De ingewikkelde taart van de Nepalese federale staat

In april 2008 verklaarde de grondwetgevende vergadering van Nepal dat het land vanaf die dag een federale democratische republiek was. Meer dan vier jaar wordt er ondertussen al gedebatteerd om die federale structuur uit te werken en zelfs over de basisideeën raakt men het niet eens. De deadline werd verlegd van 2010 naar 2012 en ook dit jaar in mei was er nog geen resultaat.

  • Monica Monté 30 miljoen inwoners uit 100 verschillende bevolkingsgroepen maken de indeling van de Nepalese staat er niet gemakkelijker op. Monica Monté

Daarop besloot Premier Baburam Bhattarrai om niets te doen. De grondwetgevende vergadering werd ontbonden, maar er werden geen nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Sinds 21 mei 2012 leven de Nepalezen in een grijze zone: het parlement regeert voort, maar wat er verder te gebeuren staat is niet duidelijk.

Twee modellen, geen keuze  

Wat maakt het nu zo moeilijk om die eerste stappen in de richting van een Nepalese federale staat te zetten? Om te beginnen is het nog niet duidelijk voor welk federaal model men zou kiezen: een louter geografisch model of een etnisch-cultureel model.

De meeste federale staten met een geografisch model zijn ontstaan door een samengaan van staten. De Verenigde Staten van Amerika zijn de vereniging van wat voorheen aparte kolonies waren. Zwitserland is ontstaan uit een aantal kantons die zich verenigden in een unie. Afkomst en achtergrond kunnen dus wel een rol spelen in het beleid van de staten, maar slechts op een achterliggend niveau.

België is dan weer een heel apart verhaal: het heeft een dubbele structuur met zowel gewesten als gemeenschappen.  De gewesten zijn een geografisch gegeven, ze worden bepaald door waar je woont. Daarnaast hebben we de gemeenschappen die bevoegd zijn voor persoonsgebonden materies zoals cultuur, onderwijs en taalgebruik. De combinatie van die twee structuren geeft vier taalgebieden en een aantal faciliteitengemeenten. Je zou kunnen stellen dat België een federale staat is gebaseerd op een cultureel model. Een ingewikkeld model, dat wel, omwille van die dubbele structuur.

Het grootste discussiepunt van de grondwetgevende vergadering in Nepal was het te volgen model.  De  Verenigde Communistische Partij van Nepal-Maoïstisch (UCPN-M), die bij de verkiezingen in 2006 de meeste stemmen haalde, is voorstander van een etnisch federaal model. Daar tegenover staan dan weer de Nepalese Congrespartij (NC) en de Communistische Partij van Nepal -Verenigde Marxistisch-Leninisten (CPN-UML), de tweede en derde grootste partij in 2006. Zij pleiten voor een geografisch federaal model. Die drie partijen zijn de grootste spelers in het parlement en de grondwetgevende vergadering en samen goed voor bijna 80 % van de stemmen.

In  België hebben we 3 officiële landstalen, die in redelijk afgebakende delen gesproken worden door zo’n 10,5 miljoen inwoners. Dat is al bij al nog te overzien. Met bijna 30 miljoen inwoners verdeeld in zo’n 100 verschillende bevolkingsgroepen die allemaal door elkaar wonen, en met een turbulente periode achter de rug, is het een stuk ingewikkelder om het land te verdelen. Zeker omdat het land al eeuwenlang vanuit Kathmandu bestuurd wordt en de de regio’s er tot nu toe weinig macht hebben.

Een ingewikkelde taart

In hoeveel stukken ga je zo’n land in ’s hemelsnaam verdelen? Dat is de tweede vraag waar al vier jaar vruchteloos over wordt gepalaverd. Je zou kunnen vertrekken van de 14 bestaande provincies, maar daar zijn geen voorstanders voor te vinden. Momenteel liggen er nog twee voorstellen op tafel: de UCPN-M willen 10 staten, de meeste andere partijen stellen voor om te gaan voor 6 staten.

De UCPN-M wil de staten ‘Autonome Multinationale Staten’ noemen en zou ze graag vernoemen naar de bevolkingsgroepen die de grootste groep vormen in een bepaald gebied. Zo zou het gebied rond de hoofdstad Kathmandu bijvoorbeeld de Autonome Multinationale Staat Newar worden, genoemd naar de Newaris die er al eeuwenlang wonen. Maar in dat gebied wonen evengoed Tamang en Brahmin en nog vele andere bevolkingsgroepen, met eigen religies, gewoonten en vaak een eigen taal. Die wonen door elkaar en vreedzaam samen, hoewel het kastenstelsel nog steeds een grote invloed heeft.

Hoe je die mengelmoes zou verenigen onder de naam van één bevolkingsgroep per streek blijft een complex vraagstuk, maar de UCPN-M kan eigenlijk niet anders dan dit model blijven verdedigen. Tijdens hun gewapende strijd tegen de monarchie heeft deze partij namelijk een grotere autonomie beloofd aan haar medestanders. En die komen natuurlijk om hun loontje.

Door het ontbinden van  de Grondwettelijke Vergadering in mei 2012, is ook het laatste sprankeltje hoop voor een nieuwe grondwet verdwenen: als je niet samen aan tafel zit, kan je niet praten. Er zal dus eerst beslist moeten worden hoe het verder gaat. In eerste instantie werd gedacht aan nieuwe verkiezingen, maar ook daar raakt men het niet over eens. De UCPN-M zou liever hebben dat de Premier de Grondwettelijke Vergadering terug samenroept. Lees hierover meer in het interview met partijvoorzitter Prachanda dat zaterdag verchijnt op MO.be.

Als voorzitter van de UCPN-M is Prachanda er zelfs van overtuigd dat er tegen eind november een nieuwe grondwet zal zijn. Maar dan liefst één die de hete aardappel van het aantal staten doorschuift naar het parlement. Zo is er tenminste een akkoord over de grondwet. Maar daar is het federale vraagstuk dus nog lang niet mee opgelost. Pas als dat gebeurd is, kunnen de Nepalese politici beginnen werken aan een stabiele toekomst. 

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2859   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift