Mishandelde Libanese vrouwen snakken naar nieuwe wet

Getrouwde vrouwen in Libanon die thuis mishandeld worden, blijven overgeleverd aan de genade van verschillende religieuze gerechtshoven. Een zwaarbevochten burgerwet tegen huiselijk geweld wacht al sinds de zomer op stemming in het parlement.

  • CC Charles Roffey Slachtoffers van huiselijk geweld blijven in de kou in de Libanese rechtbanken. CC Charles Roffey

Aisha, een 24-jarige moeder van vier uit de Bekavallei, is een van de vrouwen die een scheiding met voogdij eist. Ze vertelt hoe ze herhaaldelijk werd geslagen door haar echtgenoot, die haar ook dwong om haar lichaam tot vier keer per dag te verkopen om voor zijn cocaïneverslaving te betalen.

Vorig jaar sloeg Aisha op de vlucht. “Ik wilde een nieuw leven voor mijn kinderen, ik wilde niet langer een moeder met een slechte reputatie zijn.” Nu leeft ze in Beiroet samen met twee broers en kampt ze met een depressie. Ze is verwikkeld in een proces voor scheiding en voogdij.

Bij een scheiding bevoordelen de sektarische gerechtshoven in Libanon meestal de echtgenoot. Aisha denkt ook dat haar man geld betaalt aan de sjeik (een soenniet, net als hij) om hun zaak te blokkeren. “Er gebeurt niets. In Beka is zoiets een familiekwestie, iedereen kent elkaar.”

Religieuze wetten

Libanon telt achttien religieuze sekten die een vonnis kunnen vellen over persoonsgebonden materie zoals huwelijk, scheiding, voogdij, alimentatie en erfenis. Voor vrouwen in een gewelddadig huwelijk gaan de religieuze wetten van erg strikt (zoals bij de sjiitische moslims en maronitische christenen), waardoor vrouwen nagenoeg niet kunnen scheiden, tot milder (zoals bij orthodoxe en druzische sekten).

Artsen van de Amerikaanse Universiteit van Beiroet bevraagden dit jaar honderd Libanese vrouwen. Meer dan twee derde leed onder verbaal geweld van hun echtgenoot, terwijl 40 procent echt met fysiek geweld te maken kreeg. De meeste vrouwen durven dan niet te scheiden, uit angst om de voogdij over hun kinderen of financiële steun te verliezen.

Uit de privésfeer halen

Het huidige wetsontwerp voor huiselijk geweld, dat in juli na zware druk van activisten groen licht kreeg van een parlementaire commissie, zou mishandeling grotendeels uit de privésfeer halen en een publieke aangelegenheid maken.

“Mishandelde vrouwen zullen het recht krijgen om naar de politie te stappen en klacht in te dienen”, verklaart Raghida Ghamlouch, een maatschappelijk werkster bij de Libanese Raad tegen Vrouwengeweld. “De staat zal het recht hebben om de overtreder te straffen.”

Vandaag is er al wettelijke bescherming voor slachtoffers van mishandeling, bijvoorbeeld contactverbod, maar activisten hekelen dat er geen veroordeling is van verkrachting binnen het huwelijk, en dat de focus ook op de bescherming van de “familieleden” ligt en niet uitsluitend op de bescherming van de vrouw.

Wachten op nieuwe wet

Het sektarische systeem in Libanon zit ingebakken in alle aspecten van het sociale en politieke leven, en werd versterkt door de burgeroorlog van 1975 tot 1991. Zo is de president een maroniet, de premier een soenniet, de parlementsvoorzitter een sjiiet. Er bestaat geen burgerrecht voor persoonsgebonden zaken, zoals het huwelijk. De Libanezen hebben al herhaaldelijk geprotesteerd tegen deze religieuze beperkingen.

Ook als sektarische gerechtshoven vonnissen in het voordeel van de echtgenote, kan de implementatie tot problemen meiden. Nicole getuigt bijvoorbeeld hoe ze al acht jaar vruchteloos wacht op de alimentatie van haar ex-man, zonder dat het gerecht in actie komt.

Door de politieke instabiliteit in Libanon moeten de wetgeving en bijgevolg ook de privélevens van heel wat mishandelde vrouwen nog maar eens wachten. “We wachten op de nieuwe wet, maar weten niet wanneer het parlement zal samenkomen”, zegt Raghida Ghamlouch.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2925   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift