IMF heeft hongersnood in de hand gewerkt

De hongersnood die de komende maanden in zes landen van Zuidelijk Afrika verwacht wordt, laat zich momenteel het scherpst voelen in Malawi. Honderden Malawiërs zijn al van honger omgekomen, en nog veel meer wanhopige mensen eten er graszaden, wortels en bladeren om te overleven. Ongeveer alle verantwoordelijken schoten te kort bij het bestrijden van een hongersnood die al in februari werd aangekondigd, stellen de auteurs van een rapport dat het Malawische kantoor van ngo ActionAid gisteren (donderdag) voorstelde. Niet het minst het Internationaal Muntfonds (IMF)…

Het was president Bakili Muluzi die in februari een ramp aankondigde en voor 21 miljoen dollar voedselhulp vroeg om het tij te kunnen keren. Al snel daarna maakten de Malawische functionarissen hevig ruzie met het IMF en donoren, die de regering grote fouten en een economisch wanbeleid aanwreven. Maar volgens ActionAid sloeg ook het IMF de bal mis. Het gaf de regering van een van de armste landen ter wereld de raad een deel van de strategische graanreserve te gebruiken voor het delgen van schulden, spoorde haar aan het National Food Reserve Agency te privatiseren en het eiste een afschaffing van de kunstmatige instandhouding van de prijzen. Daardoor werd de prijs van de belangrijkste voedingsmiddelen onderhevig aan inflatie.

ActionAid bevestigt dat de Malawische overheid een waarschuwing van het IMF in de wind sloeg en het graan op de thuismarkt liet verkopen, in plaats van het te exporteren. Volgens Paul Kwengwere van ActionAid profiteerden vooral lokale handelaars daarvan. Zij kochten het graan spotgoedkoop op, stockeerden het verkochten het tot vier maal duurder. Duizenden Malawiërs konden het niet meer betalen, honderden hongerden dood, duizenden anderen riskeren nu hetzelfde lot.

Het IMF pikt de kritiek niet. Je kan ons niet beschuldigen van iets dat we niet hebben gedaan, bijt IMF-woordvoerster Simonetta Nardin van zich af. Nardin merkt op dat het IMF nooit het advies heeft gegeven om de totale graanreserve van 165.000 ton te verkopen. Het advies sloeg op 60.000 ton. De cijfers waar het IMF over beschikte, waren afkomstig van de Malawische overheid zelf en van de Europese Unie - maar ze klopten niet, aldus Nardin. Bovendien is voedselveiligheid niet onze specialisatie. Het (verkopen van de graanreserve) was voor het IMF geen voorwaarde voor de lening (van het IMF aan Malawi), verklaart Nardin, maar het leek zinvol vanuit een budgettair oogpunt, ook voor de regering. Alleen verslechterde de voedselsituatie daarna drastisch.

Irungu Houghton, directeur van ActionAid USA, vindt dat er een einde moet komen aan dergelijke programma’s (van het IMF). De aandacht moet in de eerste plaats naar voedselveiligheid gaan. Houghton adviseert het IMF om niet langer leningen te bevriezen als landen niet helemaal tegemoet kunnen komen aan de gestelde voorwaarden.

Houghton wil ook dat er een onderzoek komt naar wat er is misgelopen. We weten dat de mensen die nu van honger omkomen, de verliezers zijn. Wij willen ook weten wie de winnaars zijn. Wij zijn voorstander van juridische actie in Malawi, aldus Houghton.

Het rapport van ActionAid wijst ook de donoren met de vinger. Zij hadden zich niet mogen verwikkelen in zeer ongelukkig getimede discussies over precieze cijfers en hadden veel sneller actie moeten ondernemen om de hongersnood te snel af te zijn. Voor wat de op handen zijnde voedselhulp betreft, raadt hij voedselorganisaties aan om in Malawi niet gewoon graan te gaan dumpen, omdat dat de kleine boeren uit de markt prijst en zo de vicieuze cirkel rond maakt.

Ondertussen dringt het IMF er bij de overheid op aan om haar informaticasysteem aan een grondige revisie te onderwerpen. Vooral het falen van het systeem voor oogstverwachtingen kreeg een dramatische dimensie, zegt het IMF in een verklaring. Volgende maand neemt het IMF het Malawische macro-economische plan onder de loep.


Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift