Procureur-generaal voert doofpotoperatie uit - rapport HRW

Volgens de mensenrechtengroep Human Rights Watch ondermijnt de procureur-generaal van Colombia, Luis Camilo Osorio, de vervolging van legerofficieren en leden van de rechtse doodseskaders in zijn land. Sinds het aantreden van Osorio, in juli vorig jaar, opent het Colombiaanse gerecht nog nauwelijks zaken tegen de verantwoordelijken voor schendingen van de mensenrechten en volgens HRW is dat absoluut geen toeval. In een rapport dat vrijdag werd vrijgegeven, documenteert de mensenrechtengroep hoe Osorio de rechtsgang saboteert door onderzoeksrechters en procureurs te ontslaan. Bovendien zou hij hen blootstellen aan wraakacties van misdadigers door interne informatie openbaar te maken. Sinds juli 2002 werden vijf Colombiaanse onderzoeksrechters en procureurs vermoord.



Schendingen van de mensenrechten aan de kaak stellen, is één van de belangrijkste taken van het bureau van de procureur-generaal in Colombia. In 1995 werd daarvoor een speciale dienst opgericht, de Eenheid voor de Mensenrechten (HRU). Tussen ‘95 en 2001 opende de HRU enkele spraakmakende zaken tegen legerofficieren, paramilitairen en leden van de guerrilla die zich te buiten waren gegaan aan allerhande schendingen van de mensenrechten. Na 15 maanden Osorio is die vooruitgang teniet gedaan, zegt HRW.

Enkele dagen na zijn aantreden “forceerde procureur-generaal Osorio het ontslag van de directeur van de mensenrechteneenheid,” stelt het rapport. “De maanden daarop rangeerde hij de ambtenaren uit die op de mensenrechtenzaken werkten en stuurde hij de duidelijke boodschap aan degenen die overbleven dat vervolgingen van legerofficieren niet welkom zijn.” Ten minste negen procureurs en onderzoeksrechters werden door Osorio aan de kant geschoven en vijftien anderen namen zelf ontslag omdat hun werk onmogelijk werd gemaakt. Allemaal zijn ze intussen het land uitgevlucht omdat ze met de dood werden bedreigd. Ze werden vervangen door mensen die ervaring noch training hadden. Als gevolg daarvan hebben de lopende zaken vertraging opgelopen en werden er weinig nieuwe geopend.

Het baart HRW zorgen dat Osorio weigert zijn personeel te beschermen. Sinds juli 2001 werden vijf procureurs en onderzoeksrechters vermoord. Sinds april circuleert er een zwarte lijst onder de paramilitairen met de namen van het HRU-personeel. Desondanks neemt Osorio geen extra veiligheidsmaatregelen. Hij gaat zo ver om te stellen dat de slachtoffers zichzelf in gevaar hadden gebracht.

Het rapport heeft internationale consequenties: de instelling die Osorio leidt, speelt een sleutelrol in het Amerikaanse Colombia-beleid. Mede op basis van de successen keurde de Amerikaanse regering steun aan Colombia goed ter waarde van 1,3 miljard dollar. Die samenwerking werd afhankelijk gemaakt van de medewerking met het bureau van de procureur-generaal - waar 25 miljoen dollar naartoe ging. HRW vraagt dat Washington de hulpkraan dichtdraait totdat Osorio stopt met het ondermijnen van de vervolgingen tegen mensenrechtenschenders in Colombia. De Amerikaanse hulp was bedoeld om de vervolgingen inzake mensenrechten te steunen, maar zolang de politieke wil ontbreekt om die zaken uit te spitten, haalt de steun niets uit, zegt Jose Miguel Vivanco, het hoofd van de Americas Division van HRW.

Het meest flagrante dossier dat wordt genoemd, is de zaak tegen generaal Rito Alejo Del Rio, het hoofd van de beruchte 17de Brigade. Onder meer zijn lijfwacht en de stafchef van het leger getuigden hoe Del Rio medio jaren 90 samenwerkte met de paramilitairen in de regio Uraba. Zijn brigade verleunde steun bij raids op dorpen en bij executies. De bewijslast was zo zwaar dat toenmalig president Andres Pastrana de generaal in 1998 afzette en de Amerikaanse regering hem de toegang tot het land ontzegde. Del Rio werd gearresteerd op bevel van de HRU-procureur in juli 2001. Osorio bekritiseerde die arrestatie in het openbaar en dwong Pedro Diaz, de HRU-directeur die de zaak opvolgde, tot ontslag.

Bij andere zaken tegen legerofficieren speelde zich een gelijkaardig doofpotscenario af. Osorio verwijderde meer dan eens een onderzoeksrechter voordat de verdachten aangeklaagd of gearresteerd werden. Zo verging het onderzoeksrechter Luis Augusto Sepulveda, die vijf jaar lang de moord op een prominent vakbondsman onderzocht. Net voor hij majoor Cesar Maldonado in staat van beschuldiging wilde stellen voor die moord, werd hij ontslagen door Osorio voor het niet respecteren van een deadline.

HRW luisterde ook naar de versie van Osorio. Zijn verhaal was op verschillende punten in tegenstrijd met de versies van zijn ondergeschikten. In sommige gevallen, zegt HRW, spreekt Osorio’s verhaal officiële documenten tegen - de vermeende deadline van onderzoeksrechter Sepulveda is daar een voorbeeld van.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3195   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift