MUSTAPHA BARGHOUTI: Sharon heeft ons bevrijd van illusies

Ariel Sharon en George Bush praten wel met elkaar, maar niet met Yasser Arafat of andere Palestijnse leiders. Het conflict wordt op de spits gedreven, en de stem van de Palestijnse bevolking blijft meestal afwezig in het internationale debat. Daarom belde MO* met Mustapha Barghouti, een van de centrale figuren uit een actief, maar vaak over het hoofd gezien Palestijns maatschappelijk middenveld.
Mustapha Barghouti is arts en activist, voorzitter van de Unie van de Palestijnse medische hulpcomités en één van de stichters van Almubadara, het Palestijns Nationaal Initiatief dat een alternatief wil bieden voor het huidige bestuur in de Palestijnse bezette gebieden. Hij putte zijn inspiratie uit het werk en de persoon Edward Said, de Palestijnse academicus die vanuit de VS invloedrijke analyses maakte van de toestand in Israël. Said vestigde op zijn beurt in een van zijn laatste essays al zijn hoop op Mustapha Barghouti. ‘Er wordt een echte oorlog tegen ons gevoerd,’ zegt hij, ‘een oorlog die niet vrede of veiligheid als doel heeft, maar de verjoodsing van de Palestijnse bezette gebieden, de verdrijving van de Palestijnen uit Oost-Jeruzalem en het inpalmen van wat er overgebleven is van historisch Palestina.’
Hebben de vredesakkoorden van Oslo dan niets gerealiseerd voor de Palestijnen?
Mustapha Barghouti: Het is nu duidelijk dat alle onderhandelingen en akkoorden gebruikt werden om verborgen agenda’s te bereiken. De akkoorden van Oslo en de doolhof van gedeeltelijke, tussentijdse en overgangsoplossingen waren in feite mechanismen om tijd te winnen, om veranderingen te bewerkstelligen en een nieuwe realiteit te creëren. Een realiteit van bezetting en onteigening, van gewijzigde verhoudingen tussen joden en Palestijnen. En Sharon wil die veranderingen onomkeerbaar maken. Israël heeft altijd hetzelfde beleid gevoerd, in perioden van vrede, in perioden van oorlog en in perioden van onderhandelingen, altijd is het doorgegaan met het bouwen van nederzettingen, het inpalmen van meer grondgebied en het opvoeren van de druk op de Palestijnen. Sharon kent geen genade en hij wil het werk afmaken dat 1948 begonnen is: hij wil Groot Israël realiseren.
George W. Bush steunt de Israëlische terugtrekking uit de Gazastrook en verklaart dat de terugkeer naar de grenzen van 1967 en de terugkeer van de vluchtelingen onmogelijk zijn.
Mustapha Barghouti: Bush en Sharon hebben gewoon het einde van het vredesproces aangekondigd en de Routekaart verbeurd verklaard. De aangekondigde terugtrekking uit de Gazastrook is in werkelijkheid een reorganisatie van de Israëlische bezetting. En Bush heeft gewoon groen licht gegeven aan Sharon om daarmee door te gaan. In deze laatste Intifada zijn er meer dan 3000 mensen vermoord en zijn al meer dan 4000 mensen gewond geraakt. Sharon wil Gaza omvormen tot een grote gevangenis die aan alle kanten omsingeld wordt. Die “gevangenis” wil hij bovendien gebruiken om er ongewenste Palestijnen van de Westelijke Jordaanoever en Jeruzalem naar te deporteren. Met de Apartheidsmuur heeft Sharon zijn plan om de Palestijnen te omsingelen en de Westelijke Jordaanoever tot kleine gevangenissen om te vormen al gerealiseerd. Nu krijgt hij van de Verenigde Staten het groene licht om de nederzettingen te behouden, de annexatie van Oost-Jeruzalem legitiem te maken en de vluchtelingen het recht op terugkeer te ontnemen.
U ziet geen enkele positieve kant aan de plannen van premier Sharon?
Mustapha Barghouti: De jongste ontwikkelingen hebben maar één voordeel: ze hebben de Palestijnen bevrijd van illusies. Zowel de Oslo-akkoorden als het recente vredesinitiatief van Genève, waarin onafhankelijke Palestijnen en Israëli’s met een alternatief naar buiten kwamen, zijn illusies en bedrieglijke schijn. De werkelijkheid is dat er gedurende de laatste twintig jaar een pact gegroeid is tussen de extreme rechterzijde in Israël, die van Israël een racistische maatschappij gemaakt heeft, en de neoconservatieve stroming in de Verenigde Staten, die ook een fundamentalistisch extremistische kracht vormen. Deze alliantie heeft het akkoord tussen Sharon en Bush voortgebracht.
Waarnemers zijn het erover eens dat door de verklaringen van Bush en Sharon een Palestijnse onafhankelijke staat verder weg is dan ooit. Betekent dit het einde van het Palestijnse project?
Mustapha Barghouti: De Palestijnse Autoriteit is in de val gelopen, niet het Palestijnse project. Het zijn degenen die de Oslo-akkoorden onderhandeld en ondertekend hebben, degenen die toegevingen gedaan hebben aan Israël ten koste van de legitieme rechten van het Palestijnse volk, die strop zitten. Het Palestijnse volk bevrijdt zich nu van al die akkoorden omdat ze de Israëlische greep op het Palestijnse leven alleen maar vergroot hebben.
De bezetting heeft zich omgevormd tot een mengvorm van bezetting en apartheidsregime. Wij leven in een land dat op alle mogelijke manieren omsingeld wordt door de bezettende macht. De levensstandaard is door de bouw van de muur en het vernietigen van de Palestijnse basisstructuren sterk achteruitgegaan. 70 procent van de Palestijnen leeft onder de armoedegrens en 60 procent is werkloos. Israël wil de landbouw en de industrie in de Bezette Gebieden vernietigen. Tijdens deze laatste intifada heeft Israël meer dan 500.000 bomen ontworteld en verloren we zo goed als alle water. Een Palestijn beschikt over minder dan 120 kubieke meter water per jaar, terwijl een joodse kolonist in de Bezette Gebieden jaarlijks meer dan 1450 kubieke meter verbruikt. Dat is een extreme vorm van racistische discriminatie.
Op de steun van de VS kunnen de Palestijnen voorlopig niet rekenen. Wat rest er dan?
Mustapha Barghouti: Israël beschikt over een gigantische militaire macht en de Arabische wereld is een oord van grote wanhoop en ellende. Dat laatste maakt de zaken alleen maar erger. Tegelijk zien we overal in de wereld de solidariteit met de Palestijnen groeien. De globale beweging tegen het neo-imperialisme, dat steeds vaker de tweede mondiale supermacht genoemd wordt, is een bondgenoot voor ons. De Palestijnse zaak is nu het belangrijkste bevrijdingsproject in de wereld. Het Palestijnse volk bezit een grote kracht en gelooft dat er ooit een einde komt aan de bezetting en de onderdrukking. Er is gewoon geen ander alternatief. Het Palestijnse volk moet ofwel met de bezetter collaboreren ofwel zich van de bezetting bevrijden, en ik ben ervan overtuigd dat het volk voor het tweede kiest. Ik ben ervan overtuigd dat Sharon weg zal gaan. Maar de situatie is moeilijk, de weg is lang en we moeten offers brengen.
Op welke manier kunnen de Palestijnen zich nog verzetten?
Mustapha Barghouti: Door blijvend een beroep te doen op het internationaal recht en door onze zaak beter bekend te maken bij de internationale publieke opinie. We blijven vechten voor onze rechten, we blijven vasthouden aan de belangrijkste eisen van het Palestijnse volk: het recht op terugkeer voor de vluchtelingen, het recht van het Palestijnse volk op vrijheid en waardigheid, het recht op een echte Palestijnse staat met volledige controle over alle gebieden die bezet werden in 1967 en de bevrijding van Jeruzalem, zodat die stad de hoofdstad van Palestina wordt. Tot nu toe zijn we er in geslaagd een ruime meerderheid van de bevolking te mobiliseren en actie te voeren tegen de apartheidsmuur. Ook zijn er negenduizend vrijwilligers uit alle hoeken van de wereld naar de Palestijnse gebieden gekomen om de Palestijnen te steunen. Dit is een succes waarop we zeker willen voortbouwen.
Heeft de liquidatie van de Hamas-leiders sjeik Yassin en Al-Rantisi de Palestijnse bevolking doen opschuiven naar de radicaal-islamitische kant?
Mustapha Barghouti: Toch niet. Door het mislukken van het vredesproces en door het slechte bestuur, heeft de Fatah beweging -de voornaamste fractie in de PLO en dus ook het sterkst vertegenwoordigd in de Palestijnse Autoriteit- veel krediet verloren, dat is wel waar. Een grote meerderheid van de mensen is ontgoocheld en heeft de bestaande politieke krachten de rug toe gekeerd. Die meerderheid zoekt een alternatief, een derde weg tussen Fatah en Hamas. Deze derde weg is volgens ons de democratie en dat proberen we via onze beweging Almoebadara te realiseren.
De Europese Unie staat positief tegenover de rechten van de Palestijnen en heeft kritiek geuit op de uitlatingen van Bush en Sharon. Blij?
Mustapha Barghouti: We verwachten van de Europese Unie dat ze een stevig standpunt inneemt tegen de plannen van Sharon en Bush. De Unie moet blijven hameren op het respect voor het internationaal recht. Ze zou zich ook moeten houden aan de standpunten die ze ingenomen heeft, met name over het recht op een onafhankelijke Palestijnse staat. Het is standvastigheid of schijnheiligheid.
Hoopt u nog te leven in een onafhankelijke Palestijnse staat of zal dat voor de komende generaties zijn?
Mustapha Barghouti: Ik weet niet hoelang ik te leven heb, maar ik hoop wel de onafhankelijke Palestijnse staat nog mee te maken. Voor mij zijn de Palestijnse eisen echter belangrijker dan de behoefte om in een onafhankelijke Palestijnse staat te leven. De basiseis is dat het Palestijnse volk bevrijd moet worden van de slavernij, van de onderdrukking, de uitbuiting en de bezetting. Tegenover de volgehouden vernietigingspolitiek van Israël stellen de Palestijnen de eis op een sterke en democratische rechtsstaat. We moeten die eis realiseren binnen de huidige Palestijnse Autoriteit en binnen een toekomstige Palestijnse staat, maar als die er niet komt kunnen we ons recht op democratie ook realiseren binnen een eengemaakt Palestina.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

randomness