Minder werken om jobs te redden

Japan zoekt naarstig naar nieuwe middelen om de
werkloosheid te bestrijden, die in december vorig jaar een recordhoogte van
5,6 procent bereikte. Eén van de alternatieven, dat momenteel topprioriteit
is op de jaarlijkse lente- arbeidsonderhandelingen of ‘shunto’, is
arbeidsduurvermindering. Werknemers zouden minder gaan werken, zodat er
nieuwe jobs vrijkomen. De vraag is echter of de Japanse samenleving hier
klaar voor is.


Volgens de vakbonden blijft de interesse op het terrein momenteel beperkt:
minder dan 1 procent van de Japanse bedrijven probeert het systeem uit. Het
gaat meestal om kleine of middelgrote bedrijven, met veel oudere werknemers.
Op dit moment wordt het ook nog vooral gezien als een noodmaatregel. Maar
daar zou verandering in kunnen komen.
Vooral omdat ook grote bedrijven de riem aanhalen. Toyota, de grootste
Japanse autoproducent met 25 miljard dollar aan inkomsten vorig jaar, heeft
aangekondigd dat de salarisschalen niet zullen stijgen, ondanks de eisen van
de vakbond voor 1000 yen (8,6 euro) extra per maand. In het nieuwe fiscale
jaar, dat op één april van start gaat, worden heel wat nieuwe
herstructureringen en ontslagen verwacht.

Door werk te herverdelen kunnen we jobs beschermen, aldus Naoto Omi van
Zensen, een federatie van verschillende vakbonden. Het sluit bovendien ook
meer aan bij de Japanse cultuur. Voor Japanse werknemers is werkzekerheid
nog steeds belangrijker dan een hoog loon. Maar toch botst
werktijdvermindering ook met een aantal Japanse gewoonten. In Japan, waar
overwerken normaal is, gaat het aantal jobs niet toenemen als in de werkuren
gesnoeid wordt, stelt professor Hiroyuki Ida van de Osaka Universiteit.
Vooral kleinere en middelgrote bedrijven willen gewoon liever mensen die
lange dagen kloppen voor minder geld. Het debat in Japan wordt volgens hem
nog niet op hetzelfde niveau gevoerd als in Europa. Bijvoorbeeld: Als het de
bedoeling is de werktijd te verkorten zou men het voorbeeld moeten volgen
van Frankrijk dat een 35-uren werkweek heeft ingevoerd, vinden
vakbondsmensen. Maar Japan is er niet klaar voor om zo ver te gaan.

Ook onder de werknemers en vakbondslui zijn de meningen verdeeld. Sommigen
die nu voltijds werken en hun overuren betaald krijgen, zijn bang dat ze te
veel van hun inkomen moeten afstaan. De Japanse Federatie voor Textiel,
Kleding, Chemische, Voedsel en aanverwante Industrieën, één van de grootste
vakbonden van het land, zei vorige maand dat werkherverdeling een ander
woord is voor besparingen. Masayuko Tanabe, de secretaris-generaal van de
vakbond van een kleine supermarkt in Tokio heeft zich verzet toen het
management werkherverdeling wilde invoeren. Dit kan dan misschien werken
voor grote bedrijven, niet in kleine ondernemingen waar de werknemers de
kleine winsten moeten verdelen. Een advocate die vrouwelijke werknemers
vertegenwoordigt vreest dat vrouwen die part-time werken hun jobs nog gaan
moeten delen en inleveren. Hatsue Okada, een 33-jarige verpleegster vindt
dit juist een interessant systeem, dat haar toelaat werk, gezin en
huishouden te combineren.

Voorstanders wijzen erop dat arbeidsherverdeling de Japanse werknemers
eindelijk kan bevrijden van hun lange werkuren. Koji Kitaoka,
verantwoordelijk voor een dagcentrum voor senioren, was één van de eerste
Japanse werkgevers die het systeem invoerde en is enthousiast. Op deze
manier hebben we competente mensen met ervaring kunnen aanwerven die geen
voltijdse jobs kunnen of willen uitoefenen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3059   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift