Loya Jirga moet blijvende Amerikaanse aanwezigheid legitimeren

Vandaag (woensdag 16 november) begint in Kaboel een Loya Jirga –een grote bijeenkomst van stamoudsten. Op de agenda staan de langetermijnafspraken met de Verenigde Staten en de vredesgesprekken met de taliban. Zowel intern als internationaal zijn er heel veel vragen bij dit initiatief van president Karzai.

Een Loya Jirga is een traditioneel instrument in de Afghaanse politiek, waarin het nationaal belang behartigd wordt door vertegenwoordigers van de etnisch diverse gemeenschappen. President Karzai is dat instrument steeds meer gaan gebruiken als een makkelijk te orchestreren bijeenkomst die het hem niet zo goedgezinde parlement buitenspel zet. Dat is zeker het geval met de Loya Jirga die vanaf vandaag meer dan tweeduizend leiders zou moeten samenbrengen, zegt Abdullah Abdullah, de Tadzjiekse politicus die het in 2009 opnam tegen Hamid Karzai in de jongste presidentsverkiezingen. Abdullah boycot de bijeenkomst omdat het statuur noch de agenda ervan duidelijk zijn. Een honderdtal andere parlementsleden namen dezelfde beslissing. De voorzitter van de Kamer (Wolesi Jirga), Rangin Dadfar Spanta, zei gisteren dat alle besluiten van de Loya Jirga voorgelegd en goedgekeurd moeten worden door het parlement, maar bronnen in regeringskringen kunnen niet bevestigen of dat volgens president Karzai ook zo is.

Een aantal oppositie-parlementsleden vreest overigens dat Karzai van de onduidelijke agenda gebruik wil maken om de grondwet te laten aanpassen zodat hij een derde ambtstermijn zou kunnen ambiëren. Op dit moment is dat uitgesloten en heeft Karzai ook al aangekondigd dat hij het politieke toneel zal verlaten na de volgende presidentsverkiezingen in 2014.

Strategische afspraken met de VS

Niemand lijkt zeker te weten met welke doelstellingen president Karzai deze Loya Jirga samengeroepen heeft. Al is het wel duidelijk dat bovenaan de agenda het strategische partnerschapsakkoord staat waarover de huidie Afghaanse regering onderhandelt met de Verenigde Staten. Volgens veel critici zijn de afspraken tussen de twee partijen zelfs al rond, met als sleutelafspraak de overeenkomst dat er na de volledige terugtrekking van 2014 toch nog zo’n 25.000 Amerikaanse militairen in het land zouden blijven. Dat aantal ligt maar een vijfduizend manschappen onder de troepensterkte van de VS toen Barack Obama president werd. Volgens de critici moet de Loya Jirga gewoon zorgen voor meer draagvlak of voor een bredere medeverantwoordelijkheid voor die beslissing in de Afghaanse samenleving.

Naast de afspraak over militaire aanwezigheid tot minstens 2024 worden er ook afspraken gemaakt over economische steun over het overdragen van onder andere nachtelijke zoektochten in de Afghaanse dorpen aan de Afghaanse veiligheidsdiensten en over steun aan goed bestuur in Afghanistan.

Praten met de vijand

Het tweede aangekondigde agendapunt van de bijeenkomst die drie of vier dagen zou duren, is de vraag hoe het verder moet met de onderhandelingen met de taliban na de moord op Burhanuddin Rabbani, de voorzitter van de Hoge Vredesraad. Volgens sommige bronnen zou Karzai willen voorstellen om de pogingen om te praten met de taliban te staken en in de plaats daarvan rechtstreeks te gaan onderhandelen met de Pakistaanse overheid.

De taliban hebben in elk geval al aangekondigd dat ze de grote tent waarin de Loya Jirga doorgaat –de tent deed nog dienst op de Oktoberfesten voordat de Duitse overheid haar cadeau deed aan Karzai– zullen aanvallen. Ze publiceerden dit weekend een uitgebreid veiligheidsplan voor de bijeenkomst, inclusief plattegronden en telefoonnummers van verantwoordelijken, om te bewijzen dat ze tot in de hoogste veiligheidskringen geïnfiltreerd zijn. De regering en de Navo beweren dat de documenten een “omstandige vervalsing” zijn, maar Al Jazeera citeert hoge veiligheidsambtenaren die bevestigen dat het wel degelijk om authentieke documenten gaat. De beveiligingsplannen zouden intussen wel aangepast zijn.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur