En nu de rest van de wereld nog overtuigen

Bij het slot van het derde Wereld Sociaal Forum gisteren (dinsdag) moesten de organisatoren hun best doen om niet in triomfalisme te vervallen. Cándido Grzybowski, één van de WSF organisatoren, stelde vast dat de jaarlijkse vergadering van sociale bewegingen en niet-gouvernementele organisaties in Porto Alegre, mee de internationale politieke agenda bepaalt. Nu Porto Alegre de neoliberale consensus over economische ontwikkeling doorbroken heeft, komt het erop aan de ideeën van de beweging voor wereldwijde rechtvaardigheid te verspreiden over de aardbol.


Het overweldigende succes van het WSF-concept bleek uit de massale opkomst dit jaar. Niet alleen werd het Forum bezocht door 100.000 mensen - waarvan 20.763 vertegenwoordigers van 5.717 organisaties uit 156 landen - Porto Alegre kon ook rekenen op massale belangstelling van de pers. De organisatoren accrediteerden 4094 journalisten van 1423 media uit 51 landen. Meer reporters dan op de conferenties van de Verenigde Naties en op de grote voetbaltoernooien, meent organisator Grzybowski. Dat betekent dat we de strijd op het informatiefront gewonnen hebben.

Toch kan het in de toekomst nog beter. Zo waren Centraal-Amerika, Azië en Afrika ondervertegenwoordigd op Porto Alegre 2002. Dat is ook de reden waarom aan het begin van het Forum werd besloten om de vierde editie in India te organiseren. Iedereen was het principieel eens met die beslissing, al vreesden sommige WSF’ers dat de dynamiek zou verloren gaan die de afgelopen drie jaar in Brazilië werd opgebouwd. De gebrekkige organisatie van het Aziatische Sociaal Forum in het Indiase Hyderabad begin deze maand, rechtvaardigt die vrees enigszins, maar uiteindelijk waagden de organisatoren de sprong in het duister.

De brug naar Azië en Afrika zal onder meer geslagen worden via de regionale en thematische edities van het WSF, die in de aanloop van de derde editie voor het eerst georganiseerd werden. Op die manier zal de agenda van Porto Alegre ook ingang vinden op het lokale niveau, verklaarde Francisco Whitaker, een ander lid van het organiserend comité. Whitaker hoopt dat de regionale initiatieven gedragen zullen worden door vakbonden, jeugdbewegingen, boerenorganisaties en alle andere maatschappelijke actoren, tot en met politieke partijen. De organisatoren hopen dat de nieuwe politieke cultuur van Porto Alegre - de primaat van sociale waarden over het marktdenken, een afkeer van dogmatische visies op ontwikkeling, een caleidoscoop van opinies en achtergronden - ook elders ingang vindt.

In de toekomst hoeft het WSF niet meer gelijktijdig met het Wereld Economisch Forum (WEF) in Davos door te gaan. Op die manier willen de organisatoren onderstrepen dat het WSF niet langer de tegenhanger is van het WEF, zoals dat de laatste drie jaar het geval was, maar dat Davos zich zal moeten definiëren in functie van Porto Alegre.

Steeds meer activisten - maar zeker niet allemaal - wisselden op het derde Wereld Sociaal Forum ‘antiglobalisme’ voor ‘andersglobalisme’. Om die andere wereld in de praktijk te brengen, moet je meer doen dan fulmineren tegen de globalisering, meent Martin Khor, de directeur van het in Maleisië gevestigde Third World Network die al 15 jaar dergelijke forums bezoekt. We zijn niet tegen internationale samenwerking, integendeel, we zijn er de predikers van. Waar we wel tegen zijn is het soort internationale economische relaties waar machtige landen en grote bedrijven het alleenrecht hebben. Velen van ons noemen ons de beweging voor wereldwijde rechtvaardigheid. Die is gebaseerd op nieuwe internationale relaties die de belangen van de zwakken dienen en lokale gemeenschappen voorrang geven op de beperkte commerciële belangen van enkele bedrijven en banken die de wereld naar de bliksem helpen.

De roep om een politieke vertaling van de WSF-beginselen weerklonk sterk op WSF III, maar de organisatoren willen toch trouw blijven aan hun principes. Dat betekent dat politieke partijen en wereldleiders geen platform krijgen in de toekomst, ook al werd daar dit jaar een uitzondering op gemaakt voor de Braziliaanse president Luiz Inacio Lula Da Silva, die mee aan de wieg stond van het eerste WSF in 2001. De Venezolaanse president Hugo Chávez kreeg alvast nul op het rekest. Hij wilde het WSF toespreken maar moest dat doen buiten de gebouwen van het officiële forum, in het parlementair halfrond van de deelstaat Rio Grande do Sul. We willen de dialoog met politieke partijen aangaan, zegt Whitaker, maar we willen ervoor zorgen dat de civiele maatschappij de controle over de thema’s nooit verliest.


Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift