Patstelling over Gaza in Veiligheidsraad frustreert VN-diplomaten

Diplomaten van een aanzienlijk aantal ontwikkelingslanden overwegen de Algemene Vergadering van de VN in te schakelen tegen de Israëlische oorlog in Gaza. Ze zijn boos dat de Veiligheidsraad niet in actie komt.
“Het lijkt erop dat ze nog een dag of twee zullen afwachten wat er in de Veiligheidsraad gebeurt. Als de raad niets doet, zullen ze gauw naar de Algemene Vergadering trekken”, zegt een diplomaat die anoniem wil blijven.
Het zijn onder meer islamitische landen als Maleisië, Indonesië en Iran maar ook Venezuela die willen dat de Algemene Vergadering, het hoogste orgaan van de VN, in een resolutie aandringt op een onmiddellijk staakt-het-vuren. Maar andere landen, waaronder sommige Arabische staten, hebben bij bedenkingen bij die procedure.
Binnen de VN is het eigenlijk de Veiligheidsraad die zich met het voorkomen of beslechten van internationale conflicten bezighoudt. Dat orgaan kan VN-lidstaten ook met geweld dwingen zich naar zijn beslissingen te schikken. De Algemene Vergadering kan zijn resoluties niet afdwingen. Maar anders dan in de Veiligheidsraad hebben alle VN-lidstaten in de Algemene Vergadering een stem en zijn er geen landen met een vetorecht.

Tijdverlies


De VS, de belangrijkste bondgenoot van Israël en één van de landen met zo’n vetorecht, hield zaterdag een verklaring van de voorzitter van de Veiligheidsraad tegen, waarin Hamas en Israël werden opgeroepen de wapens onmiddellijk te laten zwijgen.
Heel wat landen krijgen het op de heupen van die vertraging. De Niet-Gebonden Beweging, een groep van 118 ontwikkelingslanden die over een grote meerderheid beschikt in de Algemene Vergadering, verklaarde maandag (5 januari) zwaar teleurgesteld te zijn “door het onvermogen van de Veiligheidsraad om zijn verantwoordelijkheden op te nemen voor de handhaving van internationale vrede en veiligheid”.
De Niet-Gebonden Beweging oordeelt dat Israël een einde moet maken aan de “collectieve bestraffing” van de Palestijnen en “onvoorwaardelijk” al zijn verplichtingen moet nakomen als bezettingsmacht.
De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Zalmay Khalilzad, verklaarde dat er eerst “praktische afspraken moeten komen die werkbaar en duurzaam zijn.” Ook de raketbeschietingen door Hamas moeten stopgezet worden. De VS zijn volgens Khalilzad tegen een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren omdat dit Hamas de kans zou geven zichzelf te herbewapenen.
Diplomatieke waarnemers in New York gaan ervan uit dat de VS niet van standpunt zullen veranderen voor op 20 januari in Washington de nieuwe regering van start gaat. Zo lang kan de militaire operatie van Israël in Gaza dus waarschijnlijk ongestoord voortduren.

Humanitair pleidooi


Medewerkers van de VN zeggen dat de vijandelijkheden dringend moeten stoppen om humanitaire redenen. Volgens John Holmes, het hoofd van de humanitaire operaties van de VN, loopt het aantal burgerslachtoffers in Gaza voortdurend op. “De ziekenhuizen worstelen met de groeiende aantallen gewonden. Er is ook niet genoeg stroom.”
Holmes riep al verscheidene malen op tot een staakt-het-vuren, “maar daarop komt geen respons”. Intussen verergert de crisis volgens Holmes dag na dag.
De voorzitter van de Algemene Vergadering, de Nicaraguaan Miguel d’Escoto Brockmann, drong ook al herhaaldelijk aan op een staakt-het-vuren. Zijn woordvoerder, Enrique Yeves, nam maandag de Veiligheidsraad onder vuur. “Deze organisatie werd opgezet om de vrede te handhaven. Waarom neemt ze geen beslissingen? Waarom blijven er elke dag mensen sterven?”
Sommige VN-medewerkers en diplomaten hebben de hoop niet opgegeven dat de Veiligheidsraad toch nog snel in actie komt. Secretaris-generaal Ban Ki-moon bepleit de zaak vandaag (dinsdag) bij de Amerikaanse president George W. Bush. Maandag overlegde hij met Amr Moussa, de secretaris-generaal van de Arabische Liga, en met verscheidene buitenlandministers van Arabische landen.

Suggesties


Experts in conflictresolutie oordelen dat de Veiligheidsraad zo snel mogelijk met een forse resolutie voor de dag moet komen die het geweld tegen burgers door Israël en Hamas veroordeelt en eist dat daar meteen een einde aan komt. Amnesty International wil dat de Veiligheidsraad Israël ook aanmaant om de beperkingen op de aanvoer van humanitaire hulp naar Gaza op te heffen en hulpverleners en journalisten toegang biedt tot de gebieden waar gevochten wordt.
De International Crisis Group (ICG) waarschuwt dat er snel moet worden gehandeld, om te vermijden dat de oorlog nog verder uit de hand loopt en Gaza helemaal gedestabiliseerd wordt. Die les hadden de VS en Europa volgens de ICG al moeten leren uit de Israëlische oorlog tegen Hezbollah in Libanon in 2006. Volgens de ICG is er nog altijd tijd om een wapenstilstand uit te werken die aanvaardbaar is voor beide kampen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift