De kunst van de ngo's

Hoe zorg je ervoor dat een rechtvaardige zaak onder de aandacht komt van het grote publiek? En hoe doe je dat zonder het eigenlijke doel van de actie te schaden? Het zijn vragen die op elk hoofdkwartier van bewegend Vlaanderen gesteld worden. De klassieke methodes werken niet meer, de gekende kanalen verdwijnen, de beproefde scenario’s blijken niet meer aan te slaan.
Bij gebrek aan alternatieven beginnen steeds meer ontwikkelingsorganisaties gebruik te maken van grote namen uit meer mediatieke sectoren van onze samenleving. Zo mag er al eens een Vlaamse zanger op reis naar Afrika -om ontroerd terug te keren en de lof te zingen van de organisatie die zijn ticket betaalde. Kennis van zaken wordt ondergeschikt aan bekend van de tv. De naam van de organisatie vaart er wel bij, maar de boodschap wordt herleid tot een schijntje van wat in de echte brochures en plannen van de ngo gedrukt staat.

Het kan ook anders. Twee recente initiatieven tonen dat aan. Bekende kunstenaars kunnen zich bijvoorbeeld gewoon met hun artistieke creaties verbinden met een zaak of een beweging. Of ze kunnen zo gegrepen worden door een specifiek onrecht, dat ze in hun creaties echte en relevante informatie verwerken zonder de artistieke normen overboord te gooien. Het Rode Kruis produceerde onlangs een cd die -naast een verhoopte financiële opbrengst- vooral moet zorgen voor vernieuwde aandacht voor Afrika. ‘So Why?’ is een allesbehalve vernieuwende cd, al is het prettig vast te stellen dat de samenstellers niet toegegeven hebben aan het wijdverbreide vooroordeel dat Afrikaanse muziek zwetend van de huppelende dansritmes uit de boxen moet knallen. De zes Afrikaanse sterren (Papa Wemba, Youssou N’Dour, Lucky Dube, Lagbaja, Lourdes Van-Dunem en Jabu Khanyile§Bayete) leggen meer de nadruk op de inhoud dan op het entertainment -een lovenswaardige keuze voor wie een cd voor Afrika maakt, al is het dan wel echt onbegrijpelijk dat het hoesje enkel de tekst van de gezamenlijke titelsong bevat.

Nog sterker als initiatief op het kruispunt tussen kunst en politieke actie, tussen bekende namen en rechtvaardige zaken, is ‘Licht op een Bloedbad’. Handicap International vroeg tien gerenommeerde cineasten een kortfilm te maken waarin de onmenselijkheid van anti-persoonsmijnen belicht zou worden. Wie van film iets meer weet dan dat Leonardo di Caprio geen Oscar kreeg voor zijn Titanic-rol, die wordt onmiddellijk gelokt door namen als Youssef Chahine, Jaco Van Dormael (Toto le Héros, Le Huitième Jour), Volker Schlöndorff, Bernard Tavernier en Fernando Trueba. Tienmaal krijgt de kijker de gruwelijke realiteit van winst ten koste van mensenlevens in zijn gezicht gegooid. Als er een sentimentele smet op het blazoen van de internationale campagne tegen de anti-persoonsmijnen gelegd was door de Lady Di-hysterie, dan maken deze tien kortfilms dat voor eeuwig goed. Let wel: deze video is niet geschikt om op een luie zaterdagavond eventjes in het toestel te stoppen en met pils en chips gewapend te bekijken. ‘Licht op een Bloedbad’ is educatief materiaal van de hoogste plank, maar de films vragen dan ook om gebruikt te worden in een bredere vormingsopzet. Anders dreigt de machteloosheid nog groter te worden. Bernard Tavernier bevestigt in een interview dat het tegenovergestelde de bedoeling is: ‘Zoals Renoir zei, moeten wij geloven dat men de wereld kan veranderen, zelfs met tien mensen.’

‘Licht op een Bloedbad’ is een productie van Handicap International en Little Bear. De cassette wordt verdeeld door Fnac. Meer info: Handicap International, Spastraat 67, 1000 Brussel. 02/280.16.01

‘So Why?’ wordt uitgegeven door het Internationale Rode Kruis en zou te vinden moeten zijn in de betere platenzaak. Meer info: ICRC

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3181   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur