Europese civiele maatschappij eist spijkerharde garanties voorBTC-pijplijn

Een zestigtal Europese niet-gouvernementele
organisaties (ngo’s) eisen een onderzoek naar de gevolgen van de
BTC-pijplijn die een consortium onder leiding van British Petroleum (BP) wil
bouwen. De omstreden pijplijn moet olie uit de Kaspische Zee naar de
Middellandse Zee pompen. Het consortium maakt aanspraak op openbaar geld van
internationale instellingen als de Wereldbank, de Europese Investeringsbank
en exportkredietinstellingen. Die financiering is niet te verantwoorden als
niet duidelijk wordt aangetoond dat het project de lokale bevolking ten
goede komt, stellen de ngo’s. De oproep van de ngo’s vormt het startschot
van een internationale campagne tegen de BTC-lijn.


BP, dat aan het hoofd staat van een consortium met onder meer het Italiaanse
Eni, het Noorse Statoil en het Amerikaanse Unocal, wil honderden miljoenen
euro van internationale kredietinstellingen om de BTC-lijn aan te leggen. De
aanleg van de 1800 kilometer lange pijplijn zal meer dan 3 miljard euro
kosten. Het BTC-traject (Bakoe-Tbilisi-Ceyhan) loopt door Azerbeidzjan,
Georgië en zuidoost-Turkije naar Ceyhan aan de Middellandse zee.

Het project wordt al gecontesteerd sinds het idee ervoor acht jaar geleden
werd gelanceerd. Ten eerste om geopolitieke redenen: de Amerikaanse regering
is er een hevig voorstander van omdat de olie onder de Kaspische Zee dan
niet door Iran en Rusland moet. Op die manier slaan de VS twee vliegen in
één klap: de bestaande, goedkopere routes door de ‘schurkenstaten’ worden
redundant (Iran krijgt geen extra inkomsten) en de BTC-lijn versterkt de
Amerikaanse militaire aanwezigheid in Centraal-Azië.

Het Amerikaanse leger wil in ruil steun verlenen aan de drie gastlanden -
Azerbeidzjan, Georgië en Turkije. Dat is niet zonder risico, benadrukken de
ngo’s, want die landen werden de afgelopen decennia geteisterd door zware
etnische en politieke conflicten.

In maart beloofde Washington militaire steun aan de Azerbeidjaanse marine,
vermoedelijk om de claim van het land te steunen op een deel van de
Kaspische Zee waar ook buurland Iran aanspraak op maakt. De BTC-lijn dreigt
ook de conflicten tussen Azerbeidzjan en Armenië weer te doen opflakkeren.
In het begin van de jaren 90 vochten die landen een bloedige oorlog uit. De
gasleiding loopt op sommige punten op tien kilometer van de grens tussen
beide landen.

In Georgië zijn er etnische conflicten met ten minste drie minderheden. De
VS staan het Georgische leger - in de naam van de strijd tegen de terreur -
bij in de oorlog tegen de rebellen.

Ook zuidoost-Turkije, het thuisland van de Turkse Koerden, is een licht
ontvlambare regio. Deze pijplijn zou een corridor militariseren van de
Kaspische tot de Middellandse Zee, zegt Kerim Yildiz van de Engelse ngo
Kurdish Human Rights Project. Dat zou het fragiele staakt-het-vuren in de
Koerdische regio op de helling kunnen zetten.

Er is volgens de ngo’s ook te weinig transparantie wat betreft de
financiering van het project. Het regent geruchten over corruptie, vooral
rond de Azerbeidjaanse president Gaidar Aliev, die carte blanche kreeg voor
het gebruik van een pas opgericht staatsfonds.

Het project dreigt daarnaast nefaste gevolgen te hebben voor de lokale
bevolking. Sommige ngo’s brachten een werkbezoek aan de regio en peilden
naar de houding van de lokale bevolking. Die verwacht twee dingen: jobs en
energie, zegt Carol Welch van de ngo Friends of the Earth. BP heeft de
mensen verteld dat het project doorgaat, maar geeft weinig of geen
informatie over wat er voor hen inzit. Ze zijn dan ook erg sceptisch.

In vele gebieden heeft de lokale bevolking geen elektriciteit, gas of
benzine. De olie uit de Kaspische zee wordt rechtsreeks naar de westerse
markt gepompt. De lokale bevolking wordt compleet gepasseerd, zegt Petre
Holobil van de Tsjechische ngo CEE BankWatch. De groepen vragen dat de
bevolking inspraak krijgt, geïnformeerd wordt en de garantie krijgt dat er
basisvoorzieningen komen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift