Interview met Edi Rama, burgemeester van Tirana

De Albanese hoofdstad Tirana leeft, en dat is voor een stuk de verdienste van burgemeester Edi Rama. Voor heel wat Albanezen vormt Rama –met zijn vernieuwende ideeën en zelfverzekerde stijl– de hoop voor de toekomst. Als hij erin slaagt de verdeelde linkse oppositie te verenigen, maakt hij kans om na de parlementsverkiezingen volgend jaar de macht te grijpen. MO* had eind september een gesprek met Rama in het stadhuis van Tirana.
  • Kristof Clerix 'De grootste kracht van Albani Kristof Clerix
In het Westen heeft Albanië geen al te best imago. Al te vaak wordt uw land geassocieerd met georganiseerde misdaad.
Edi Rama: Dat is een ongerechtvaardigd vooroordeel. Albanië heeft inderdaad problemen met georganiseerde misdaad en drugs, maar Albanië is geen speciaal geval. We zijn niet anders dan andere landen. Albanië is een klein en heel normaal land. Trouwens: Albanië is geen producent van heroïne, cocaïne of andere harddrugs. Die komen van elders.
Wat is in Albanië veranderd sinds het einde van het communisme zeventien jaar geleden?
Edi Rama: Er is geen vergelijking mogelijk tussen het Albanië aan het einde van de communistische nachtmerrie, en het land vandaag, na zeventien jaar vrijheid en kansen. De belangrijkste stap is gezet door het Albanese volk, door de mensen, die zich hebben aangepast aan de nieuwe realiteit. De grootste kracht van Albanië zijn de energieke en getalenteerde mensen.
foto kristof clerixAlbanië is op weg naar een open, democratische maatschappij met een sterke economie, maar heeft zijn doel nog niet bereikt. Akkoord?
Edi Rama: Albanië bevindt zich op een moeilijk pad richting de EU, net als de hele regio overigens. Het heeft ook te maken met de geschiedenis. Dit deel van Europa heeft een gruwelijke geschiedenis achter de rug. De Balkan moet geholpen worden, geïntegreerd in de EU. Deze regio moet gezien worden als een Europese uitdaging, niet als een regio die geïsoleerd moet achterblijven. Daar help je niemand mee vooruit, want de kosten van isolatie zijn groter dan die van integratie.
Stel dat u na de verkiezingen van volgend jaar de nieuwe premier wordt, welke concrete stappen zal u dan zetten om Albanië verder te helpen op het pad richting EU?
Edi Rama: Alles begint met een geloofwaardige staat en een geloofwaardige administratie. Ik ben ervan overtuigd dat grote veranderingen mogelijk zijn door kleine dingen aan te pakken. In feite zijn die kleine dingen het belangrijkste omdat ze slaan op het alledaagse leven van de mensen: waar ze leven, de scholen waar ze hun kinderen naar toe sturen, enzovoort.
Hoe kan de alomtegenwoordige corruptie in Albanië worden aangepakt?
Edi Rama: We moeten het wiel niet heruitvinden. De recepten zijn gekend. We hebben goede wil nodig, en tijd om belangrijke hervormingen door te voeren. De staat moet gemoderniseerd, en we moeten de oude communistisch georiënteerde structuur afvoeren, die publiek geld opslorpt zonder efficiënt te zijn.
foto kristof clerixWaar is de regering van premier Sali Berisha volgens u tekortgeschoten?
Edi Rama: Berisha is er niet in geslaagd de corruptie te bestrijden en een geloofwaardige publieke administratie uit te bouwen. De administratie is vandaag inefficiënt en volledig gepolitiseerd. Berisha is er evenmin in geslaagd om basisproblemen op te lossen die buitenlandse investeringen in de weg staan –er wordt nog altijd te weinig geïnvesteerd in Albanië. Berisha heeft nagelaten om een samenhangende strategische planning voor de regio’s uit te werken, voornamelijk dan voor de plaatsen met toeristisch potentieel. En de landbouw in Albanië verkeert in een middeleeuwse toestand. Samengevat: Berisha is zijn beloftes niet nagekomen.
Is het mogelijk om in een land als Albanië je beloftes waar te maken?
Edi Rama: Toen ik in 2000 burgemeester werd, geloofde niemand dat Tirana zou veranderen. Acht jaar geleden was Tirana een chaotische ruimte met overal gebouwen en er was geen groen of publieke domein, je kon niet eens een mooie foto nemen. Het was de middle of nowhere. Maar vandaag heeft de hoofdstad een mediterraanse fysionomie met mooie, intrigerende wijken en pleinen. Niets is onmogelijk. Niemand vraagt mij om Albanië op vier of acht jaar tijd te veranderen in België of Zwitserland. Maar van Albanië een land maken waar mensen met een zekere waardigheid en veiligheid kunnen leven, dat is mogelijk. Kijk, ik ben geen tovenaar, maar een actieve burger die niet eens een politicus wil zijn maar gewoon zo goed mogelijk wil helpen bij de veranderingen in mijn land. En naar mijn bescheiden mening is dat mogelijk.
Midden september kwam Kosta Trebicka op klaarlichte dag en op een recht stuk weg om het leven. Hij was de klokkenluider die de link had blootgelegd tussen wapentrafiek, personen dichtbij de regering-Berisha, en de explosies van munitiedepots in Gerdec. Keert de angst terug in Albanië?
Edi Rama: Alleszins niet de angst die vroeger in Albanië onze ziel ingebakken zat. Die angst zal nooit meer terugkomen. Maar het klopt dat er een zeker gevoel van onveiligheid is in dit land omwille van een aantal dingen die gebeurd zijn, en ook omdat men een gevoel heeft dat de staat te weinig doet om zijn burgers te beschermen. Mensen komen om tijdens hun job, op straat, tijdens feesten, en omdat er te weinig controle is. Anderzijds heeft Albanië wel een heel laag misdaadcijfer. Tirana is de hoofdstad met het laagste misdaadcijfer in Europa. De angst hier is dus niet het soort angst die je in een Europese hoofdstad in bepaalde straten of achterbuurten voelt. Het gaat hier om een onveiligheidsgevoel in de zin van niet beschermd zijn.
Elk weekend bezoekt u een ander distrcict van Albanië om naar de grieven van de mensen te luisteren. Waar ligt de Albanees van wakker?
Edi Rama: Ons land heeft een hoge werkloosheidsgraad. Officieel gaat het om 13 procent, maar in realiteit ligt het drie keer zo hoog. Werkloosheid is een echt groot probleem. Verder vertellen mensen over problemen met wegen, scholen en ziekenhuizen. Op papier groeit het land, maar de mensen zien en voelen er nog maar weinig van.
foto kristof clerixWat kan de Europese Unie doen voor Albanië?
Edi Rama: Het gaat mij niet alleen om Albanië maar om de hele regio. Europa moet deze regio zo snel mogelijk integreren, zonder een labyrinth van bureaucratische procedures. Het zou verschrikkelijk zijn als een of twee landen in deze regio zouden achterblijven. De Europese Unie moet absoluut Servië, Kosovo, Albanië, Montenegro, Macedonië en Bosnië opnemen. Want uiteindelijk kunnen 22 miljoen mensen niet achterblijven in het midden van Europa.
In welke domeinen is meer Europese steun nodig?
Edi Rama: Mensen hebben hoop nodig, een job, een toekomst. Het onderwijssysteem is in deze regio nog altijd een grap. Dat is een domein waarin Europa meer zou moeten investeren. Landen klaarstomen voor de EU doe je niet alleen met principes over de democratie, de rechtstaat, de vrije markt en vrije media. Het gaat ook om onderwijs en gezondheidszorg. Met onze eigen middelen komen we er niet, hier is Europese hulp bij nodig.
En hoe kan België Albanië helpen?
Edi Rama: Los eerst de Belgische problemen op, want jullie hebben er nogal wat. Heeft de Belgische regering al compromissen gesloten? De vraag is: wat kan Albanië doen voor België? (lacht)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2925   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift