Eén Palestijnse gevangene kan het verschil maken

De vrijlating van Marwan Barghouti, de leider van de Fatah-strijdkrachten die door Israël tot levenslang werd veroordeeld, zou het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen een nieuwe wending kunnen geven.
Als de Duitse bemiddeling slaagt, kunnen deze week duizend Palestijnse gevangenen worden uitgewisseld voor de Israëlische militair Gilad Shalit. Het is nog niet zeker of die uitwisseling doorgaat. Ook is onduidelijk wie van de tienduizend Palestijnen in Israëlische gevangenissen in aanmerking komen voor vrijlating. En het is al helemaal onduidelijk of Fatah-leider Marwan Barghouti zich onder hen zal bevinden.
Als de ruil doorgaat zonder Barghouti, is het onwaarschijnlijk dat er veel zal veranderen in het kwakkelende vredesproces tussen beide volken. De politieke impact zal beperkt blijven tot binnenlandse Palestijnse kwesties en Hamas versterken ten koste van de door Fatah geleide Palestijnse Autoriteit van president Mahmoud Abbas.
De vrijlating van Barghouti daarentegen, kan een bepalend moment zijn in de Palestijns-Israëlische verhoudingen. Het zou ook een test zijn voor de werkelijke intentie achter de aankondiging van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu vorige week, om de bouw van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever tien maanden stil te leggen.

Zonder wapens of stenen


De Palestijnse leiders zien de aankondiging van Netanyahu als een gedwongen reactie op toegenomen druk vanuit de Verenigde Staten op Israël. Met reden: de aangekondigde bouwstop geldt niet voor Oost-Jeruzalem en eerder goedgekeurde bouwplannen gaan gewoon door. Verder wordt ook in Israël getwijfeld aan de technische mogelijkheden die de regering-Netanyahu heeft om de bouwstop te handhaven.
In juli 2000, enkele weken voordat de tweede intifadah (Palestijnse opstand) uitbrak, zette Barghouti vanuit zijn bescheiden kantoor in Ramallah zijn alternatieve strategie om een einde aan de bezetting te maken, uiteen: “We houden de grenzen van 1967 aan en verdedigen vanuit die positie eenvoudigweg onze grenzen tegen Israëlische bezetting. Zonder wapens of stenen. Alleen met onze lichamen.”
Barghouti wordt door veel Palestijnen gezien als de leider die het beste in staat is hen naar een toekomstige staat te leiden, mocht Mahmoud Abbas besluiten zich terug te trekken. Abbas dreigde daar in het verleden mee.
 
Vanuit zijn cel gaf Barghouti recent een interview aan een Arabische krant. Tijdens dat interview zette hij zijn oude strategie opnieuw uiteen. “Alleen vertrouwen op onderhandelingen is nooit onze keuze geweest. Ik heb altijd opgeroepen tot een constructieve mix van onderhandelingen, verzet, politieke en diplomatieke actie en betrokkenheid van het volk.”

Publieke opinie


Hoewel er ook weerstand is tegen de gevangenenruil, staan de Israëli’s er in grote meerderheid positief tegenover. Zelfs de vrijlating van Palestijnen die deelnamen aan bloedige aanslagen op burgers, lijkt geen probleem te zijn.
“De verbazingwekkende publieke en politieke bereidheid om deze prijs te betalen, kan deze deal een historische dimensie geven”, zegt Alon Liel, politiek wetenschapper aan de Hebreeuwse Universiteit. “Je hoeft geen briljant politicus te zijn, om te zien dat de lijn die een technische uitwisseling van gevangenen kan verbinden met een stap naar een vredesproces, via Barghouti loopt.”
Als Netanyahu een oprechte vredesagenda nastreeft, dan is de vraag niet zozeer of Barghouti vrij moet komen, maar wanneer. Als Netanyahu serieus op vrede uit is, dan kan hij gebruik kunnen maken van de huidige publieke opinie. 
 
Daarvoor zou de vrijlating van Barghouti echter los moeten staan van de gevangenenruil. Mocht Netanyahu Barghouti hebben willen vrijlaten voorafgaand aan de gevangenenruil, dan zou Hamas die ruil waarschijnlijk hebben getorpedeerd. Hamas is in een voortdurende machtsstrijd met de Palestijnse Autoriteit verwikkeld. Ook zou Netanyahu’s rechterflank de vrijlating van Barghouti vrijlating kunnen dwarsbomen.
Veel Israëli’s zijn echter voor de vrijlating van Barghouti, omdat die positief zou kunnen uitpakken voor zowel Israël als de Palestijnse Autoriteit. Maar daarvoor moet eerst de uitwisselingsovereenkomst met Hamas verzekerd zijn. Een vrijlating daarna zou Israël applaus uit Washington opleveren en het zou een mogelijk machtsvacuüm in de Palestijnse Autoriteit voorkomen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3068   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift