Ngo's bereiden zich voor op toespitsing vluchtelingencrisis

Niet-gouvernementele organisaties in Colombia
maken zich op voor een humanitaire crisis nu het vredesoverleg tussen de
regering en de FARC, de grootste rebellengroep in het land opgeblazen is. De
eerste aandacht gaat uit naar de 80.000 bewoners van ‘Farclandia’, een
gebied van 42.000 vierkante kilometer in het zuiden van Colombia dat eind
1998 door het leger werd ontruimd om de vredesgesprekken met de FARC
mogelijk te maken. Sommige inwoners van het gebied hebben het stigma
rebellenvriendelijk te zijn, en dat komt in Colombia ongeveer neer op een
doodsvonnis. Maar ook op andere plaatsen in het land verwachten de
hulporganisaties nieuwe vluchtelingenstromen.


Donderdag begon het leger Farclandia binnen te trekken, en naar alle
waarschijnlijkheid zullen ook de rechtse doodseskaders, de gezworen vijanden
van de linkse rebellen, er niet lang op zich laten wachten. In San Vicente
del Caguán, het grootste dorp in het gebied waar de vredesgesprekken werden
gehouden, circuleert al een lijst met 30 namen van mensen die nauw met de
rebellen zouden hebben samengewerkt.

De Verenigde Naties hebben de conflictpartijen in Colombia opgeroepen af te
zien van geweld tegen burgers, maar niemand gelooft dat er veel aandacht zal
worden besteed aan die vrome wens. De burgeroorlog in Colombia eiste de
voorbije jaren ongeveer 3.500 slachtoffers per jaar, en dat aantal zal
waarschijnlijk stijgen nu het overleg tussen de regering en de rebellen is
afgebroken.

Colombiaanse mensenrechten- en hulporganisaties kwamen donderdag bijeen om
zich te beraden over de verwachte escalatie van de burgeroorlog. Volgens
CODHES, een mensenrechtenorganisatie die het vooral voor interne
vluchtelingen opneemt, wachten duizenden inwoners van Farclandia om het
gebied bij de eerste de beste gelegenheid te ontvluchten. Colombia telt al
ongeveer 2 miljoen interne vluchtelingen, op een totale bevolking van 42
miljoen. Vorig jaar alleen al kwamen er 340.000 nieuwe vluchtelingen bij.
Jorge Rojas, de directeur van CODHES, vreest dat de hulpverlening aan al die
ontheemden bemoeilijkt zal worden door de nieuwe vijandelijkheden die worden
verwacht.

De Colombiaanse ngo’s vinden dat zowel de guerrilla als de regering schuld
hebben aan het mislukken van de vredesonderhandelingen, al klinkt in de
donderdag opgestelde gemeenschappelijke verklaring vooral de kritiek aan het
adres van de rebellen door. De hulporganisaties zijn van plan te blijven
aandringen op een hervatting van de vredesgesprekken, die onvermijdelijk
blijven, zelfs na een nieuwe nutteloze oorlog. De Colombiaanse civiele
samenleving is van plan in mei een vredescongres te organiseren, en wil daar
een oproep lanceren aan de dan nog onbekende nieuwe president om naar de
onderhandelingstafel terug te keren. De eerste ronde van de Colombiaanse
presidentsverkiezingen vindt in mei plaats, een eventuele tweede ronde volgt
in juni.

De ngo’s willen een plan uitwerken om de 80.000 inwoners van het gebied dat
tot donderdag in handen van de FARC was te helpen. Maar we vragen ook dat
de rechten van burgers in andere delen van het land gerespecteerd worden,
zegt Rojas. Duizenden burgers zitten in de val van de paramilitairen. De
ngo’s maken zich met name ook zorgen om de bevolking in de regio’s Arauca en
Catatumbo en de zuidelijke provincies Cauca, Nariño en Putumayo. In het
zuiden van het land is het leger vorig jaar met een grootschalige campagne
tegen de drugshandel en de guerrilla begonnen. In de marge daarvan proberen
guerrilla-eenheden en paramilitaire groepen in nieuwe streken voet te vatten
en elkaar gebieden afhandig te maken. Van al die offensieven is de
burgerbevolking het slachtoffer. De besproeiing van cocavelden met
herbiciden heeft bijvoorbeeld al naar schatting 36.000 boeren uit de
zuidelijke provincies op de vlucht gejaagd.

De VN volgt de situatie in Colombia op de voet. Deze week is toevallig een
fact-finding mission van het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen
aangekomen in het land om zich een beeld te vormen van de interne
vluchtelingenproblematiek.
Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift