Egypte wordt opener naar Hamas

Twee maanden na het vertrek van de Egyptische president Hosni Moebarak, richt de transitieregering in het land haar aandacht op de weinig populaire politiek uit het Moebarak-tijdperk. De grensblokkade tussen Egypte en de Gazastrook staat bovenaan de lijst.

“Er zijn sterke aanwijzingen dat de Egyptische houding ten opzichte van de Gazastrook verandert. Het Egyptische buitenlandse beleid gaat meer in de richting van de publieke opinie, een gevolg van de revolutie van 25 januari”, zegt Tarek Fahmi, politicoloog aan de Universiteit van Cairo.

In 2006 sloot Israël zijn grens met de Gazastrook af nadat de islamistische verzetsbeweging Hamas de Palestijnse verkiezingen daar had gewonnen. Een jaar later sloot Egypte de grensovergang bij Rafah, de enige overgang van zijn veertien kilometer lange grens met de Gazastrook.

De blokkade, die nu haar vijfde jaar ingaat, sluit het gebied hermetisch af van de rest van de wereld. De ongeveer 1,8 miljoen inwoners van de Gazastrook ontbreekt het aan veel basisbenodigdheden en  humanitaire goederen. Het gebied wordt regelmatig aangevallen door Israël. De afgelopen dagen vielen er negentien doden door Israëlische aanvallen.

Studenten en zieken

Na de revolutie in Egypte werd de grensovergang bij Rafah opengesteld voor Palestijnse studenten, zieken en migranten. Bouwmaterialen, zoals cement, mogen echter nog steeds het gebied niet in. Die materialen zijn hard nodig, omdat Israël in 2008/2009 gedurende drie weken een verwoestende aanval uitvoerde waarbij duizenden huizen deels of geheel werden verwoest.

Onder Moebarak bleef de grens gesloten, met een verwijzing naar een pact uit 2005 tussen Israël en de door Fatah geleide Palestijnse Autoriteit. Volgens die overeenkomst mag de grens niet open zolang er geen Europese waarnemers bij Rafah zijn gestationeerd. Zij vertrokken na de machtsovername door Hamas.

Sinds het vertrek van Moebarak op 11 februari, zijn er tekenen die erop wijzen dat de Egyptische Gazapolitiek - die bij grote delen van de bevolking niet populair is - gaat veranderen. 

“Het is onbetamelijk dat het Egyptische buitenlandse beleid gekarakteriseerd wordt door schendingen van de basisregels van het internationale recht - dat is wat het geval is als het gaat om het Egyptische standpunt over de belegering van de Gazastrook”, schreef Nabil al-Arabi, de nieuwe Egyptische minister van Buitenlandse Zaken, enkele dagen voor zijn benoeming in de onafhankelijke krant Al-Shorouk.

Lakmoesproef

Op 29 maart kondigde een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan dat Egypte “zich herbezint op de Rafah-grensovergang”, met als doel de ontberingen van inwoners van Gaza te verzachten.

Vorige maand probeerde een groep Egyptische activisten al de Gazastrook binnen te komen met tien ton cement. Ze kampeerden een week bij de grensovergang, maar kregen uiteindelijk van Cairo geen toestemming om de grens over te gaan.

Volgens Fahmi, die ook directeur is van de Israëldesk van het Centre for Middle East Studies in Cairo, is het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken nog bezig de heropening van de grens te bestuderen. “Zulke grote beleidsveranderingen kosten tijd”, zegt hij.

“Onder Moebarak stond het Egyptische buitenlandse beleid haaks op de publieke opinie”, legt Fahmi uit. “Maar in het Egypte na Moebarak is te verwachten dat de officiële standpunten van Cairo langzaam opschuiven in de richting van de wil van het volk. De regering is nu vrij van de bureaucratische en ‘veiligheidsbeperkingen’ die het vorige regime had als gevolg van de nauwe relatie met de VS en Israël.”
 
“Gaza zal de lakmoesproef worden voor de bereidwilligheid van de nieuwe regering om de wil van het volk in politiek beleid te vertalen”, zegt Fahmi.

Een indicatie dat er geleidelijke verandering komt, is volgens hem dat na het vertrek van Moebarak het Gaza-dossier officieel is overgedragen van de Egyptische veiligheidsdienst naar het ministerie van Buitenlandse Zaken.

“Dat betekent dat Gaza niet meer gezien wordt als veiligheidskwestie, maar als een strikt politieke kwestie.”

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2925   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift