Portugal wil Europees peloton inhalen met Oost-Europesegastarbeiders

Portugal is met zijn lage industrialisering en
zijn lage bruto binnenlands product nog steeds het lelijke eendje van
Europa. Het probeert die achterstand de laatste jaren in sneltempo weg te
werken en dat verklaart de bouwwoede die het land in zijn greep heeft. Om de
Portugese droom te realiseren zet Portugal zijn poorten open voor legale en
illegale migranten vanuit Oost-Europa.


Portugal was lang de favoriete bestemming voor migranten uit voormalige
Portugese kolonies in Afrika en Latijns-Amerika. De Portugese Brazilianen en
Kaapverdiërs zijn tegenwoordig goed voor bijna twee procent van de
populatie. Tot voor kort waren zij het grootste allochtone segment in de
Portugese samenleving. Het totale aantal buitenlanders is de jongste jaren
echter gestegen tot 4,1 procent van de bevolking door een influx vanuit
Oost-Europa. 65 procent van de migranten komen tegenwoordig uit Oost-Europa,
zo constateert de Portugese immigratiedienst SEF. Sinds kort worden de
Brazilianen en Kaapverdiërs zelfs overvleugeld door migranten uit Oekraïne.

De meeste migranten die de toestemming krijgen om zich in het land te
vestigen komen uit Oekraïne, Moldavië, Belarus, Georgië, Litouwen,
Kazachstan, Oezbekistan en Letland. Hun aanwezigheid wordt stilaan merkbaar
op straat en in de winkelrekken. In de grote steden verkopen kiosken nu
kranten in het Russisch, de lingua franca van de ex-Sovjetlanden. Kranten
als Slobo en Nasha Gazeta hebben een oplage van 30.000 en halen daarmee een
derde van de oplage van Oporto’s Jornal de Noticias, de grootste krant van
het land.

In de uitstalramen van boekenwinkels zie je steeds vaker titels in
cyrillische lettertekens. Steeds meer supermarkten spelen in op de vraag van
de nieuwe migranten om de Slavische heimwee te smoren in Russisch bier en
wodka. We willen ons integreren in de Portugese maatschappij maar de
nostalgie naar onze cultuur blijft groot, zegt de Oekraïner Gennadi
Starskov, een arbeider die met zijn landgenoten inkopen doet in een winkel
in Lissabon. De mensen behandelen ons goed en met solidariteit. Als we
geluk hebben zullen we in de bouw kunnen blijven werken.

Starskov is het type reguliere immigrant waar Portugal tuk op is. De
overheid stimuleert de migratie vanuit Oost-Europa om te voldoen aan de
vraag naar arbeiders in de bouwsector. Die beleeft hoogdagen onder meer door
het feit dat de Europese Unie een kapitaalinjectie geeft aan de sector. Ook
in andere sectoren is de vraag naar hoog opgeleide arbeidskrachten groot:
Portugal kan nauwelijks voldoen aan de vraag om dokters, ingenieurs,
advocaten en tandartsen. Portugal heeft de laagste productiviteitsgraad van
Europa, zo benadrukt sociologe Maria Baganha. Het land zet alles in op
immigratie vanuit Oost-Europa. Het biedt ons een ‘window of opportunity’ om
een grote sprong voorwaarts te maken.

Het land telde in juni 63.553 legale Oekraïners. Oleg Trykozensko, de
Oekraïense consul in Lissabon, schat het aantal legale en illegale
Oekraïense migranten op 200.000. Portugal heeft met andere woorden een
populatie van de omvang van een gemiddelde Oekraïense stad aangetrokken.
Een ambtenaar van de immigratiedienst SEF schat dat er naast de 300.000
legale migranten zo’n 400.000 illegale inwoners zijn van alle
nationaliteiten.

Het zijn vooral de migranten uit de voormalige Portugese kolonies (Angola,
Brazilië, Kaapverdië, Guinee-Bissau, Mozambique, Sao Tome-Principe en
Oost-Timor) die in de illegaliteit duiken. Ze spreken vloeiend de taal van
het land maar kunnen vaak nauwelijks lezen of schrijven. De organisaties die
de Afrikaanse en Braziliaanse gemeenschap vertegenwoordigen klaagden vorige
maand over het feit dat meer dan 90 procent van de werkaanbiedingen gericht
zijn op Oekraïners, Roemenen, Russen en Moldaviërs.

De nieuwe migratiegolf heeft ook een schaduwzijde voor de Oost-Europeanen.
Misdaadsyndicaten uit Oost-Europa hebben Portugal ontdekt en
mensensmokkelaars promoten volop de nieuwe bestemming. Volgens verschillende
rapporten verdienen de Oost-Europese illegalen een derde van wat Portugezen
gemiddeld verdienen. Ze werken zonder contract en een deel van hen zou werk
verrichten dat in de buurt van slavenarbeid komt: zonder veiligheidsnormen,
met lange uren, geen vakantie of medische bijstand. Volgens recente
rapporten worden de illegale arbeiders vaak verklikt door mensensmokkelaars.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3184   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift