EU-Afrikatop les in bescheidenheid voor België

België en bij uitbreiding Europa heeft veel krediet verspeeld bij Afrikaanse landen. Dat bleek tijdens de Europa-Afrikatop in het Portugese Lissabon. De uitschuiver van Leterme kwam Kagame gelukkig pas ter ore, nadat de Rwandese president de Belgen had ontmoet. Karel de Gucht maakt zich zorgen.
“Alle Afrikanen zijn solidair met Mugabe”, zei de president van Senegal, Abdoulaye Wade. “Als de EU haar houding ten opzichte van Mugabe niet wijzigt, zal dat leiden tot een conflict”. Wade hamerde ook op concrete acties vanwege Europa. “Wat hier gezegd wordt, is al honderd keer gezegd. Nu concreet aub!” Kanselier Angela Merkel was niet onder de indruk en stelde de schending van mensenrechten en vrijheden in Zimbabwe openlijk aan de kaak. Maar ze verweet hetzelfde evengoed aan niet-Afrikaanse landen zoals Wit-Rusland en Myanmar.
Sinds andere economische spelers zoals China, Brazilië en de VS almaar interesse vertonen voor Afrika, komt de bevoorrechte handelsrelatie van Europa met haar “achtertuin” in het gedrang. Die dreiging was grotendeels de aanzet tot deze top, die volgens Europa echter niet louter economische samenwerking moet bestendigen, maar vooral een “partnerschap op voet van gelijkheid” moet inluiden.
Vraag is of die goede voornemens door iedereen geloofd worden. Eén van de punten van discussie zijn de Economische Partnerschapsakkoorden, die Europa tegen eind dit jaar met Afrika wil ondertekenen. Ze dreigen het continent economisch te verscheuren, zegt Taoufik Ben Abdallah, die sprak in naam van heel wat ngo’s op de top.
Europa beoogt een betere regionale economische integratie op het continent, maar dreigt die juist stuk te slaan met zijn EPA’s, aldus Ben Abdallah van de Senegalese ngo ENDA. „Als bijvoorbeeld Ivoorkust – een middeninkomenland- zou tekenen, kunnen Europese producten zonder probleem het land binnen. Binnen de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse landen (ECOWAS) dreigen de minst ontwikkelde landen via Ivoorkust overspoeld te worden door Europese producten, ook al tekenen zij de EPA’s niet. In dat geval kunnen zij alleen maar maatregelen nemen om hun eigen economie te beschermen. Dat dreigt de regionale samenwerkingsverbanden te ondergraven“.
De Afrikaanse landen worden geacht tegen eind dit jaar hun handtekening te zetten onder de EPA’s, maar volgens Ben Abdallah zit er voor de meeste geen voordeel in. „Bijna veertig Afrikaanse landen behoren tot de zogenaamde MOLs of  Minst Ontwikkelde Landen. Als zij niet tekenen, behouden zij toch onbeperkte toegang tot de Europese markt, zonder hun grenzen te moeten openstellen voor gesubsideerde producten uit Europa“. De iets rijkere landen, die niet van dat gunstregime genieten, zullen zonder EPA even op de tanden moeten bijten, aldus Ben Abdallah, maar zullen daarna misschien een uitweg vinden in betere akkoorden met andere economische blokken zoals Indië, China en Brazilië.
Ook de Senegalese president Wade vindt de EPA’s zoals ze nu voorliggen, geen goede zaak voor Afrika. “We moeten tot een vergelijk komen, anders volgt er een aardbeving. Zelfs de Italiaanse premier Romano Prodi gaf zaterdag aan dat de EPA’s meer op maat gesneden moesten worden. “Europa mag niet één recept overal willen toepassen”.
België bleef tijdens deze top opvallend op de achtergrond. De speech van premier Guy Verhofstadt (Open Vld) bevatte weinig nieuwswaarde, behalve een klop op de borst inzake landbouwsubsidies. “Wij moeten onze markten openen voor Afrikaanse producenten. Maar hoe willen we dat Afrikaanse boeren kunnen concurreren, als wij concurrentie onmogelijk maken met onze subsidiepolitiek?”
“We worden internationaal uitgelachen”, bekende buitenlandminister Karel De Gucht (Open Vld), daarmee doelend op onze regeringsvorming die al maanden aansleept. Een Angolese minister had zich aan de Belgische delegatie schertsend voorgesteld als ‘bemiddelaar’. Hij zou vanwege de Afrikaanse Unie wel komen onderhandelen tussen Vlamingen en Walen. “België heeft in het verleden, meer dan haar soortelijk gewicht toeliet, kunnen wegen op internationale onderhandelingen”, aldus De Gucht. “Maar door de crisis van de laatste maanden zijn we internationaal veel krediet verspeeld. Het zal nog jaren vergen om dit te herstellen”.
De uitschuiver van CD&V-kopman Yves Leterme, die de RTBF vergeleek met de Rwandese ‘haatzender’ Radio Mille Collines, was de Rwandese president Paul Kagame gelukkig nog niet ter ore gekomen, toen die zaterdag met de Belgische delegatie rond tafel ging. “Hij had het nog niet gehoord”, zei De Gucht, die Leterme’s “ontspoorde uitspraak” danig betreurde. “Ik denk niet dat Leterme de genocide in Rwanda wilde banaliseren, maar hij kan de feiten blijkbaar niet naar waarde kan schatten. Een gebrek aan inschattingsvermogen”.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift