Europese biobrandstoffen onder vuur

Addax Bioenergie begint binnenkort met ethanol uit te voeren uit Sierra Leone naar Europa om die hier als brandstof te gebruiken. Dit zal de eerste biobrandstof zijn die geëxporteerd wordt van Afrika naar Europa voor commerciële doeleinden. De EU benadrukt dat ze geen gewassen voor biobrandstof invoeren uit de armste Afrikaanse landen omdat het veranderende grondgebruik er nog meer honger zou veroorzaken. ActionAid, een globale anti-armoedevereniging zegt dat het Addaxproject een schadelijke invloed heeft op de lokale bevolking in Sierra Leone. Het Europese Parlement stemt op 11 september over een wijziging van de biobrandstoffenrichtlijn. 

 

  • Kaat Meys Abass Kamara stelt de misstanden door Addax aan de kaak. Kaat Meys

 

Minder biobrandstoffen uit voedselgewassen

Het Europese Parlement stemt op 11 september over een wijziging van de biobrandstoffenrichtlijn. De richtlijnen van de EU voor hernieuwbare energie, stelden in 2009 dat tien procent van alle EU-transport hernieuwbare energie moet zijn tegen 2020. Voornamelijk, voor 88 procent, gaat dat dan over biobrandstoffen.

Het probleem met biobrandstoffen is dat er in Europa niet genoeg land is om ons van die biobrandstoffen te voorzien. Dus gaan bedrijven op zoek naar goedkoop en gemakkelijk te verkrijgen land elders, zoals India, Guatemala en Sierra Leone. Dit is vaak de start van slechte onderhandelingen, deels omdat de rechten op land vaak onduidelijk zijn in deze landen. 

Het voorstel van de Commissie wil dat biobrandstoffen van de eerste generatie - waarvoor de basis in hoofdzaak voedselgewassen zijn- in dat hele pakket van tien procent, niet meer dan vijf procent mogen bedragen. Verschillende parlementsleden vragen echter om zeven procent. Bedrijven tekenen in om de subsidies te ontvangen die bij de hernieuwbare energie horen.

Biobrandstoffen in vraag gesteld

ActionAid hoopt dat het Europese Parlement ervoor zal stemmen om tegen 2020 het biobrandstofgebruik helemaal af te bouwen. Biobrandstof wordt als een groener alternatief gezien voor fossiele brandstoffen, maar onderzoek wees uit dat de uitstoot van broeikasgassen er juist door toeneemt. Eerste generatie biobrandstoffen die afkomstig zijn van voedsel, worden omwille van de stijgende voedseltekorten in vraag gesteld, zoals u kon lezen in het recente MO* nummer. Biobrandstoffen hebben een directe invloed op voedselschaarste, dat is door de VN en de Wereldbank erkend, de precieze bijdrage is dan weer niet bekend. Toenemend gebruik van biobrandstoffen heeft dus effect op de honger en de voedselprijzen. Bovendien betalen we jaarlijks 6,2 miljard euro aan de biodieselindustrie voor de productie. Het is dus ook niet economisch duurzaam. ActionAid vindt de verlaging van tien procent naar vijf een juist signaal maar wil ook de belofte van een totale afbouwing van het gebruik van biobrandstof.

‘Wat Addax doet is schokkend’

Tim Rice, beleidsadviseur voor ActionAid stelt dat de bevolking op de gebieden van Addax zegt dat er honger is door een dalende voedselproductie. De bevolking verhuurde haar land aan Addax maar de beloofde voorzieningen in ruil zijn zeer pover. Dat dit gebeurt in naam van een groen Europees beleid noemt Rice schokkend.Hij vindt vijf procent nog steeds onvoldoende. ‘Wij willen dat dit niet alleen voor voedselbiobrandstof geldt maar voor alle landgebaseerde brandstoffen.’ Jatropha, “de mirakelplant”, is oneetbaar maar wordt momenteel veelvuldig verbouwd om brandstof te maken. Hij wil zo snel mogelijk een overschakeling op tweede generatie biobrandstof (niet- voedselgerelateerd). Nog volgens Rice moeten we aan de langetermijnoplossing durven denken. Die ligt besloten in de vermindering van consumptie van transportenergie. De beste oplossing daarvoor is de brandstofefficiëntie van voertuigen verhogen. Over Sierra Leone zegt hij:’De verwachtingen van de bevolking zijn absoluut niet uitgekomen, als je je land aan een bedrijf in leen geeft, verwacht je daar iets voor terug. Men hoopte uit de armoede te raken. Veel van het aangeboden werk is op seizoensbasis, de mensen krijgen 2,6 € per dag, nauwelijks genoeg om één maaltijd per dag van te kopen.’

‘Een litanie van gebroken beloftes’

Abass Kamara, programmacoördinator van het Netwerk voor het recht op voedsel van Sierra Leone (Silnorf): ‘Het liep mis bij het overleg tussen Addax en de lokale bevolking. De bevolking is te weinig geïnformeerd over de inhoud van het contract. In Sierra Leone is grondroof een nieuw fenomeen. Addax huurde advocaten om de burgers te helpen, maar door het bedrijf betaald werden. De advocaten moesten de bevolking uitleggen wat in de contracten stond maar dat is nooit gebeurd. De bevolking is ongeletterd en vertrouwde op hun hoofdmannen en op de advocaten. Je kan geen scheidrechter en speler zijn op dezelfde tijd. Alles staat op papier, maar de werkelijkheid ziet er helemaal anders uit. We horen van hen alleen een litanie van gebroken beloftes. Addax staat wel open voor dialoog maar absoluut niet voor toegevingen.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift