Gebonden ontwikkelingshulp betekent tot veertig procent verlies

Als ontwikkelingshulp gebonden is aan de
verplichting de goederen of diensten in het donorland te kopen, verliest die ontwikkelingshulp een kwart tot veertig procent van haar waarde. Dat staat in een nieuw rapport van de Verenigde Naties over de Afrikaanse economie.

Gebonden hulp betekent dat een ontwikkelingsland een gegeven euro of dollar verplicht is te besteden in het land dat de hulp heeft toegezegd. Op die manier doet niet alleen het ontvangende land, maar ook het donorland zijn voordeel met ontwikkelingshulp. Volgens onafhankelijke onderzoekers zouden de Verenigde Staten op die manier tot tachtig procent van het budget voor ontwikkeling kunnen recupereren voor hun eigen economie. Ze stellen dat in een recent VN-rapport.

Maar gebonden hulp is minder voordelig voor ontwikkelingslanden dan ongebonden hulp, omdat import vanuit rijke donorlanden haast altijd boven de marktprijs ligt. Daardoor verliest gebonden hulp van zijn waarde. Tot 25, soms 40 procent, zo schrijven de VN in hun rapport, dat zal verschijnen tijdens de lopende sessie van de economische en sociale raad van de Verenigde Naties, die afloopt op 23 juli.

Volgens het VN-rapport is meer dan de helft van de ontwikkelingshulp van landen als Canada, de VS, Duitsland, Japan en Frankrijk gebonden. Alleen Noorwegen, Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk zijn grotendeels afgestapt van die vorm. Negentig procent van hun hulp is onvoorwaardelijk.

In België zei 11.11.11, de koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging zich onlangs nog dat het zich zowel op Vlaams als federaal niveau zorgen maakt over het opduiken van het spook van de gebonden hulp. Op Vlaams niveau maakte het zich met name ongerust over de effecten van het ‘Beter Bestuurlijk Beleid’, dat na de komende verkiezingen eventueel zal leiden tot het samengaan van Ontwikkelingssamenwerking met Buitenlandse Betrekkingen en Handel in een enkel domein onder één enkele minister.

Niet zozeer het volume van de handel is belangrijk, het is eerder de kwaliteit ervan dat inzake ontwikkeling het verschil kan maken, stelt het nieuwe VN-rapport. Ook het geld dat Afrikaanse landen ontvangen voor de bestrijding van aids zou een vorm van gebonden hulp zijn, volgens ngo’s. Wie geld ontvangt van Washington zou verplicht zijn dure Amerikaanse merkgeneesmiddelen aan te kopen, in plaats van de goedkopere generische producten uit Zuid-Afrika, India of Brazilië.

Het VN-rapport over Afrikaanse economie plaatst ook vraagtekens bij de Amerikaanse African Growth and Opportunity Act, een wet die in mei 2000 werd gestemd om de Afrikaanse groei aan te zwengelen. Voor talrijke producten zouden landen uit Zwart-Afrika bevoorrechte handelspartners van de Verenigde Staten worden. De wet zou zijn doel voorbijschieten. Van de 37 landen uit Zwart Afrika die voor het Amerikaanse programma zijn ingeschreven, zouden er maar twee landen een belangrijk voordeel mee hebben gedaan: Zuid-Afrika en Nigeria. De export van Zuid-Afrika naar de VS lag in 2002 45 procent hoger dan in het jaar voordien, en in Nigeria was dat zelfs 60 procent. Maar die stijging zou volgens de VN uitsluitend te maken hebben met de olie-uitvoer.

De resultaten blijven volgens de onderzoekers van de VN uit omdat alleen niet-gevoelige producten, zoals textiel, in de overeenkomst zijn opgenomen. Bovendien is het voordeelregime aan strenge voorwaarden onderworpen en loopt het af in 2008, wat potentiële investeerders zou afschrikken.

Ten slotte, zo waarschuwen ngo’s, wordt het ontwikkelingsprogramma door de VS misbruikt als politiek wapen. Met name tijdens de zoektocht naar internationale steun voor een oorlog in Irak, zou de Amerikaanse regering Afrikaanse landen onder druk hebben gezet om hun oorlogsplannen te steunen. Geen politieke steun, geen handelsprivileges meer, zou toen de boodschap zijn geweest van de Amerikaanse regering. (BL/ADR)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift