‘Oubaas wacht op de dood’

Demelza Bush portretteert gepensioneerde gevangenisbewaker William ‘Oubaas’ Everton

De tentoonstelling Waiting and Watching: South African Moments van het Vlaams-Nederlands huis deBuren toont het werk van vier jonge Zuid-Afrikaanse fotografes. MO* vroeg hen hun favoriete foto te kiezen en laat hen er zelf over aan het woord. Tot 27 mei 2011 kan u de beelden zelf gaan bekijken in de Beursschouwburg in Brussel.

  • Demelza Bush William ‘Oubaas’ Everton Demelza Bush
  • Demelza Bush Oubaas en de familie Plaatjie Demelza Bush

Demelza Bush werkt als fotografe en filmmaakster bij Mail & Guardian Online in Johannesburg. In haar fotoreportage portretteerde zij de 79 jaar oude, gepensioneerde gevangenisbewaker William James Everton, beter bekend als ‘Oubaas’. Hij woont als blanke in de garage van de zwarte Plaatjie familie in Bedford.

Waarom hebt u voor deze foto gekozen?

Ik kies niet voor de voor de hand liggende foto die de blanke man bij de zwarte familie afbeeldt. Het verhaal dat ik wil vertellen, is een man die aan het wachten is om te sterven. Daarom kies ook deze foto, omdat hij dat echt afbeeldt. Hoewel zijn vrouw al meer dan tien jaar overleden is, voel je door de tafelkleedjes en de bloemen nog echt haar invloed. Behalve de zwarte familie heeft hij niemand meer, maar toch probeert hij er het beste van te maken.

Een blanke die leeft bij een zwarte familie. Was dat wat u aansprak in dit verhaal?

Oorspronkelijk deed ik een verhaal over Notiti Plaatjie. Zij is een seropositieve politie-inspecteur, maar heeft toch nog een positieve kijk op het leven. Ik wist wel dat er iemand bij haar in de garage woonde, maar ze vermeldde nooit dat hij een blanke was. Ik was toen ook verbaasd dat ‘Oubaas’ geen zwarte was. Ik heb hem leren kennen en veel met hem gesproken. Na lang aandringen van de zwarte familie besloot ik een verhaal over hem te maken.

Is dit verhaal uniek voor Zuid-Afrika?

De blanke die woont bij een zwarte familie, is wel redelijk uniek. Je ziet wel vaker in Zuid-Afrika dat oud-huispersoneel of de zwarte elite bij blanke families inwoont. Ikzelf ben grootgebracht met de gedachte dat we voor onze ouderen moeten zorgen.  Er leefde altijd wel een oudere in ons huis, of het nu mijn grootmoeder was of een tante van 85 die we elke zaterdag bezochten. Ik was echt geschokt dat deze man familie heeft die niet eens weet of hij nog leeft. Dat is misschien ook iets wat me aansprak in dit verhaal.

Speelt ras volgens u een rol in dit verhaal?

Zuid-Afrika focust te veel op ras. Het gaat hier om een familie die zelf niet veel heeft, maar toch zo goed is om voor een oude man te zorgen. Ze waren hem niets verschuldigd. Ondanks zijn verleden als gevangenisbewaarder hebben ze hem een thuis gegeven en behandelen hem als een soort grootvader. Dat verleden speelt in dit verhaal ook geen rol. Je ziet het dus ook niet in de foto’s en op de bijhorende voice-over spreekt hij er ook niet over. Ik vind het verbazingwekkend dat zowel hij als de familie de vele vooroordelen kunnen overwinnen. Ze geven er echt niet om dat hij blank is en zij zwart.

Kan dit een goed teken zijn?

Hopelijk is dit een indicatie van waar Zuid-Afrika naar toe wil. Vooral omdat dit niet gaat om jonge mensen. Oubaas is opgegroeid met apartheid en als gevangenisbewaarder is hij blootgesteld aan een hele hoop racisme. Voor hem zou het gemakkelijk zijn om racistisch te zijn. Vooroordelen zullen er wel altijd zijn. Maar als hij en de familie ondanks het verleden zo met elkaar kunnen omgaan, dan denk ik dat iedereen dat kan.

 

Lees ook de andere interviews:

Sophie Smith: Rooiland
Sophie Smith (°1988, London, Zuid-Afrika) is een Zuid-Afrikaanse fotojournaliste uit Grahamstown, waar zij vier jaar aan de Rhodes University fotojournalistiek studeerde. Smith portretteert de oude boer Rooiland tijdens zijn dagelijkse bezigheden.

 

Lindsay Callaghan: The Beaufort Street Traders
Lindsay Callaghan (°1988) is een fotografe en schrijfster uit Kaapstad, Zuid-Afrika. Na haar opleiding fotojournalistiek aan de Rhodes University in Grahamstown werkte Lindsay als parttime fotografe voor Crocott’s Mail. Aan de hand van een reeks portretten van straatverkopers in Beaufort Street in Grahamstown toont ze de gezichten achter de hoge werkloosheid in Zuid-Afrika.

 

Sarah Schäfer: A Meditation on Time
Na haar studie fotojournalistiek aan de Rhodes University in Grahamstown is Sarah Schäfer (°1986, Johannesburg) gaan werken als freelance fotojournaliste, schrijver en redactrice in Cape Town, Zuid-Afrika. Schäfer toont ons met haar fotoreeks het leven en werk van een horloge- en klokkenmaker in Bedford in de arme Zuid-Afrikaanse provincie Oost-Kaap. Ze geeft de paradoxale menselijke obsessie met tijd op treffende wijze weer in een reeks mooie beelden.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift