Frankrijk kan schuld aan Haïti aflossen

Frankrijk speelt samen met de VS een centrale rol in de internationale inspanningen om Haïti weer op de been te helpen. De voormalige kolonisator van het eiland krijgt de kans een historische schuld af te lossen.
Zaterdagavond bezochten duizenden mensen in de Notre Dame in Parijs een speciale mis voor de slachtoffers van de aardbeving in Haïti. Frankrijk is sterk bewogen door de ramp. Dat is een gevolg van de historische band tussen de twee landen, en van het feit dat er zeker 80.000 Haïtianen in Frankrijk leven.

Afkoopsom


Maar van solidariteit en medegevoel was er niet altijd sprake in de relatie tussen de twee landen. Nadat Haïti zich in 1804 onafhankelijk had verklaard, eiste Frankrijk 150 miljoen Franse frank in ruil voor de erkenning van het nieuwe land en als schadeloosstelling voor de landerijen die Franse onderdanen hadden verloren door de slavenopstand die tot de onafhankelijkheid leidde. Haïti moest wel op die eis ingaan. De afkoopsom werd later verlaagd, maar het land moest zwaar lenen in de VS, in Frankrijk en in andere rijke landen om het bedrag en de oplopende interesten af te betalen. De betalingen aan Frankrijk namen ongeveer een eeuw in beslag. Intussen verzonk Haïti zelf steeds dieper in de armoede.
De economische neergang van Haïti heeft veel te maken met plaatselijke verdeeldheid en wanbeheer, maar ook met buitenlandse inmenging. De VS, die vanaf het begin van vorige eeuw de hoofdrol spelen in Haïti, en Frankrijk waren er vooral op bedacht hun eigen belangen veilig te stellen. Haïti kon niet rekenen op de massale internationale steun die het duidelijk nodig had.

Donorconferentie


De aardbeving heeft Haïti nu voorlopig wel weer bovenaan de internationale agenda geplaatst, en dat is ook het geval in Frankrijk. Parijs heeft de rijke landen opgeroepen de buitenlandse schulden van Haïti versneld kwijt te schelden. Zelf kan Frankrijk de spons halen over 54 miljoen euro aan vorderingen. De Franse president Nicolas Sarkozy pleit ook voor een internationale donorconferentie om de heropbouw van Haïti de financieren. De conferentie zou in maart plaatsvinden en naast Frankrijk ook landen als de VS, Canada en Brazilië rond de tafel moeten brengen.
Sarkozy zegt dat hij van plan is de komende weken een bezoek te brengen aan Haïti. Intussen heeft de Franse minister van Migratie Eric Besson de repatriëring van Haïtianen zonder papieren doen stopzetten. Tijdelijk zullen slachtoffers van de aardbeving ook makkelijker Frankrijk binnen kunnen, voor een gespecialiseerde medische behandeling of om familieleden in Frankrijk te bezoeken. De regering heeft de nationale luchtvaartmaatschappij Air France gevraagd extra vluchten naar Haïti in te lassen als de luchthaven van Port-au-Prince weer open is voor het normale luchtverkeer.
De plotse hulpvaardigheid laat een wrange smaak na bij sommige Haïtianen in Frankrijk. “Frankrijk kon meer doen en had vroeger al veel meer moeten doen”, zegt Julner Jean-Baptiste, een jonge Haïtiaan die in Parijs leeft. “Men heeft het altijd over het armste land hier en het armste land daar. Maar we moeten naar de geschiedenis kijken. Veel mensen en veel landen staan nog in het krijt bij Haïti.”
Bij de misviering in de Notre Dame vroegen veel Haïtiaanse deelnemers zich af of Jean-Claude Duvalier of “Baby Doc” niet ergens in de buurt was. De voormalige dictator, die van 1971 tot 1986 baas was in Haïti, leeft sinds zijn omverwerping waarschijnlijk in Parijs, al kreeg hij nooit officieel asiel. Er gaan geruchten dat Duvalier 5,5 miljoen euro heeft toegezegd aan de slachtoffers van de aardbeving. Maar tijdens zijn bewind verdwenen er wel honderden miljoenen uit de Haïtiaanse schatkist. Dat geld wordt onder meer uitgegeven door Duvaliers ex-vrouw Michèle, die ook in Parijs leeft en daar een goede klant zou zijn in dure modezaken.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift