“Historische” stembusgang laat misschien toch alles bij het oude

De Marokkaanse overheid is een campagne begonnen
zoveel mogelijk mensen naar stemhokjes te lokken voor de
parlementsverkiezingen van 27 september. “De toekomst ligt in uw handen,”
luidt een van de slogans die tot vervelens herhaald worden op radio en
televisie. De regering maakt zich sterk dat Marokko voor het eerst in zijn
geschiedenis echt vrije en eerlijke verkiezingen zal meemaken. Maar critici
vinden dat de macht van de koning moet worden ingeperkt om van Marokko een
echte democratie te maken.


Zowat 14 miljoen stemgerechtigde Marokkanen kunnen op 27 september 325
volksvertegenwoordigers kiezen uit een totaal van 5.800 kandidaten die voor
26 verschillende partijen opkomen. “De stembusgang wordt een beslissend
moment in de modernisering waarmee koning Mohammed VI kort na zijn
aantreden in 1999 begon,” vindt politiek analist Ahmed Iraqui. De 40 jaar
oude vorst zou af willen van de autocratische bestuursvorm die zijn vader,
Hasan II, tijdens een bewind van 38 jaar cementeerde. In elk geval waait er
een nieuwe wind door de Marokkaanse politiek. Maandag werden er
bijvoorbeeld verscheidene lokale bestuurders gearresteerd omdat ze sommige
kandidaten zouden hebben bevoordeeld.

Volgens een recente opiniepeiling is 78 procent van de kiesgerechtigde
Marokkanen van plan daadwerkelijk een stem uit te brengen. Maar dat wil
niet zeggen dat de verwachtingen meteen hooggespannen zijn. Veel Marokkanen
vinden de huidige regering een ramp. De centrumlinkse coalitie van acht
partijen die onder leiding van de 78-jarige premier Abderrahmane Youssoufi
sinds 1998 aan de macht is, lijkt niet opgewassen tegen de uitdagingen
waarvoor het land staat. Volgens officiële cijfers zit 23 procent van de
actieve bevolking zonder werk en kan 65 procent van de Marokkanen niet
lezen of schrijven.

Politieke tegenstanders hebben geen moeite om argumenten te vinden voor hun
campagne. “De regering-Youssoufi is mislukt,” zegt Saad-Eddine Othmani,
assistent-secretaris-generaal van de islamistische Partij voor
Gerechtigheid en Ontwikkeling die 14 zetels bezet in het ontslagnemende
parlement. “De levensomstandigheden zijn verslechterd, de overheid is niet
hervormd en de corruptie kent geen grenzen meer.”

Sommige Marokkanen walgen van de verkiezingsstrijd. “Ik ga niet stemmen
want niemand verdient mijn stem,” zegt de 28-jarige Ahmed Maskoui. Hij
heeft een diploma hoger onderwijs maar is werkloos. Volgens hem zijn alle
Marokkaanse politici oneerlijk en proberen ze alleen hun eigen belangen te
verdedigen.

Er zijn ook partijen die luidop twijfelen aan het nut van de verkiezingen
zolang de koning de macht blijft behouden ministers en hogere ambtenaren te
benoemen en te ontslaan. “Marokko heeft een nieuwe grondwet nodig,” vindt
Mohamed Moujahid, de leider van Verenigd Socialistisch Links (GSU). “De
invoering van een echte parlementaire democratie is de enige weg die naar
modernisering en democratisering voert.”

Partijen als de Socialistische Voorhoedepartij (PADS) en de islamistische
al-Adl Wa Al-Ihssane (Gerechtigheid en Liefdadigheid) boycotten de
stembusgang. Abdelouahed Al-Moutawakil, secretaris-generaal van de Al-Adl
Wa Al-Ihssane vindt dat de grondwet de wetgevende en de uitvoerende
instellingen te weinig macht geeft, maar zegt ook dat zijn partij niet
opkomt om in Marokko “een herhaling van het Algerijnse scenario” te
vermijden. Daar leidde een verpletterende verkiezingsoverwinning van de
islamisten tot een staatsgreep, zware repressie en een bloedige
burgeroorlog. De in 1983 opgerichte Al-Adl Wa Al-Ihssane geniet veel steun
bij de arme Marokkanen door het liefdadigheidswerk dat de beweging doet. De
leider van de beweging, sjeik Abdeslam Yassine, leefde tien jaar lang onder
huisarrest maar kreeg in 2000 zijn bewegingsvrijheid terug.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift