dat ze zich bewust zijn van de noodzaak zich te beschermen, zo
stelt het rapport. Als er dan toch een condoom wordt gebruikt, is het vaak
op verzoek van de klant.

Andere onderzoeken spreken deze bevindingen gedeeltelijk tegen. De
heropleving van de prostitutie in de jaren negentig heeft niet geleid tot
een hoger aantal vrouwelijke hiv-patiënten, vertelt dokter Jorge Pérez van
het Kouri-instituut voor tropische geneeskunde. HIV-besmetting blijkt
vooral een probleem bij mannelijke prostituees. In november 2001 waren 78
procent van in leven zijnde 2.777 HIV-patiënten mannen.

Sinds 1997 richt de overheid zijn preventie-inspanningen dan ook vooral op
homo’s en biseksuelen, waardoor de prostituees wat in de kou bleven staan.
Volgens preventiewerkster María Julia Fernandez zijn vrouwen moeilijk te
bereiken. Ze verbergen zich uit angst voor controles en omdat ze niet als
risicogroep willen worden beschouwd. Het is erg moeilijk om in het milieu
door te dringen, maar we doen ons best.

Prostitutie was na de communistische machtsovername in 1959 jarenlang
vrijwel onbestaande in Cuba. In de jaren negentig stak het fenomeen opnieuw
de kop op door de economische crisis en de nieuwe toevloed van buitenlandse
toeristen. Het oudste beroep ter wereld is niet strafbaar in Cuba, maar
prostituees lopen wel het risico als ‘staatsgevaarlijke elementen’ te
worden opgesloten in heropvoedingskampen. Prostituees kunnen wel net als
iedereen aanspraak maken op kosteloze gezondheidszorg.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2848   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift