Oorlog tegen drugs vergiftigt boeren

Met steun van de Verenigde Staten besproeit
Colombia duizenden hectare illegale drugvelden vanuit de lucht. De gifwolken
blijken schadelijk te zijn voor mens en dier en voor de voedselvoorraden. De
ombudsman van Colombia kreeg van de overheid een radicaal ‘nee’ op zijn
vraag om de besproeiing op te schorten tot de risico’s in kaart zijn
gebracht.


President Alvaro Uribe heeft gekozen voor een vernietiging van letterlijk
alle plantages, niet alleen die van industriële omvang. Dat betekent dat ook
kleine plantages, van minder dan drie hectare vanuit de lucht worden
bestoven. Dat daar dorpen, legale velden met voedsel en weides met vee
tussen liggen, is geen reden om ze te ontzien. Zo wordt de laatste tijd het
zuidoostelijke deel van het departement Putumayo, aan de grens met Ecuador,
op grote schaal bestoven. De regio produceert ongeveer de helft van de
illegale drugs van Colombia en er wonen ongeveer 30 000 mensen.

Uribe stelt dat zijn regering niet kan stoppen met zijn oorlog tegen drugs,
want ‘de drugplaag kan niet met lauwe middeltjes worden aangepakt.’ Uribe
stelt dat de verstuiving van pesticiden vanuit de lucht het drugprobleem als
het ware bij de wortel aanpakt. Aanverwante problemen zoals het witwassen
van geld, wapenhandel, smokkel van materieel voor illegale plantages worden
meteen, met het verdwijnen van het basisproduct, mee opgelost. Verder is de
drastische methode ook doeltreffend om de consumptie van narcotica te
beperken. Uribe belooft wel dat zijn administratie de klachten van de
ombudsman zou bestuderen.

Volgens niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) heeft de strakke houding
van de president niet veel te maken met de zogenaamde efficiëntie van de
wolken pesticiden, maar alles met een slaafse houding ten opzichte van de
Verenigde Staten. Het verstuiven van pesticiden is immers een voorwaarde die
de VS stellen in ruil voor de uitbetaling van een schijf van de eerder
beloofde steun. De financiering werd afgesproken in het Plan Colombia, een
anti-drugs en pro-ontwikkelingsprogramma dat de vorige president, Andrés
Pastrana (1998-2002), met de VS heeft afgesproken. Dat programma voorziet
in meer dan een miljard dollar steun, die voornamelijk militair is. De
regering van George W. Bush eist dat pesticiden verstoven worden boven alle
illegale drugplantages. Het gaat om 150 000 hectaren die binnen een jaar
verleden tijd moeten zijn. Een milieuactivist berekende dat er dus maar
liefst 12 000 hectaren per maand moeten worden verdelgd.

De regio van Putumayo wordt de laatste tijd niet alleen geviseerd om de
drugtrafiek aan te pakken, maar meer en meer ook om de burgeroorlog die al
bijna 50 jaar woedt, de kop in de drukken. Het hoofd van de politie van
Putumayo zegt dat het de bedoeling is om de 14 000 hectare cocaplantages,
die de basis leveren voor cocaïne, te verdelgen. De productie is in handen
van de linkse guerrillero’s van het FARC. De verdelging kadert in operatie
Onyx 4, die de uitbreiding van coca- en papavervelden in Putumayo een halt
moet toeroepen. ‘De nieuwe regering wil niets minder dan de drughandel
lamleggen’, zegt de commandant.

Ondertussen blijven de klachten binnenstromen bij Eduardo Cifuentes, de
Colopbiaanse ombudsman. Op het moment dat hij bij de regering ging
aankloppen, had hij 6500 klachten verzameld van boeren uit Putumayo die
zeggen dat hun voedsel op de velden wordt vernietigd, dat weides en
graslanden worden aangetast, dat hun vee sterft en dat zo’n 5000 mensen uit
de regio gezondheidsklachten hebben. Het gaat om gastro-intestinale
problemen, huidaandoeningen, psychologische problemen en een lange lijst
andere kwalen. Volgens experts krijgen de mensen en dieren in de besproeide
regio’s hoge doses glyfosfaat over zich heen. De ombudsman heeft de regering
gevraagd met de besproeiing te stoppen tot de eventueel schade van het gif
in kaart is gebracht. Maar het lijkt erop dat de druk van de VS te hoog is.
Colombia produceert 80 percent van de omzet van cocaïne ter wereld. Vorig
jaar is met hun steun 84 000 hectare coca vernietigd, dit jaar al 70 000.

Ricardo Vargas, researcher bij een niet-gouvernementele organisatie, noemt
de strategie een volledige mislukking. Hij zegt dat er in 1992 ongeveer 40
000 hectare cocaplantages waren. In 2001 is dat tot 144 000 hectare
opgelopen. In een rapport van de Verenigde Naties staat dat Colombia nog
steeds de belangrijkste producent van coca ter wereld is met ongeveer 700
000 ton per jaar. Vargas klaagt verder aan dat de repressieve aanpak van de
regering vooral de zwakste schakel van de drughandel aanpakt: de boeren die
de opbrengst van de plantages broodnodig hebben.
Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift