Overheid niet bij machte onderwijs te redden

Het budget voor het Russische onderwijs wordt voor
dit jaar verhoogd met twee derden, zo kondigde vice-premier Valentina
Matviyenko aan. Ook minister van Onderwijs Vladimir Filippov kondigde vorige
week een nieuwe inhoudelijke onderwijshervorming aan met nieuwe educatieve
minimumvereisten. Maar de overheid erkent dat de extra middelen en de
hervormingen ruim onvoldoende zijn om de malaise in het Russische onderwijs
op te lossen en de instellingen uit de rode cijfers te halen. De roep om een
privatisering van het onderwijs klinkt steeds luider, maar president Poetin
heeft er geen oren naar.


De economische successen van vorig jaar geven Moskou iets meer speelruimte
en het onderwijs kan daar even van profiteren. Het grootste deel van de
budgetverhoging voor 2002 gaat naar de lonen van de leraars, die in één ruk
verdubbeld worden. Een loonstijging van 100 procent klinkt indrukwekkend,
maar voor de meeste Russische leerkrachten is het ruim onvoldoende. Een
beginnende leraar verdient nu gemiddeld 19,5 euro per maand en het verloop
bij het gedemotiveerde Russische lerarenkorps is bijzonder groot. In vele
scholen is er al enkele jaren te weinig geld om de wedde van de leraars
tijdig te betalen. De scholen op het platteland - zo’n tweederde van het
totaal - zijn het ergst getroffen. Sommige leraars worden er geconfronteerd
met een loonachterstal die oploopt tot tien maanden.

Nochtans was het onderwijs ooit een prioriteit in Rusland. De
Sovjetregeringen spendeerden ongeveer tien procent van haar bruto
binnenlands product aan onderwijs, nu is dat nog ongeveer 0,6 procent.
Dertig miljoen jonge mensen, van kleuters tot universiteitsstudenten,
ondervinden de crisis van het onderwijs dagelijks aan den lijve.

Het onderwijs in Rusland is per definitie door de staat georganiseerd en
gratis. German Gref, de minister voor Economische Ontwikkeling, verklaard
onlangs echter dat het onderwijs de facto niet gratis is omdat het
onderbetaalde lerarenkorps steekpenningen en ‘informele betalingswijzen’
ontvangt van ouders.

De ontwikkeling van een vorm van betalend onderwijs is één van de pistes die
nu onderzocht wordt. Maar de autoriteiten lijken niet gewonnen voor een
grootschalige privatisering. President Vladimir Putin benadrukt dat gratis
onderwijs met één standaard een plicht is die de overheid moet blijven
vervullen. Ook de academische wereld, met aan het hoofd Viktor Sadovnichy,
de rector van de Staatsuniversiteit van Moskou, schaart zich achter dat
standpunt.

Maar het financieringsprobleem van het onderwijs blijft torenhoog en niemand
lijkt een oplossing te zien. Een onderwijsproject van de Wereldbank, dat
sinds mei vorig jaar loopt in de regio’s Samara, Yaroslavl en Chuvash in
centraal-Rusland, geeft aan waar de klemtoon de komende jaren kan liggen.
Het pilootproject van 57 miljoen euro stimuleert lokale overheidsbedrijven
om te investeren in het beroepsonderwijs. De bedoeling is om de openbare
middelen efficiënter te besteden aan en het beroepsonderwijs te promoten,
zegt projectleider Mary Canning. Minister Filippov ziet veel heil in de
aanpak en wil van de ontwikkeling van het beroepsonderwijs een prioriteit
maken.
Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift