Migreren Thailandse vrouwen om te huwen of huwen ze om te migreren?

Thailand staat met stip op één in de lijst van “bruiddonorlanden”. Zowel materiële drijfveren, romantische idealen als culturele opvattingen beïnvloeden de keuze van Thailandse vrouwen voor een blanke prins. Maar in België wacht niet noodzakelijk een sprookjeshuwelijk.
Sinds België in 1974 een migratiestop afkondigde, kunnen niet-EU-burgers nog slechts langs een handvol kanalen ons land binnen. Voor Thailanders zijn die kanalen –arbeidsmigratie, migratie in het kader van een studie en de asielprocedure voor vluchtelingen– meestal uitgesloten. Aangezien het Westen toch erg aantrekkelijk blijft, is het niet verwonderlijk dat de enige poort op een kier –de wet op gezinshereniging– druk gebruikt wordt. Een huwelijk met een farang of buitenlander is dan te verkiezen boven eventuele romantische idealen. Bovendien bestaat in sommige Westerse landen vraag naar exotische schonen. Dat verklaart voor een groot deel waarom 83 procent van de Thailandse migranten in België vrouwen zijn, en waarom 96 procent van hen met een Belg trouwt (de cijfers zijn afkomstig van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding, en uit de studie Liefde kent geen grenzen).
Thailandse vrouwen zijn zich ervan bewust dat ze getrouwd moeten zijn om een geldig verblijfsdocument te bemachtigen. Gaat het hier dan om schijnhuwelijken? Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding waarschuwt voor een automatische link tussen huwelijksmigratie en schijnhuwelijken. ‘In principe kan elk huwelijk een bewuste strategie zijn om een economische en sociale positie te verbeteren. Voor een persoon zonder papieren kan die verbetering erin bestaan een verblijfsrecht te bekomen om aan de ellende te ontsnappen, en een persoon met verblijfsrecht wil misschien gewoon de eenzaamheid ontvluchten. Dat lijkt voor sommigen misschien weinig romantisch, toch blijft het een perfect geldig huwelijk, zolang beide partners een duurzame levensgemeenschap tot stand willen brengen’, aldus directeur Jozef De Witte. ‘Op die manier zouden we het grensoverschrijdende huwelijk kunnen beschouwen als de aanpassing van het huwelijksinstituut aan een geglobaliseerde omgeving.’
Uit cijfers van de steden Antwerpen en Gent blijkt dat er nauwelijks huwelijken met Thailanders verhinderd worden, maar controle op schijnhuwelijken bestaat wel degelijk, zo blijkt uit gesprekken in de Thais-boeddhistische tempel Wat Dhammapateep in Mechelen. Via onverwachte bezoeken van een controleur wordt uitsluitsel gezocht over de intenties van gemengde koppels.
van kleine vrouw tot sterke vrouw
‘In Thailand heeft men door het boeddhisme en de armoede een heel andere kijk op het huwelijk’, zegt Petra Heyse van de Universiteit Antwerpen, die onlangs de studie Liefde kent geen grenzen publiceerde. ‘Prostitutie is er sociaal aanvaard als het dient om de familie te onderhouden en scheiden is er makkelijker dan in België. Het is dan ook erg moeilijk om een lijn te trekken tussen de romantische drijfveren van de vrouwen die naar België komen enerzijds en materiële drijfveren anderzijds.’
Vrouwen in Thailand zijn vaak niet gelukkig met de positie die ze in een huwelijk toebedeeld krijgen. Hun echtgenoot heeft immers niet zelden een mia noi of “kleine vrouw”: hoewel polygamie afgeschaft is in Thailand, is het gebruik in veel streken nog wel sociaal aanvaard. Een blanke man, die zijn gezin toegewijd is en die bovendien in het “beloofde land” woont, wordt dan erg aantrekkelijk.
‘Bij gebrek aan vrienden, financiële middelen en door het taalprobleem is zo’n Thailandse bruid in het begin volledig afhankelijk van haar echtgenoot en zal ze zich met veel zorg aan hem wijden’, aldus Waldimar Van der Elst, secretaris van de Wat Dhammapateep-tempel. Dat sluit aan bij de verwachtingen van de meeste Belgische echtenoten. Zij kiezen vaak voor een Thailandse vrouw vanwege haar exotische verschijning, vlijt en gehoorzaamheid. Onderzoek suggereert ook dat zij zelf niet goed in de Belgische huwelijksmarkt liggen of niet ingenomen zijn met de geëmancipeerde westerse vrouwen. ‘Als ze de taal leert, uit gaat werken en mensen leert kennen, verdwijnt de gehoorzaamheid en het onderdanige respect, waarvoor Thailandse meisjes zo gegeerd zijn. De echtgenoot verliest stilaan de greep op zijn vrouw en de vrouw gaat haar eigen weg’, zegt Van der Elst nog. Daarmee nuanceert ze ook het slachtofferbeeld dat over de Thailandse “importbruiden” bestaat. Ze willen graag zelf de kost verdienen en hun familie in Thailand financieel ondersteunen.
machtspositie
België mag dan al het beloofde land zijn, een sprookjeshuwelijk hebben de vrouwen vaak niet. ‘Dat die huwelijken niet altijd slagen, is niet verwonderlijk’, zegt Heyse. ‘De internationale migratiewetgeving zorgt ervoor dat de partners weinig tijd krijgen om elkaar te leren kennen voor ze in het huwelijksbootje stappen. De grote afstand maakt contact houden moeilijk en vliegtuigtickets zijn duur. Bovendien leert de man zijn Thailandse vrouw meestal kennen in een vakantiecontext en spreken ze elkaars taal niet. Migratie op zich vormt al een ingrijpende gebeurtenis. Als er dan nog ouders of kinderen uit een vorige relatie in Thailand onderhouden moeten worden, kan dat voor spanningen in het huwelijk zorgen.’
Door de Europese integratie ontstond de noodzaak om het migratiebeleid van de lidstaten op elkaar af te stemmen. Voor België betekende dat een verstrenging, zo niet zou ons land als toegangspoort tot Europa beschouwd worden. De wetgeving wil de huwelijksmigrant beschermen en schijnhuwelijken tegengaan, maar dwingt de migrant op die manier in een kwetsbare positie. ‘De controleperiode op gezinshereniging is drastisch verlengd. Vroeger moest een huwelijksmigrant die van buiten de EU kwam vijftien maanden bij zijn of haar Belgische echtgenoot blijven, om bij een scheiding zijn of haar verblijfspapieren niet te verliezen. Nu is dat al drie jaar’, zegt juriste Sabrine Dawoud van het Vlaams Minderhedencentrum. ‘Zo belandt de huwelijksmigrant in een afhankelijke positie en de Belgische partner in een machtspositie, wat de kans op misbruiken vergroot. Bovendien is de regeling in geval van misbruik weinig transparant.’
sneeuwbaleffect
Volgens Waldimar Van der Elst is er sprake van een kentering in de Thailandse huwelijksmigratie. Er zijn nog steeds mannen die een vrouw selecteren op uiterlijk en bedprestaties in de bars van Pattaya, maar dat aantal zou afnemen. Informele familie- en vriendschapsnetwerken zijn voor Thailanders erg belangrijk en van die kanalen wordt handig gebruik gemaakt. Ze trachten hun zussen of vriendinnen naar België te halen door hen hier aan een man te koppelen, wat voor een sneeuwbaleffect zorgt. Mannen die een Thailandse vrouw wensen, komen naar de tempel om een babbeltje te slaan met mannen die reeds met een Thailandse getrouwd zijn of om bij de vrouwen te polsen naar geïnteresseerde kennissen. Vervolgens boekt de Belgische man een reisje Thailand en komt de Thailandse schone met een toeristenvisum voor enkele maanden naar België. Als het dan nog steeds klikt, wordt de stap naar een huwelijk overwogen. De monnik in Wat Dhammapateep ziet het allemaal met lede ogen gebeuren. Maar zoals het een goede boeddhist betaamt, velt hij geen oordeel.
Lees ook het verslag van het bezoek aan Wat Dhammapateep op www.MO.be

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift