Irak ontevreden over VN-verkiezingshulp

De Verenigde Naties moeten zich verdedigen tegen zware kritiek van de Iraakse regering. De VN hebben nu maar 35 medewerkers in Irak; Bagdad vindt dat ze veel meer personeel moeten invliegen om de verkiezingen van begin volgend jaar te helpen slagen. Maar VN-secretaris-generaal Kofi Annan houdt de boot af. Hij verklaarde donderdag dat hij niet meer medewerkers wil inzetten in Irak als er geen echte verbetering in de veiligheidssituatie komt of harde afspraken worden gemaakt voor de bescherming van de waarnemers.

Voor de verkiezingen in Afghanistan zetten de VN 600 medewerkers in. Onder de 35 internationale VN-medewerkers die nu in Irak zijn, bevinden zich maar zes verkiezingsexperts. Woensdag toonde de Iraakse Buitenlandminister, Hoshyar Zebari, zich daarover erg ontgoocheld. Maar Annan maakt duidelijk dat de VN de Iraakse verkiezingen niet plannen of organiseren. We bieden ondersteuning en advies, preciseerde hij. En dat zullen we blijven doen. Op de vraag of Irak de verkiezingen moet uitstellen, antwoordde Annan dat die beslissing de Iraakse regering toekomt. Irak blijft er voorlopig van uitgaan dat de verkiezingen eind januari zullen plaatsvinden.

De Verenigde Staten ondersteunen de Iraakse aanspraak op een stevig team van verkiezingswaarnemers. De aanwezigheid van VN-experts zou de verkiezingen helpen legitimeren. Irak wordt nu bestuurd door een voorlopige regering die door de VS aan de macht is gebracht. De invasie van 2003 die tot de machtswissel in Irak leidde, werd door Annan als illegaal bestempeld. De verkiezingen zelf zullen volgens sommige experts omwille van veiligheidsproblemen in verschillende fasen moeten plaatsvinden; misschien kunnen de inwoners van de roerigste plaatsen zelfs helemaal niet naar de stembus gaan.

De voorbije weken is het geweld in Irak nog toegenomen. Bijna dagelijks vinden er aanslagen en moorden plaats op buitenlanders en Iraakse burgers die met de bezetters zouden samenwerken. Ook aan de ontvoeringen van buitenlanders komt geen einde. Woensdag verliet de hulporganisatie Care Irak nadat de directeur van haar plaatselijke afdeling was ontvoerd.

In die omstandigheden willen de VN alleen meer medewerkers naar Irak sturen als die op voldoende bescherming kunnen rekenen. De Veiligheidsraad heeft al enige tijd geleden een resolutie goedgekeurd waarin de VN-lidstaten worden opgeroepen manschappen voor een beveiligingsmissie te leveren, maar tot hiertoe heeft enkel Fiji daarvoor 130 manschappen toegezegd. Australië wil logistieke steun en uitrusting leveren. Maar het duurt waarschijnlijk weken om de soldaten uit Fiji te leren met het Australische materieel om te gaan, merkt een VN-dipmomaat op. En wie gaat de blauwhelmen uit Fiji beschermen?

Experts verwachten dat de VS de druk op Annan zullen opvoeren om toch meer te doen. Maar volgens Michael Ratner, de voorzitter van het Amerikaanse Centre for Constitutional Rights (CCR), zou de geloofwaardigheid van de VN een zware deuk krijgen als Annan toch de verantwoordelijkheid voor verkiezingen in januari zou overnemen. Het land wordt aan stukken gereten; verkiezingen zijn in dergelijke omstandigheden zinloos. De VN zouden de stembusgang een legitimiteit geven die het proces niet verdient en tegelijk de wrede bezetting en de oorlog vergoelijken.

Annan zit tussen hamer en aambeeld. Vorige maand waarschuwden de twee grote VN-personeelsbonden Annan geen extra personeel naar Irak te sturen; ze eisen ook dat de 35 medewerkers die er nu zijn, zo snel mogelijk zouden worden weggehaald. Bij een bomaanslag op het VN-hoofdkwartier in augustus 2003 kwamen 22 VN-medewerkers om. Daarop haalden de VN al hun personeel uit Irak weg. De bonden vinden dat de VN pas kunnen terugkeren als de veiligheidssituatie sterk is verbeterd.

Ook Arabische waarnemers volgen de inbreng van de VN met argusogen. Volgens As’ad AbuKhalil, een docent politieke wetenschappen aan de California State University, moet Annan ervoor uitkijken dat de VN niet nog meer prestige verliezen in het Midden-Oosten. In de pers daar wordt de organisatie al voorgesteld als een lakei van Washington, zegt AbuKhalil. Volgens hem moet Annan erop aandringen dat de VS hun troepen uit Irak terugtrekken. Ze zouden moeten worden vervangen door een internationale vredesmacht met soldaten uit landen die niet hebben deelgenomen aan de invasie en de bezetting. (PD/ADR)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2643   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift