Nieuwe wet roeit kinderhandel in Kameroen nog niet uit

De nieuwe wet die Kameroen onlangs invoerde tegen kinderhandel, lijkt in de praktijk weinig effect te hebben. De 13-jarige Helen Angwa werkt bijvoorbeeld van vijf uur ’s ochtends tot middernacht in een restaurant in Yaoundé. Het meisje was amper 9 jaar oud toen ze aan de restaurantuitbaatster werd verkocht.
In Kameroen geldt sinds januari van dit jaar een wet die kinderhandel streng bestraft. Overtreders van de wet riskeren 10 tot 20 jaar cel en geldstraffen tussen 95 en 1.900 dollar. Helen heeft daar echter weinig aan. “De eigenares van het restaurant kwam me in 2002 uit mijn dorp weghalen”, vertelt Helen in gebroken Frans. “Mijn ouders zeiden me dat ze niet genoeg geld hadden om voor mij te zorgen. Mijn nieuwe moeder in Yaoundé zou goed voor me zorgen.”

Helen werkt nu in het restaurant, maar krijgt er geen cent voor betaald. Fatsoenlijk eten heeft ze alleen wanneer de uitbaatster afwezig is of wanneer één van de klanten vrijgevig is. Het verhaal van Helen Angwa staat niet op zichzelf. De kinderhandel in Kameroen is verre van uitgeroeid. Er is ook een wet die bepaalt dat kinderen jonger dan achttien jaar, niet mogen werken. Ook die wet blijft dode letter.

Emilienne Efon exploiteert het restaurant waar Helen werkt. “Ik had iemand nodig om schoon te maken”, vertelt de zakenvrouw. “Het meisje was minderjarig toen ze hier aankwam, maar kijk, nu is ze een vrouw. Ze doet alles wat ik zeg en bezorgt me geen problemen. Kun je dan beweren dat ze hier gevangen zit?” De uitbaatster wil niet zeggen hoeveel geld het meisje als loon krijgt.

Helen komt uit Santa, een dorp in de buurt van Bamenda, een stad op 400 kilometer ten westen van Yaoundé. De streek wordt zwaar geteisterd door de kinderhandel, weet Joseph Chongsi Ayeah. Hij is de voorzitter van het Centre for Human Rights and Peace Advocacy, een niet-gouvernementele organisatie in Bamenda. “Negentig procent van de inwoners van Bamenda is slachtoffers van de kinderhandel of doet eraan mee.”

Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) waren vorig jaar circa 600.000 kinderen het slachtoffer van de handel in Kameroen. Horizon Jeunesse, een ngo uit Yaoundé, schat dat bijna 3 miljoen kinderen de dupe zijn van de kinderhandel en in omstandigheden werken die veel weg hebben van slavernij. Officiële statistieken geven aan dat Kameroen bijna 17 miljoen inwoners telt, van wie zo’n 56 procent jonger dan 20 is.

De uitbuiting van kinderen neemt allerlei vormen aan. Jongens moeten vaak werken op plantages die cacao, koffie en rubber produceren. Meisjes zie je dikwijls als schoonmaaksters en serveersters. Maar al te vaak worden kinderen seksueel misbruikt en soms komen ze in de prostitutie terecht.

“Kameroen was vroeger een doorgangsland voor kinderhandelaars”, aldus Léon Noah Manga, die betrokken is bij een project in Yaoundé dat de kinderhandel en kinderuitbuiting in West- en Midden-Afrika tracht te bestrijden. “Sinds een paar jaar is Kameroen een land dat kindslaven en kindprostituees levert aan de buurlanden.”

Alleen al in de maand juni konden zo’n 200 kinderen uit Kameroen en circa 60 van hun lotgenoten uit Benin en Nigeria worden gered aan de Kameroense grenzen. De kinderen waren op weg naar werkgevers in Gabon en Equatoriaal-Guinea. Ze werden naar hun families teruggestuurd, zegt Manga.

Tot nu toe is nog niemand uit de kinderhandel veroordeeld. “Er is een wet om uitbuiters van kinderen op te sporen”, stelt Ghislaine Eballe van het Kameroense ministerie van Sociale Zaken. “Maar als er geen feiten worden aangegeven, kunnen wij niets ondernemen tegen het gebruik van kindslaven.”

Activisten vinden dat nogal wat ouders zich onverantwoordelijk gedragen door hun kinderen aan handelaars over te leveren. Tegelijk beseffen ze dat het fenomeen nauw samenhangt met de armoede. Bijna 50 procent van de Kameroeners verdient minder dan 1 dollar per dag. Nicolas Mukama, de voorzitter van Horizon Jeunesse, wijst erop dat ook de economische crisis en de zwakkere familiebanden hun rol spelen.

Heel wat kinderen zijn zo overgeleverd aan kinderhandelaars en “mama’s” (restaurantuitbaatsters) die geen er niet voor terugdeinzen de kinderen te gebruiken voor prostitutie en het verhandelen van drugs.

Volgens Ghislaine Eballe denken de meeste Kameroeners dat ouders met hun kinderen mogen doen wat ze willen. “Wij roepen de ouders en iedereen die van kinderen houdt op om de kinderhandel en –uitbuiting af te keuren.” (DB/JS)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift